II SA/Kr 1116/21
WyrokWSA w Krakowie2022-03-04
Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska, WSA Jacek Bursa (spr.), WSA Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych i zmiany sposobu użytkowania budynków gospodarczych na mieszkalne jest zasadny, gdy wobec tych budynków wydano ostateczne decyzje o nakazie rozbiórki?Ratio decidendi
Sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych i zmiany sposobu użytkowania budynków jest zasadny, gdy wobec tych budynków wydano ostateczne decyzje o nakazie rozbiórki. Nie można bowiem zatwierdzić projektu zagospodarowania działki ani prowadzić nowych robót budowlanych na terenie, na którym znajduje się obiekt objęty nakazem rozbiórki, co oznacza, że jedynie na terenie zabudowanym w sposób zgodny z przepisami prawa mogą być prowadzone nowe roboty budowlane.Stan faktyczny
Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania dwóch budynków gospodarczych na mieszkalne, wskazując na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz istnienie decyzji o nakazie rozbiórki. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący zarzucił przedwczesność decyzji z uwagi na toczące się postępowania odwoławcze od decyzji rozbiórkowych oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności i błędne ustalenie niezgodności z planem miejscowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 marca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: WSA Jacek Bursa (spr.) WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. K. na decyzję Wojewody z dnia 27 lipca 2021 roku, znak: [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych skargę oddala
Starosta [...] decyzją z 9.06.2020 r., znak: [...], wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania dwóch budynków gospodarczych na budynki mieszkalne, położonych na działce nr [...] w K.. Jako podstawę prawną wskazał art. 71 ust. 5 pkt 2 i 3 lit. a oraz lit. d i art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm., dalej Pb) oraz art. 104 kpa. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że przedmiotowe budynku są usytuowane niezgodnie z przyjętym wcześniej (30.04.2013 r.) zgłoszeniem w zakresie lokalizacji, odległości od siebie, drogi i budynku mieszkalnego, położonego na sąsiedniej działce; wymiarów i formy architektonicznej. Zatem, w ocenie organu l instancji nastąpiła zmiana parametrów obiektu w stosunku do ww. skutecznie wniesionego zgłoszenia. Jednocześnie stwierdzono, że usytuowanie budynków gospodarczych nie jest zgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wschodniej części obszaru wsi K. w Gminie K., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Gminy K. z 02.07.2001 r., bowiem przekracza nieprzekraczalną linię zabudowy wyznaczoną w ww. planie. Organ l instancji wskazał także, że Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Z. wydał decyzje o nakazie rozbiórki budynków objętych przedmiotową inwestycją.
C. K. wniósł odwołanie.
Wojewoda decyzją z dnia 27 lipca 2021r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 i art. 81 ust. 1 pkt 2 Pb, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podkreślono, iż zmianą sposobu użytkowania są objęte dwa budynki gospodarcze, położone na działce nr [...] w miejscowości K., na które Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Z. wydał dwie decyzje o nakazie rozbiórki (odrębnie dla każdego zgłoszonego budynku). Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, decyzją Nr [...] z 25.11.2019 r., znak: [...], nakazał rozbiórkę budynku mieszkalnego oznaczonego nr [...] (zgodnie z załącznikiem do protokołu kontroli z dnia 09.12.2014 r.), zlokalizowanego na działkach nr ewid.[...], [...] w miejscowości K. (akta organu l instancji, karta nr [...]) - która dotyczy budynku gospodarczego nr [...], wykazanego w zgłoszeniu z 30.04.2013 r. Natomiast, decyzją Nr [...] z 08.06.2020 r., znak: [...], Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego oznaczonego nr [...] (zgodnie z załącznikiem do protokołu kontroli z dnia 09.12.2014 r.) zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] w miejscowości K. (akta organu l instancji, karta nr [...]) - dotyczącą budynku gospodarczego nr [...], wykazanego w zgłoszeniu z 30.04.2013 r. Zatem przedmiotowa rozbudowa i zmiana sposobu użytkowania dotyczy budynków, na które zostały wydane decyzje o nakazie rozbiórki. W toku postępowania uzyskano informacje, że MWINB, prowadzi postępowania odwoławcze od powyższych decyzji. Zwrócono się o wskazanie etapu prowadzonych postępowań odwoławczych w ww. sprawach. W odpowiedzi, otrzymano 24.05.2021 r. dwie decyzje i postanowienie, dotyczące przedmiotowej inwestycji:
1. MWINB w K., ostateczną decyzją Nr [...] z 19.05.2021 r., znak: [...], uchylił w całości zaskarżoną ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z 08.06.2020 r., znak: [...], i nałożył na Inwestora obowiązek wykonania rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nrewid[...] w miejscowości K., oznaczonego nr [...] w załączniku do niniejszej decyzji (zgodnie z załącznikiem do protokołu kontroli z dnia 09.12.2014 r).
2. MWINB w K., ostateczną decyzją Nr [...] z 19.05.2021 r., znak: [...], uchylił w całości zaskarżoną ww. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z 25.11.2019 r., znak: [...], nałożył na Inwestora obowiązek wykonania rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] w miejscowości K., oznaczonego nr [...] w załączniku do niniejszej decyzji (zgodnie z załącznikiem do protokołu kontroli z dnia 09.12.2014 r).
3. MWINB w K., ostatecznym postanowieniem Nr [...] z 19.05.2021 r., znak: [...], uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. Nr [...] z 21.11.2019 r., znak: [...], i orzekł o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego oznaczonego nr [...] (zgodnie z załącznikiem do protokołu kontroli z dnia 09.12.2014 r.) na działce nr ewid.[...] w miejscowości K. zrealizowanego na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 u.p.b. oraz nakazał Inwestorowi (...) wykonanie zabezpieczeń terenu budowy zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. Nr 47. poz. 401).
Wobec powyższego w niniejszej sprawie, zostały wydane ostateczne decyzje, które nakazują Inwestorowi rozbiórkę przedmiotowych obiektów budowlanych. W ocenie organu odwoławczego, brak jest podstaw prawnych do przyjęcia bez sprzeciwu wnioskowanego zgłoszenia, w stosunku do inwestycji, dla których wydano ostateczne decyzje, orzekające o nakazie rozbiórki. Zatem, nie jest możliwe także przyjęcie bez sprzeciwu zgłaszanych robót budowlanych, gdyż sposób wykonania budynków gospodarczych podlegających rozbudowie i zmianie sposobu użytkowania w ocenie organów nadzoru budowlanego jest niezgodny ze zgłoszeniem wniesionym 30.04.2013 r.
Niedopuszczalne jest zatem wydanie nowej decyzji, w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostają uzyskane wcześniej decyzje o nakazie rozbiórki obiektów objętych przedmiotowym zgłoszeniem. Zatem, w ocenie tutejszego organu, decyzja sprzeciwu Starosty [...] wobec wykonania inwestycji - rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania budynków gospodarczych objętych nakazem rozbiórki, jest zasadna. Nie można udzielić zgody na rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania obiektów, wobec których organy nadzoru budowlanego ostatecznie orzekły o konieczności ich rozbiórki.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożył C. K. zarzucając, iż ostateczne decyzje rozbiórkowe zaskarżył do WSA w Krakowie, stąd postępowanie winno być zawieszone przez organ odwoławczy, i wobec tego jego decyzja jest przedwczesna.
Nadto wg skarżącego art. 71 ust. 5 pkt 2 i 3 prawa budowlanego, odwołuje się do obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niedopuszczalnego zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, a nadto uciążliwości dla terenów sąsiednich. Owa kwestia w ogóle nie była badana na etapie postępowania odwoławczego. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji kwestię tę całkowicie przemilczał. Dla stwierdzenia, że zakres zgłoszonych robót budowlanych narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niezbędne byłoby porównanie owego zakresu z treścią mpzp. Gdyby organ I instancji, a za nim organ odwoławczy pochyliły się nad tym zagadnieniem, to ustaliłyby, że taka sprzeczność nie występuje. Jakkolwiek budynki na działce ewid. nr [...] w K. posadowione są niezgodnie z ustaleniami mpzp, to zakres robót objętych zgłoszeniem nie dotyczył ich posadowienia w sposób sprzeczny z tym mpzp lecz w sposób z nim całkowicie zgodny, a w szczególności w zakresie dotyczącym nieprzekraczalnej linii zabudowy. Przebudowa miała na celu doprowadzenie obu budynków do stanu zgodnego z ustaleniami mpzp. Najistotniejsze jest jednak to, że na rysunku mpzp w odniesieniu do działki ewid. nr [...] w K. nie została ustalona (przedstawiona) jakakolwiek linia zabudowy. Żadna z linii przedstawionych na rysunku mpzp w obszarze tej działki nie jest linią zabudowy, bo nie ma formy linii z odcinkowo naniesionymi na nią trójkątami. Nawet w legendzie do rysunku mpzp nie ma naniesionej linii zabudowy w jakiejkolwiek formie graficznej. Podniesiono też naruszenie zasady dwuinstancyjności.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku bezzasadności skargi, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika ze zgłoszenia z dnia 12.05.2020r. (k. 29, 27 akt adm. I inst.), dotyczy ono rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania dwóch budynków oznaczonych jako A i B, usytuowanych na tej samej działce. Odnośnie obydwu tych budynków wydane zostały ostateczne decyzje o nakazie rozbiórki, z uwagi na ich nielegalne wybudowanie (niezgodnie ze zgłoszeniem) oraz z uwagi na wybudowanie tych budynków, w sposób naruszający postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ostateczna decyzja MWINB w K., Nr [...] z 19.05.2021r., znak: [...], nakładająca na skarżącego obowiązek wykonania rozbiórki budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid.[...] w miejscowości K., oznaczonego nr [...] w załączniku do decyzji o nakazie rozbiórki, nie została zaskarżona do sądu, co przyznał sam skarżący (k. 37 a.s.).
Druga z decyzji rozbiórkowych, dotycząca budynku oznaczonego nr [...] w załączniku do decyzji o nakazie rozbiórki, została zaskarżona do sądu. Po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 16 listopada 2021 roku, sygnatura akt II SA/Kr 896/21 WSA w Krakowie uchylił tę decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu WSA wskazał, że orzeczony nakaz rozbiórki jest przedwczesny. Sąd uznał, że budynek jest wykonany niezgodnie ze zgłoszeniem i w sposób naruszający postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, niemniej jednak przed orzeczeniem rozbiórki organ winien rozważyć, czy nie zachodzi możliwość doprowadzenia go do zgodności z planem miejscowym poprzez nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych.
W aktualnym na dzień orzekania w niniejszej sprawie stanie faktycznym i prawnym, odnośnie jednego z budynków, co do którego dokonano zgłoszenie występuje w obrocie prawnym ostateczna i prawomocna decyzja o nakazie rozbiórki, a odnośnie drugiego z nich toczy się postępowanie naprawcze. W takiej sytuacji nie można przyjąć, aby skarżący mógł dokonać skutecznego zgłoszenia odnośnie wykonania robót budowlanych i zmiany sposobu użytkowania tych budynków, a sprzeciw należy uznać za wniesiony zasadnie.
Odnośnie zarzutu skargi, że zgłoszone roboty budowlane zmierzały do doprowadzenia budynków do stanu zgodnego z planem miejscowym, to nie zasługuje on na uwzględnienie. Ze wskazanego zakresu robót, które skarżący zamierzał wykonać oraz kopii projektu budowlanego, pochodzącego zresztą jeszcze z 2014 roku (k. 1 - 29 akt adm. I inst.) nie wynika, aby planowane roboty mogły doprowadzić do zgodności budynków z obowiązującym planem miejscowym. Brak też podstaw aby podzielić zarzut skarżącego o nieważności zaskarżonej decyzji. Decyzje i postępowanie organów nadzoru budowlanego dotyczą bowiem zrealizowanych obiektów budowlanych, natomiast sprzeciw dotyczy robót budowlanych i zmiany sposobu użytkowania, które skarżący dopiero zamierzał zrealizować przy tych obiektach. Nie są one zatem i nie były objęte decyzjami organów nadzoru budowlanego.
Co do podstawy prawnej przywołanej przez organ, za trafne należy uznać powołanie się na art. 35 ust. 5 pkt. 2 prawa budowlanego (w wersji znajdującej w sprawie zastosowanie). O ile organ nie ustalił jednoznacznie, że jeden z budynków narusza nieprzekraczalną linię zabudowy, to jednak przedmiotowe obiekty naruszają postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z uwagi na ich gabaryty i formę architektoniczną, co m.in. stwierdził WSA w wyroku z dnia 16 listopada 2021 roku, sygnatura akt II SA/Kr 896/21, a co podziela także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Zrealizowanie planowanych robót budowlanych powodowałoby zatem utrwalenie tej niezgodności. Odwołanie się przez organ do art. 35 ust. 5 pkt. 3 lit. a i d prawa budowlanego nie zostało natomiast należycie uzasadnione. Niemniej jednak uchybienie to, należy ocenić w kategorii naruszenia przepisów prawa, które nie miało wpływu na wynik postępowania.
Kończąc należy także podkreślić, że w okolicznościach niniejszej sprawy wniesienie sprzeciwu również z innej przyczyny należy uznać za uzasadnione. W wyroku NSA z dnia 18 listopada 2016 roku, II OSK 342/15, wyrażony został pogląd, że skoro ustawodawca tak ukształtował przepisy prawa, że nie pozwala na zatwierdzenie projektu zagospodarowania działki, to jest powstanie nowego obiektu (ani jego części) na terenie, na którym znajduje się obiekt objęty nakazem rozbiórki, to znaczy, że jego wolą było wprowadzenie zasady, że jedynie na terenie zabudowanym w sposób zgodny z przepisami prawa mogą być prowadzone nowe roboty budowlane, w tym takie dla których realizacji przewidziany jest jedynie obowiązek zgłoszenia. Przywołana sprawa dotyczy sprzeciwu odnośnie robót budowlanych przy obiekcie, co do którego decyzja o nakazie rozbiórki nie była jeszcze ostateczna. W niniejszej natomiast sprawie, sprzeciw dotyczy robót budowlanych i zmiany przeznaczenia obiektów, gdzie co do jednego z budynków występuje w obrocie prawnym ostateczna i prawomocna decyzja o nakazie rozbiórki, a co do drugiego z nich toczy się postępowanie naprawcze, a WSA podzielił pogląd organów o jego wybudowaniu niezgodnie ze zgłoszeniem i w sposób naruszający postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W takiej sytuacji nie można przyjąć, aby skarżący mógł dokonać skutecznego zgłoszenia wskazanych robót budowlanych i zmiany sposobu użytkowania tych budynków, a sprzeciw należy uznać za wniesiony zasadnie.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło