II SA/Kr 111/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel - Ziaja / spr. / AWSA Mariusz Kotulski Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005r. sprawy ze skargi A. S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 grudnia 2000r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości I. uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. z dnia 5 grudnia 2000r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2000r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] maja 2000r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. na rzecz skarżącej A. S.A w K. kwotę 300 ( trzysta ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 111/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].05. 2000 r. Nr: [...], Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 95 pkt 4,96, 97 ust. l ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 115 , poz. 7417 par 4 pkt. 2 rozporządzenia rady Ministrów z dnia 17 02. 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu /Dz.U. nr 25, poz. 130/, zatwierdził z urzędu projekt podziału nieruchomości położonej w obr. [...] ewid. Kraków – N. , obj. Kw [...], składającej się z działki nr [...] o pow. 1.7243 ha, na działki: nr [...] o po w. 1.7243 ha i nr [...] o pow. 0.0699 ha, sporządzony przez geodetę uprawnionego; mgr inż. E.B. w dniu [...].03.2000 r., Nr ks.rob.[...] i przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...].04. 2000 r. nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że dzielona nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa a podział ma na celu realizację roszczeń do części nieruchomości wynikających z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz. U. Nr 115 poz 741/, - zwrot części nieruchomości na rzecz spadkobiercy poprzedniego właściciela i następuje niezależnie od ustaleń planu miejscowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania A. S. A. w K. , decyzją z dnia [...] 09. 2000 r.. Nr: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na bezzasadność zarzutów odwołującej się gdyż projekt podziału uwzględnia warunek zapewnienia nowopowstałym działkom dostępu do drogi publicznej, wskazując na konieczność ustanowienia służebności przejazdu i przechodu przez działkę nr [...], pasem drogi o szerokości 4 m. na odcinku wzdłuż południowej granicy działki nr [...] na rzecz każdoczesnych właścicieli działki nr [...] i [...]. W projekcie podziału oznaczono też obszar, na którym służebność ma być ustanowiona. Zaprojektowane rozwiązanie wskazuje, iż w równym stopniu uwzględniono interesy osób władających obiema nowopowstającymi, przy czym służebność zapewnia dogodniejszy dojazd do nieruchomości znajdującej się w zarządzie Huty A. S. A. w K. od tego, który istniał przed dokonaniem podziału. Decyzją z dnia [...] 12. .2000 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11. 05. 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz na podstawie art. 99 ust. o gospodarce nieruchomości /Dz. U. 46 poz.543 z 2000 r./ i par.8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17.02. 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzenia i rodzaju dokumentów wymaganych tym postępowaniem /Dz. U. nr 25, poz. 130 z 1998 r. / uwzględniło w całości skargę odwołującej się Huty A. S. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , z dnia [...]. 09. 2000r następnie uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] .05. 2000 r., Nr [...] o zatwierdzeniu z urzędu projektu sporządzonego perz geodetę E.B. i orzekło o; zatwierdzeniu z urzędu projektu podziału nieruchomości składającej się z działki [...] na dwie działki o nr [...] i [...] sporządzono przez geodetę uprawnionego E. B. i przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...]. 04. 2000 r., za nr; [...] pod warunkiem ustanowienia - przy zbywaniu działek w wyniku podziału nieruchomości, - służebności drogi koniecznej w sposób wskazany w projekcie podziału nieruchomości.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w ramach wprowadzonej instytucji autokontroli dokonywanej przez organ administracji, została uwzględniona skarga w całości. Zgodnie z żądaniem strony skarżącej uchylono decyzję Prezydenta Miasta K. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzeczono w sposób wskazany w osnowie decyzji o podziale. Projekt podziału zapewnia nowopowstałym działkom zgodnie z wymogiem określonym w art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami dostęp do drogi publicznej i taki podział jest dopuszczalny. We wniesionej skardze od powyższej decyzji Huta A., domaga się jej uchylenia jej w części zatwierdzającej z urzędu projekt podziału nieruchomości, wywodząc, że wydzielenie zgodnie z projektem drobi wewnętrznej nie rodziło dalszych obowiązków finansowych po stronie Huty, które powstają w przypadku podziału obecnie zatwierdzonego zaskarżoną decyzją. Ustanowienie bowiem służebności drogi koniecznej, możliwe będzie jedynie odpłatnie tj wówczas gdy strona skarżąca nabędzie odpłatnie służebność drogi koniecznej i nadto tę drogę urządzi na własny koszt. Z tych względów skarżąca nie może się zgodzić na taki podział nieruchomości, który z jednej strony powoduje umniejszenie jej praw majątkowych , a z drugiej strony nakłada dalsze obciążenie finansowe, nie uzasadnione w żaden racjonalny sposób. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przed dniem 1. 01. 2004 r. Zgodnie z przepisem art. 97 par l ust. z dnia 30.08. 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01. 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08. 2002 r. r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym zatem, do rozpoznanie niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie żart. 134p.o.p.s.a Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Skargę należy uznać za uzasadniona, aczkolwiek nie z powodów w niej podniesionych. Przepis art. 93 ust. 4 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowi, iż zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art. 94 i art. 95 opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, a opinię, której mowa wyraża się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zwrócić uwagę należy i na to, że w art. 100 powołanej wyżej ustawy została udzielona Radzie Ministrów delegacja do określenia w drodze rozporządzenia, trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzaju dokumentów wymaganych w tym postępowaniu. Na tej podstawie Rada Ministrów w dniu 17.02. 1998 r. wydała rozporządzenie w sprawie trybu dokonywania podziału nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu /Dz. U. nr 25 poz. 130/. Według par 4 ust. 2 tego rozporządzenia w przypadku dokonywania podziału nieruchomości z urzędu, do opracowania projektu podziału nie jest wymagana opinia , o której mowa w ust. 1. Można by więc uznać, że cytowany przepis par. 4 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów wyłączył stosowanie dyspozycji art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rozważenia jednak wymaga, czy zawarta wart. 100 u. g.n. delegacja upoważniła Radę Ministrów do wyłączenia w przypadku dokonywania podziału z urzędu stosowania art.93 ust. 4 u.g.n. W tej materii trzeba zauważyć, że rozporządzenie może wprowadzać zmiany tylko wówczas, gdy ustawa w sposób ścisły konkretyzuje możliwość takiej zmiany w akcie podstawowym. Rada Ministrów wyłączając więc w par 4 ust. 2 omawianego rozporządzenia, stosowanie art. 93 ust. 4 u.g.n. przekroczyła zakres delegacji ustawowej. Powołany przepis par. 4 ust. 2 rozporządzenia jest sprzeczny z wymienionym przepisem art. 93 ust. 4 i 5, jako przepisem ustawowym. Powyższa konstatacja nie jest odosobniona i zalazła swój wyraz w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego ( zob. wyrok NSA z dnia 27.09. 2000 r. S.A./Rz 215/99, którego uzasadnienie Sąd w obecnym składzie w całości podziela , por. też wyrok SN z dn. 7.03.2002 r. SN III RN 50/1 OSNP 2002/20/476) W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się , że sądy są uprawnione do badania, czy akt podstawowy jest zgodny z ustawą i w przypadku stwierdzenia niezgodności mogą odmówić zastosowania go w konkretnej sprawie. ( por. wyrok SN HRN z dn. 7.03.2002, OSNP 2002/20/476, wyrok z dn. 7.04 1998r, IPKN 90/98 OSNAPiUS 2000 nr l, póz. 6, wyrok z dn. 20.09 1988 r., II AZP 14.87, OSNCP 1989 nr 3 poz. 39) W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, że Burmistrz wydał decyzję zatwierdzająca z urzędu projekt podziału nieruchomości na podstawie art. 95 pkt. 4, i art. 96 ust. l i 4 i art. 97 ust.4 u. g. n. oraz na podstawie powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Nie został jednakże wyczerpany tryb postępowania , o jakim stanowi art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n., a mianowicie nie został najpierw zaopiniowany w formie postanowienia podział nieruchomości, w kontekście jego zgodności z ustaleniami planu miejscowego oraz ustawami szczególnymi. Istotnym jest, że postanowienie wyrażające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 u. g..n. jest wydawane w toku postępowania administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości, przy czym do wydania tego postanowienia nie stosuje się przepisu art. 106 k. p. a. (zob. Uchwała Składu Pięciu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dn 1. 03. 1999 r. OPK 1/99 - ONSA 1999/3 poz. 84). Z faktu, że ten sam organ administracji publicznej (w rozpoznawane sprawie burmistrz) najpierw wydaje opinię na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 ustawy, a następnie rozstrzyga kwestię, którą wcześniej opiniował, nie wynika wcale, że opinia taka jest zbędna, czy niepotrzebna. Postanowienie zawierające opinię jest zaskarżalne, a więc podlega kontroli w toku instancji. Obowiązek wyrażenia takiej opinii dotyczy zarówno podziału dokonywanego na wniosek, jak i z urzędu, (por. wyrok SNIH RN 50/01 z 7.03.2002. OSNP 2002/20/476). Brak wymaganej ustawą opinii burmistrza wyrażonej w formie postanowienia, należy uznać za uchybienie przepisom postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie, bez wyczerpania przewidzianego przepisem art. 93 ust.4 i 5 u.g.n. toku postępowania. Należy też zwrócić uwagę na okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, a w takim przypadku zgodnie z regulacją przewidzianą art. 97 ust. 5 u. g. n. podziału jej można dokonać z urzędu , po zasięgnięciu opinii odpowiednio starosty, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, zarządu powiatu lub zarządu województwa. Opinia ta n i e dotyczy zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, nie może zatem zastąpić ona opinii o jakiej mowa w art. 93 ust. 4 u. g. n. , której wymóg jest bezwzględny i wynika bezpośrednio z treści tego przepisu, (por. wyrok. SN 2002.03.07. IIRN 50/01 OSNP 2002/20/476) Biorąc pod uwagę powyższe, wobec stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, należało na podstawie art. 145 par. l pkt l lit "c" orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.o.p.s.a.