II SA/Kr 1112/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Piotr Lechowski Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego skargę oddala Decyzją z dnia............2006r. nr ..........wydaną na podstawie art. 104, 130 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, póz. 1071 ze zm.), art. 17, 20 ust. 1 -4, 24 ust. 1-3, 32, 48 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, póz. 2255 ze zm.), rozporządzenia Ministra Polityki społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz.881 ze zm.), art. 4 pkt 2 lit. w, 6 ust. 2a i 2b, 18 ust. 5a ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, póz. 887 ze zm.) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w ......... działający z upoważnienia Prezydenta Miasta .........przyznał, po rozpoznaniu wniosku E.S. z dnia ........2006r, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem D.S. na okres od dnia 01.05.2006r. do dnia 31.08.2006r. w wysokości 420 zł miesięcznie oraz świadczenie w formie opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego od dnia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego tj. od dnia 01.05.2006r. przez okres niezbędny do uzyskania 20-letniego okresu ubezpieczeniowego (składkowego i nieskładkowego), jednak nie dłużej niż do dnia ustania okoliczności uprawniających do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu podkreślił, że skarżąca spełnia prawem przewidziane przesłanki do przyznania powyższych świadczeń, natomiast brak jest podstaw do wypłaty ewentualnego wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego od miesiąca lutego 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po rozpoznaniu odwołania E.S. z dnia...........2006r. wydało w dniu ........2006r. decyzję znak ..........o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W odwołaniu skarżąca, odnosząc się do braku wypłaty jej świadczenia pielęgnacyjnego od lutego 2005r., wskazała na mający miejsce tryb odwoławczy od decyzji Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w .......................ustalającej jej synowi umiarkowany stopień niepełnosprawności o charakterze okresowym. Na podstawie tego orzeczenia odebrane zostały jej świadczenia pielęgnacyjne. Jako, że organ odwoławczy utrzymał to orzeczenie w mocy, wniosła odwołanie datowane na Sygn. akt II Sa/Kr 1112/06 dzień .........05.2005r. do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Termin badania syna w związku z tym odwołaniem wyznaczony został dopiero na .........11.2005r. z uwagi na późne przekazanie odwołania przez organ do Sądu. Sąd ten zmienił decyzję w przedmiocie niepełnosprawności w ten sposób, że zaliczył D.S. do osób niepełnosprawnych o stopniu znacznym na stałe, przy czym datę powstania niepełnosprawności określił na .........02.2005r. Na podstawie tego wyroku została wydana przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności decyzja z dnia............06.2006r. uwzględniająca wyrok Sądu. W związku z tym E.S. uznała, ze należy się jej wypłata od świadczenia pielęgnacyjnego od .....02.2005r. Odnosząc się do tych argumentów Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że nowela ustawy ustanawiająca brzmienie mającego w sprawie zastosowanie przepisu art. 24 ust. 3a weszła w życie dnia 14.06.2006r. (na podstawie ustawy z dnia 29.12.2005r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych). Decyzja zatem przyznająca świadczenie rodzinne od maja 2006r. w sytuacji gdy wniosek o jego przyznanie został złożony w tym właśnie miesiącu, pozostaje zgodna z aktualnie obowiązującym stanem prawnym. Wskazany wyżej przepis jest jednoznaczny a brak jest innych przepisów umożliwiających wyrównanie świadczenia rodzinnego, o które wnosi skarżąca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E.S. wniosła o uchylenie orzeczenia l i II instancji w zakresie w jakim odmawia się jej wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego za okres od lutego 2006r. do kwietnia 2006r. Wskazała, że nie miała możliwości złożenia wniosku o jakim mowa w art. 24 do dnia wejścia w życie tego przepisu czyli do 14.01.2006r. Stało to się na skutek postępowania sądowego dopiero po tej dacie. Podniosła, że wcześniejsze brzmienie przepisu art. 24 ust. 3a nie uzależniało uprawnień do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności od złożenia odpowiedniego wniosku, w związku z tym art. 24 ust. 3a i 3b w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 29.12.2005r. nie może znaleźć zastosowania do sytuacji zaistniałych przed 14 stycznia 2006r. Trudno było bowiem przewidzieć przed 14.01.2006r, że taki wymóg będzie ustanowiony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wnosząc o jej oddalenie, podniosło, że jedyną i słuszną podstawą orzeczenia o przyznaniu skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 01.05.2006r. do dnia 31.08.2006r. był artykuł 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym nowelą z 29.12.2005r. (która weszła w życie 14.01.2006r.). W ocenie Sygn. akt II Sa/Kr 1112/06 Kolegium okoliczność znowelizowania tego artykułu poprzez dodanie do niego treści, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych nie może zostać przyznane wcześniej niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego, nie pozostawia wątpliwości, iż w sytuacji, w której skarżąca złożyła wniosek w maju 2006r. jedyną możliwością było przyznanie świadczenia od tego właśnie miesiąca. Artykuł ten stanowi wprost o ustalaniu "prawa do świadczeń" i dokonywanie wykładni prowadzącej do ustaleń niezgodnych z brzmieniem przepisu nie jest zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W ocenie Sądu skarga E.S. nie może być uwzględniona. Podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącej z uwagi na rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem D.S. jest ze względu na złożenie przez skarżącą wniosku w dniu 2 czerwca 2006r. art. 24 ust. 3a i 3b ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 14 stycznia 2006r. Nowela tego przepisu miała miejsce na podstawie ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 267, póz. 2260) a polegała po pierwsze na tym, że ustalono nowe brzmienie art. 3a w ten sposób, iż: w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego a po drugie na tym, że dodano ust. 3b brzmiący: w przypadku, o którym mowa w ust. 3a, osoba do wniosku o świadczenie rodzinne uzależnione od niepełnosprawności dołącza zaświadczenie właściwej instytucji potwierdzające złożenie wniosku o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Sygn. akt II Sa/Kr 1112/06 Nie budzi wątpliwości okoliczność, w żaden sposób nie podważana przez organy orzekające w sprawie, iż w dniu.........03.2005r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w ........ wydał orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wobec D.S. , za początkową datę przyjmując .......02.2005r. oraz to, że wobec zainicjowanego przez E.S. postępowania odwoławczego zostało wydane drugie orzeczenie w przedmiocie niepełnosprawności D.S. tj. orzeczenie z dnia 01.06.2006r. stwierdzające, że zaliczony zostaje on do znacznego stopnia niepełnosprawności z datą początkową również od .......02.2005r. Orzeczenia te zostały wydane na skutek utraty mocy wcześniejszego orzeczenia z dnia .......03.2002r. ustalającego okres niepełnosprawności do dnia .......02.2005r. Tenże stan faktyczny spełnia więc dyspozycję przepisu art. 24 ust. 3a. We wskazanym wyżej czasokresie, tj. od decyzji z ...........2005r. rzeczywiście, jak twierdzi skarżąca, miały miejsce dwie nowelizacje ustawy o świadczeniach rodzinnych, które określiły początkową datę przyznawania prawa do świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności w pierwszej wersji jako pierwszy dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia (zmiana przepisu z dnia 01.06.2005r.) a następnie dodano zapis, że prawo to ma być przyznane nie wcześniej niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Faktem jest, że stan prawny z dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności D.S. czyli z........03.2005r. nie wymagał dla przyznania prawa do świadczenia rodzinnego zależnego od niepełnosprawności złożenia wniosku, przyznanie prawa wiązało się automatycznie z okresem ustalonej niepełnosprawności, niemniej jednak nie jest rolą Sądu rozstrzyganie na podstawie przekonania skarżącej, iż nowa regulacja stawia w niekorzystnym świetle jej położenie i z tego powodu nie należy jej uwzględniać. Byłoby to orzeczenie contra legem. Rzeczywiście nowelizacja z 14.01.2006r. spowodowała, że nie jest możliwym przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego wstecz czyli od daty początkowej niepełnosprawności syna D.S. ustalonej wedle orzeczenia z dnia .......06.2006r. Była by to data .......02.2005r. Stan taki jest jednak zgodny z brzmieniem ustawy na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i w tym zakresie zarówno dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w O. (działający z upoważnienia Prezydenta Miasta O.) jaki Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonały właściwej wykładni prawa. Nie można im czynić zarzutu w tym względzie. Zarzuty, które podnosi skarżąca winny być w gruncie rzeczy Sygn. akt II Sa/Kr 1112/06 adresowane wobec ustawodawcy, który nie ustanowił przepisów mających na celu uwzględnienie sytuacji w jakiej znalazła się skarżąca czyli gdy decyzja o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego odnosi się do stanu faktycznego mającego miejsce w okresie sprzed nowelizacji z dnia 14.01.2006r. Brak jest bowiem przepisów, które chroniłyby przed faktycznym skróceniem okresu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Znanym Sądowi jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23.10.2007r. sygn. P 28/07, w którym orzekł, że art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok ten nie może być jednak podstawą do wznowienia postępowania zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji i uzyskania w jego następstwie decyzji zgodnej z intencją skarżącej z uwagi na różnicę zachodzącą w stanie faktycznym sprawy podlegającej rozpoznaniu. Uwadze Trybunału podlegała sytuacja gdy wniosek o świadczenie rodzinne został złożony w związku z zaliczeniem do określonego stopnia niepełnosprawności po raz pierwszy natomiast sprawa ze skargi E.S. dotyczy sytuacji gdy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony w następstwie wydania drugiego orzeczenia o niepełnosprawności wobec utraty ważności orzeczenia pierwotnego (art. 24 ust. 3a w/w ustawy). Niniejszy Sąd powołany jest zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i dlatego ocena decyzji organów skupiona jest przede wszystkim na tym czy prawidłowo zastosowały zapis art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zachowując prawidłowość w zakresie prawa materialnego jak i w zakresie postępowania. Sygn. akt II Sa/Kr 1112/06 Wobec stwierdzenia, że nie zachodzą w sprawie przesłanki do uchylenia decyzji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270) oddalił skargę E.S.