II SA/Kr 1109/04

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 marca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska (spr) WSA Małgorzata Brachel -Ziaja Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2005r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2002r, Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W. C. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1109/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].01.2002r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa, Starosta Powiatowy w S. umorzył postępowanie w sprawie zmiany decyzji z dnia [...].05.2001r. orzekającej o niezbędności wejścia na teren nieruchomości położonej w S. przy ul. K. działka nr ew. "1" należącej do S.G. oraz na teren nieruchomości położonej w S. przy ul. K. nr ew. działki "2" należącej do P.G. w celu wykonania przez W.C. przeciwwodnej izolacji pionowej na fundamentach budynku mieszkalnego, budynków gospodarczych oraz cokole ogrodzenia usytuowanych przy granicy działki sąsiadującej z w/w działkami położonej przy ul. K. w S. w części dotyczącej terminu wykonania powyższych robót. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że w dniu 27.12.2001r. W.C. wniósł o wyznaczenie nowego terminu wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, określonego w decyzji. Z akt sprawy, w tym postanowienia NSA z dnia 9.10.2001r. wydanego w sprawie II SA/Kr 2275/01 wynika, że decyzja ta nie podlega już wykonaniu. Dlatego też postępowanie w sprawie zmiany terminu wykonania tej decyzji jest bezprzedmiotowe. Ponieważ, w myśl art. 105 § 1 kpa organ administracji wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, należało orzec jak na wstępie. W odwołaniu od tej decyzji W.C. wniósł o ustalenie mu nowego terminu wejścia na teren P. i S.G. Decyzją z dnia [...] marca 2002r. znak: [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa, Wojewoda S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalając postanowieniem z dnia [...].10.2001r. wniosek P.G. o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody S. z dnia [...].07.2001r. w przedmiocie wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości od dnia 3.09.2001r. do dnia 15.09.2001r., stwierdził, że "po terminie wyznaczonym decyzją uprawniony nie może korzystać z udzielonego mu zezwolenia, decyzja zatem nie podlega wykonaniu". Organ podał, że termin wejścia w teren upłynął w dniu 15.09.2001r. Następnie skonstatował, że postanowienie NSA jest dla organów administracji architektoniczno-budowlanej wiążące, stąd też decyzję Starostwa Powiatowego w S. z dnia [...].05.2001r. należy uznać za wyeliminowaną z obrotu prawnego ze względu na upływ określonego w niej czasu obowiązywania. Dlatego też żądanie przedłużenia prawa wynikającego z decyzji administracyjnej, która nie pozostaje już w obrocie prawnym jest pozbawione podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a zatem bezprzedmiotowe. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję W.C. przedstawił historię jego wieloletnich starań dotyczących wydania decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości oraz wniósł o utrzymanie w mocy decyzji Wojewody S. z dnia [...].07.2001r., wyznaczenie nowego terminu realizacji tej decyzji lub wskazanie który organ winien taki termin ustalić. W odpowiedzi na skargę strona przecina wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Stosownie do treści art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Z kolei, zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Utrata mocy obowiązującej decyzji powoduje, że nie może być ona przedmiotem obrotu prawnego, w tym także zmieniona lub uchylona w trybie art. 155 k.p.a. Dlatego też uznać należy, że w tym trybie organ administracji publicznej nie mógł, po upływie terminu określonego w decyzji Wojewody S. z dnia [...].07.2001r. w przedmiocie wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości od dnia 3.09.2001r. do dnia 15.09.2001r., wydać nowej decyzji, zmieniającej termin decyzji z dnia [...].07.2001r. Niemniej jednak całkowite błędne jest stanowisko organu, iż sprawa stała się bezprzedmiotowa. W dniu 27.12.2001r. W.C. wniósł o "wyznaczenie nowego terminu wejścia na teren P. i S. G. w celu wykonania izolacji pionowej na fundamentach budynku mieszkalnego i budynków gospodarczych położonych przy ul. K. na miesiące letnie czerwiec lub lipiec 2002r." Nie jest zrozumiałe, dlaczego organ potraktował powyższy wniosek jako żądanie zmiany dotychczasowej decyzji, a nie jako nowy wniosek w sprawie - wniosek o wydanie decyzji w przedmiocie niezbędności wejścia na teren nieruchomości. Wniosek ten określał wyraźnie przedmiot postępowania. Organ administracji był zatem władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Żadną miarą postępowanie w sprawie nie było zatem bezprzedmiotowe. Nadto, zważywszy na treść art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli /art.8 kpa/ Organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli /art. 9 kpa/. Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek/. Kodeks postępowania administracyjnego statuuje zasadę odformalizowania postępowania na korzyść strony co do formy i treści żądania wszczęcia postępowania tak, aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony. Dlatego też nadanie przez organ administracji wnioskowi W.C. z dnia 27.12.2001r., zresztą sprzecznie z jego treścią, formy żądania przez niego zmiany dotychczasowej decyzji, co nadto spowodowało niekorzystne skutki - umorzenie postępowania, było ewidentnym naruszeniem powyższych zasad postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wcześniej wskazano, zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego, na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku oparto na przepisie art. 152 ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.