II SA/Kr 1117/16
WyrokWSA w Krakowie2017-07-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Darmoń, NSA Joanna Tuszyńska, WSA Małgorzata Łoboz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie, nie ustosunkowując się do wszystkich zarzutów strony, w tym dotyczących braku pouczenia o konsekwencjach uchybienia terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych oraz braku postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w tym obowiązek informowania stron (art. 9 k.p.a.) i prawidłowego uzasadniania decyzji (art. 107 § 1 k.p.a.), poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów odwołania, w tym dotyczących braku pouczenia o konsekwencjach uchybienia terminu do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych oraz braku postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Brak ten mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę obiektu kontenerowego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Inwestorzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów w wyznaczonym terminie. Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej podstawy prawnej i utrzymał w mocy w pozostałej części, jednak nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 czerwca 2016 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2017 r. sprawy ze skarg W.S. i T.S. na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 czerwca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego W.S. kwotę 997,00 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia 9.12.2015r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) nakazał T. S. oraz W. S. (inwestorom robót budowlanych), rozbiórkę obiektu kontenerowego konstrukcji stalowej z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach 11 x 4,5 x 3,6 m zlokalizowanego w O. przy ul. Z. na działce nr [...].
W uzasadnieniu organ podał, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...].07.2015r. stwierdził, że na nieruchomości zlokalizowany jest obiekt budowlany w postaci obiektu kontenerowego konstrukcji stalowej z przeznaczeniem na obiekt handlowy o wymiarach 11 x 4,5 x 3,6 m, zlokalizowany w południowej części działki. Obiekt jest parterowy, niepodpiwniczony, osłonięty ścianami i dachem, z podłogą posadowiony na płytach chodnikowych w narożach i wzdłuż ścian. Stwierdził także wykonanie wewnętrznej instalacji elektrycznej. Prace związane z budową obiektu (montażem) wykonano w listopadzie 2014 r. Obiekt powstał jako handlowy z przeznaczeniem na kwiaciarnię. Organ ustalił, że inwestorzy nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem obiekt powstał w warunkach tzw. samowoli budowlanej, co uzasadniało wdrożenie postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Postanowieniem z dnia 15.07.2015 r. organ zobowiązał inwestorów do przedstawienia w terminie 90 dni dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie zostało doręczone inwestorom w dniu 21.07.2015 r., zatem termin do przedstawienia wymaganej dokumentacji upłynął w dniu 19 października 2015 r. W dniu 21.10.2015r. do organu wpłynęło pismo inwestorów zawierające wniosek o zawieszenie postępowania, z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego w postaci rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie zniesienia współwłasności działki nr [...]. Do pisma dołączono zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] o zgodności inwestycji z planem miejscowym oraz wydruk opisu technicznego i rysunki obiektu. Nie złożono oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W ocenie organu, przedłożonego opisu technicznego i rysunków nie można traktować jako projektu technicznego, nawet projektu technicznego obarczonego brakami. Dostarczono komputerowy wydruk, bez podpisu i pieczęci autora, w jednym egzemplarzu. Nie zawierał on projektu zagospodarowania terenu, schematów instalacji, opinii i uzgodnień. Zatem przedstawiona dokumentacja nie jest projektem budowlanym. Ponadto nie dochowano terminu dostarczenia dokumentów. Organ uznał, że nie spełniono obowiązku określonego w postanowieniu z dnia 15.07.2015 r., co obliguje go do orzeczenia nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. W ocenie organu, w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne. Organ orzeka bowiem na podstawie aktualnego stanu prawnego nieruchomości. Jeżeli wiadomy jest stan prawny działki i znany jest inwestor wykonanych robót, to rozstrzygnięcie sądu nie jest okolicznością warunkującą wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Odwołania od ww. decyzji wnieśli osobnymi pismami T. S. i W. S. Odwołujący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
1) art. 6, 7, 8, 9 oraz art. 28 i 61 § 1 kpa poprzez prowadzenie postępowania z
naruszeniem przepisów prawa, obniżenie zaufania obywateli do organów państwa,
nieudzielenie wyjaśnień co do sposobu obliczania terminu określonego w postanowieniu z dnia 15.07.2015 r., nie przeprowadzenie wnikliwego postępowania w sprawie oraz błędne ustalenie stron postępowania;
2) art. 64 § 2 kpa poprzez bezzasadne odstąpienie przez organ od wezwania
inwestorów do uzupełnienia braków formalnych przedłożonego przez inwestorów
projektu budowlanego;
3) naruszenie art. 10 i art. 77 § 4 kpa, zgodnie z którym organ obowiązany był
poinformować stronę postępowania o niewypełnieniu obowiązku nałożonego
postanowieniem z dnia 15.07.2015 r. i w związku z tym o planowanym
wydaniu decyzji administracyjnej w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał;
4) art. 123 § 1 i 2 kpa poprzez bezpodstawne odstąpienie przez organ od wydania
postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, na które stronom przysługiwało zażalenie, co jednoznacznie wynika z treści zarówno z ogólnego przepisu art. 141 kpa, jak również z art. 101 § 3 kpa;
5) art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie
występują przesłanki do zawieszenia postępowania podczas gdy poczynione w tym
zakresie ustalenia stanu faktycznego jednoznacznie wskazują, że sprawa o zniesienie współwłasności w istocie stanowi zagadnienie wstępne bowiem decyduje o możliwości złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane; istnieje zatem związek przyczynowy pomiędzy kwestią rozstrzygnięcia o własności, a rozstrzygnięciem dotyczącym legalizacji samowoli, bądź też jej likwidacji;
6) art. 107 § 1 kpa poprzez powołanie błędnej podstawy prawnej decyzji tj.
art. 48 ust. 1 i in. Prawa budowlanego, podczas gdyby nawet hipotetycznie przyjąć,
że w sprawie zachodziły podstawy do orzeczenia rozbiórki obiektu to podstawą
prawną decyzji winien być art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 kpa, jak również
określenie w decyzji obiektu, którego decyzja dotyczy w sposób ogólny i
nieprecyzyjny;
7) art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne uznanie, że skarżący nie spełnili nałożonych na nich obowiązków w postaci przedłożenia wymaganych dokumentów.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w decyzji z dnia 30.06.2016 r., znak: [...], wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016r., poz. 23) oraz art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł: "na podstawie art.48 ust.1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art.80 ust.2 pkt 2 i art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r., poz. 290)", w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20.02.2015 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015r., poz. 443), zgodnie z art. 6 w/w ustawy. Dalej stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy, a w szczególności protokół oględzin z dnia [...].07.2015 r. wskazuje, że wykonany zakres robót wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowego budynku nie można zaliczyć do kategorii obiektów budowlanych, których wykonanie zostało przez ustawodawcę zwolnione z takiego wymogu. W konsekwencji, skoro wykonanie przedmiotowego obiektu budowlanego wymagało pozwolenia na budowę, którym inwestorzy nie legitymowali się, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 ustawy Prawo budowalne. Organ I instancji w oparciu o art. 48 ust.2 i art. 48 ust.3 Prawa budowlanego wydał w dniu 15.07.2015. postanowienie znak: [...], którym nakazał wstrzymanie prowadzenia w/w robót oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia wymaganych do legalizacji dokumentów. W wyznaczonym terminie inwestorzy nie przedłożyli kompletu żądanych dokumentów. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie sądowo-administracyjnym, w wyniku uchybienia terminu, strona traci przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w efekcie sprawa zostaje załatwiona w trybie zwykłym tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. W związku z faktem, że nieruchomość na której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany stanowi współwłasność W. S., T. S., W. H., G. H., B. C. i Z. C., organ odwoławczy odwołał się do definicji zawartej w art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane, wskazując, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynikające ze współwłasności ocenia się według prawa cywilnego, które przyjmuje, że każdy z współwłaścicieli może samodzielnie rozporządzać swoim udziałem we współwłasności, zaś do czynności przekraczających zwykły zarząd rzeczą wspólną potrzeba jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W rozpatrywanej sprawie do dnia wydania skarżonej decyzji inwestorzy nie dysponowali zgodą pozostałych współwłaścicieli na wzniesienie spornego obiektu budowlanego. Nie dysponowali także postanowieniem sądu powszechnego o zezwoleniu na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd nieruchomością. Co do zarzutów zawartych w odwołaniu skarżących, organ odwoławczy wskazał, że uprawnienia wynikające z art. 97 § 1 kpa przysługują organowi prowadzącemu postępowanie administracyjne. Wskazany przepis nie daje natomiast żadnych bezpośrednich uprawnień stronom postępowania. W konsekwencji wniosek strony do organu o zawieszenie postępowania może jedynie stanowić impuls do podjęcia przez organ czynności z urzędu. Natomiast toczące się postępowanie o zniesienie współwłasności lub rozgraniczenie nieruchomości nie może być podstawą do zawieszenia postępowania toczącego się przez organami nadzoru budowlanego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Organ I instancji był zobowiązany do uwzględnienia stanu własności wynikającego z aktualnej treści księgi wieczystej. Organ II instancji wskazał, że zreformował decyzję I instancji, "określając prawidłowo zakres nałożonych na adresata obowiązków".
T. S. i W. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w osobnych pismach, skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, względnie stwierdzenia jej nieważności oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący wnieśli tożsame zarzuty co w odwołaniach, zarzucając naruszenie przepisów: art. 6, 7, 8, 9 oraz art. 28 i 61 § 1 kpa, art. 64 § 2 kpa, art. 10 i art. 77 § 4 kpa, art, 123 § 1 i 2 kpa, art. 97 § 1 pkt 4 kpa, art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że Z. C. i B. C., którzy kwestionują obecnie prawo do zabudowy nieruchomości, zostali współwłaścicielami działki dopiero w grudniu 2014 r. i nie byli uprawnieni do wyrażenia zgody na zabudowę, z tego też powodu nie przysługuje im status strony w postępowaniu. Podkreślili, że mimo daleko idących skutków uchybienia terminu do przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji, organ w postanowieniu z dnia 15.07.2015 r. nie pouczył ich o tym, czym naruszył art. 7 kpa. Ponadto dokumenty zostały nadane przesyłką poleconą w dniu 20.10.2015 r., a nie jak stwierdził organ I instancji w dniu 21.10.2015 r. Organ bezzasadnie odstąpił od wezwania skarżących do uzupełnienia przedłożonego projektu budowlanego. Postępowanie dotyczy obiektu kontenerowego niepołączonego trwale z gruntem, a zatem żądanie przedstawienia projektu zawierające m.in. schematy instalacji, opinie, uzgodnienia, czy propozycje zagospodarowania terenu wydaje się zbyt daleko idące. Wskazali, że organ I instancji nie odniósł się do wniosku o przedłużenie terminu, a tak właśnie należało zinterpretować wniosek inwestora o zawieszenie postępowania. Wreszcie organ I instancji był zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, umożliwiając tym samym skarżącym złożenie zażalenia na to orzeczenie. Zakończenie sprawy zawisłej przed sądem cywilnym pozwoliłoby na wykazanie przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dodatkowo W. S. podniósł, że w chwili rozpoczęcia budowy obiektu inwestorzy mieli wszelkie podstawy ku temu aby uznać, że pozostali współwłaściciele nieruchomości wyrazili zgodę na inwestycję. Zgodnie z ukształtowanym sposobem korzystania z nieruchomości wspólnej, współwłaściciele samodzielnie podejmowali decyzje odnoszące się do obiektów znajdujących się na ich częściach.
W odpowiedzi na skargi, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art.48 ustawy Prawo budowlane - organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust.1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust.2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust.3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust.4). Dokumentami, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 są m.in.: 1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, 2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. organ zobowiązał inwestorów T. S. i W. S. do przedłożenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia: zaświadczenie Prezydenta Miasta [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji wzizt w przypadku braku takiego planu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12.ust.7, aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowienie organu I instancji zostało doręczone skarżącym w dniu 21 lipca 2015 r. (k.6 odwrót). Przesyłką nadaną w dniu 20 października 2015 r skarżący wnieśli do organu I instancji pismo informujące o wykonaniu obowiązku wynikającego z w/w postanowienia, wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na złożenie w dniu 19 października wniosku o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości, zaświadczenie o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 19 października 2015 r. oraz 4 egzemplarze wydruku komputerowego opisu technicznego wraz z rysunkami projektu pawilonu " [...]". Metryki rysunków nie zawierały podpisu projektanta ani daty wykonania. Wydruki nie zawierały również odniesienia do działki nr [...] w O. Skarżący nie złożyli oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Nie przedstawili również zaświadczenia o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego.
Termin do złożenia żądanych przez organ dokumentów upływał z końcem dnia 19 października 2015 r. Nadanie przesyłki w dniu 20 października nastąpiło zatem z przekroczeniem wyznaczonego przez organ terminu – o jeden dzień. Organ I instancji nie rozważył, czy pismo skarżących z dnia 20.10.2015 r. nie stanowi wniosku o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów.
Skarżący pismem z dnia 23.10.2015 r. zostali zawiadomieni o zakończeniu postepowania i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłoszeniem ewentualnych żądań w terminie 7 dni od dnia doręczenia im tego zawiadomienia. Doręczenia tego pisma skarżącym miały miejsce w dniu 9.11.2015 r. W zakreślonym terminie skarżący żadnych uwag nie zgłosili. W. S. otrzymał decyzję organu I instancji w dniu 23.12.2015 r. T. S. decyzja ta została doręczona w dniu 29.12.2015 r. Dopiero w dniu 29.12.2015 r. , czyli po dacie doręczenia im decyzji rozbiórkowej, skarżący wnieśli pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wykonania obowiązków wynikających z postanowienia z dnia 15 lipca 2015 r. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2016 r. organ I instancji odmówił przywrócenia terminu do wykonania tych obowiązków. Przedłożone akta nie zawierają dowodów doręczenia skarżącym tego postanowienia.
Organ odwoławczy nie ustalił, czy odwołanie W. S. wniesione zostało w terminie. Z kolei T. S. nadała odwołanie przesyłką z dnia 12 stycznia 2016 r. Ponieważ nie zostało ono podpisane, organ pismem z dnia 15 lutego 2016 r. wezwał ją do podpisania odwołania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. W aktach administracyjnych brak jest dowodu doręczenia tego wezwania skarżącej. Podpisane odwołanie zostało nadane przesyłką z dnia 11 marca 2016 r. Nie wiadomo jednakże, czy nałożony obowiązek (podpisanie odwołania) został wykonany w terminie z uwagi na brak dowodu doręczenia wezwania wzywającego o uzupełnienie braków odwołania.
Dlatego też bez ustalenia, czy odwołanie T. S. zostało wniesione w terminie, przedwczesne było rozpoznanie jej odwołania. W myśl art.129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zgodnie zaś z art.134 k.p.a., gdy strona nie usunęła braków odwołania w terminie organ odwoławczy powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania.
Nadto, organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania w kwestii odstąpienia przez organ od wezwania inwestorów do uzupełnienia braków formalnych przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego, zaniechaniu poinformowania stron postępowania o niewypełnieniu obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 15.07.2015 r. i w związku z tym o planowanym wydaniu decyzji administracyjnej w oparciu o dotychczas zgromadzony materiał, bezpodstawnego odstąpienia przez organ od wydania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, na które stronom przysługiwało zażalenie. Organ odwoławczy nie odniósł się również do złożonego przez skarżących wniosku o przywrócenie terminu do wykonania obowiązków wynikających z postanowienia z dnia 15 lipca 2015 r., zwłaszcza, że w aktach brak jest dowodu doręczenia skarżącym postanowienia z dnia 11 stycznia 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu, a zawierało ono pouczenie o możliwości złożenia na nie zażalenia.
Na marginesie zauważyć należy, że po nowelizacji art. 101 § 1 i 3 k.p.a., tylko na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego lub odmowie jego podjęcia służy zażalenie do organu wyższego stopnia. Zażalenie nie służy na postanowienie o odmowie zawieszenia oraz podjęciu zawieszonego postępowania. Uznać jednakże należy, że konieczne jest wydanie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, jeżeli wnioskuje o to strona, nawet wtedy, gdy powołuje się na przepis art.97 ust.1 pkt 4 k.p.a. Niewydanie postanowienia pozostawiło stronę w niepewności co do sposobu załatwienia jej wnio9sku z dnia 20.10.2015 r. Nie można wszak wykluczyć, że gdyby strona dowiedziała się, że organ nie zawiesi postepowania administracyjnego z przyczyn wskazanych we wniosku, mogłaby złożyć wniosek o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów.
O okolicznościach tych, jak również o konsekwencjach nieprzedłożenia w zakreślonym terminie dokumentów wymienionych w postanowieniu z dnia 15.07.2015 r. strony nie zostały poinformowane. Pouczono je jedynie o wysokości opłaty legalizacyjnej. Strona nie została również poinformowana o brakach przedłożonego projektu budowlanego. Tymczasem, stosownie do treści art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Stosownie zaś do art.107 § 1 k.p.a. częścią składową decyzji jest m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie jest istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. Właśnie w uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Jest to element decydujący o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostanie nadto w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 8 k.p.a., tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Uzasadnienie decyzji wydawanej przez organ odwoławczy winno nadto zawierać szczegółowe ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu odwoławczego, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań, poprzestając na ustaleniach i rozważaniach organu pierwszej instancji. Wreszcie, ustalenie organu odwoławczego, że inwestorzy nie dysponowali zgodą pozostałych współwłaścicieli na wzniesienie obiektu budowlanego (czyli w dacie jego budowy), nie ma odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym.
W oparciu o powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania (art.9 k.pa., art.107 § 1 k.p.a. art.123 k.p.a. w zw. z art.97 ust. 1 pkt 4 k.p.a., art.77 k.pa. w zakresie braku ustaleń co do dat doręczeń, wniosku o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów i rozstrzygnięcia organu I instancji w tym zakresie) w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie wypowiada się co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, gdyż przy stwierdzeniu istotnych naruszeniach przepisów postępowania jest to przedwczesne. Jeżeli bowiem nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. Ocena zastosowania przepisów prawa materialnego jest ściśle uzależniona od ustalenia prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, zwłaszcza co do dopuszczalności odwołań, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organ przepis prawa materialnego.
Powyższe, za wyjątkiem zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, stanowi już odniesienie do zarzutów skargi.
Jak już wcześniej podano, w myśl art.145 § 1 pkt c) p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyżej przedstawione argumenty wskazują na ziszczenie się tych przesłanek.
Dlatego też, na podstawie powołanego wcześniej przepisu p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I wyroku .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło