II SA/Kr 111/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-03-16

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony w przypadku osoby w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, przysługuje osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie są w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku dla siebie lub rodziny. W przypadku skarżącej, jej niskie dochody, brak majątku, podeszły wiek oraz zły stan zdrowia uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca Z.S., będąca osobą starszą (66 lat) i schorowaną, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego w wysokości około [...] zł miesięcznie. Nie posiada majątku ruchomego powyżej 3.000 euro ani nieruchomości. Mieszka w nieuregulowanym prawnie budynku, w którym brak jest podstawowych warunków sanitarnych. Złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewody.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowił zwolnić skarżącą Z.S. od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata z urzędu, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewody z dnia 23 listopada 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podjęcia postępowania p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącą Z.S. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej Z.S. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. W dniu 7 lutego 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek Z.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, uzupełniony piśmie z dnia 1 marca 2011 r., w sprawie skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] listopada 2010 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jej miesięczny dochód z tytułu pobieranego świadczenia emerytalnego wnosi [...] zł. Skarżąca nie posiada żadnego majątku ruchomego powyżej 3.000 euro, nie jest też właścicielką mieszkania ani domu. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, iż jest osobą starszą, ma 66 lat, schorowaną. Cierpi na liczne schorzenia – choroby serca, nadciśnienie, niedosłuch, schorzenia ginekologiczne. W piśmie z dnia 1 marca 2011 r. uzupełniającym wniosek skarżąca wyjaśniła, iż mieszka w budynku oznaczonym [...] , zajmuje jedne pokój w budynku, w którym nie ma łazienki, stałego dostępu do wody. Stan prawny budynku jest nieuregulowany. Do pisma skarżąca dołączyła fakturę VAT za energię elektryczną, rachunki za zakup leków i żywności, fakturę za zakup opału - węgiel, dokumentację medyczna przebytych schorzeń. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymywanie się jedynie ze świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł miesięcznie, samodzielne ponoszenie wszelkich opłat i kosztów związanych z codziennym utrzymaniem skarżącej, jej podeszły wiek, stan zdrowia uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącej od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244§ 1, art. 245 § 1 , 2 , art. 246 § 1 pkt 1w zw. a art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło