II SA/Kr 1119/02

Sygn.akt. IISA/Kr 1119 /02 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski / spr. / AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2004r. przy udziale sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 marca 2002r., Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego M. K. kwotę 10 / dziesięć / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...].02.2002 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 Prawo Budowlane (tj. Dz.U. z 2000 r., nr 106 poz.1126 z późn.zm.- zwanej dalej Prawem Budowlanym z 1994 r.) nakazał M. K. rozbiórkę wiaty o konstrukcji stalowej wraz z zadaszeniem i fundamentem o wymiarach 4,38 x 3,83 m., dobudowanej do budynku mieszkalno-warsztatowego na działce położonej w S. przy ul. [...]. Odwołanie M. K. nie zostało uwzględnione i [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 26.03.2002 r. (znak: [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje wywodząc w uzasadnieniu co następuje: 1/ sprawa przedmiotowej wiaty była już przedmiotem rozpatrywania organów I i II instancji jak również przez Naczelny Sąd Administracyjny. Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...].11.2000 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...].09.2000 r., nakazującą rozbiórkę przedmiotowej wiaty - wyrokiem z dnia z dnia 25.10.2001r. (sygn. akt II SA/Kr 3220/00) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, wskazując na ich przedwczesność z uwagi na niewyjaśnienie stanu faktycznego dotyczącego ustalenia daty budowy, 2/ ponownie rozpoznając sprawę Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. przeprowadził w dniu 24.01.2002 r. rozprawę administracyjną z udziałem zainteresowanych stron. Zdaniem organu odwoławczego analiza całości zgromadzonego materiału dowodowego wskazuje, że zaskarżona odwołaniem decyzja organu I instancji, jest prawidłowa. W myśl art. 6 Kodeksu cywilnego, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne a M. K. nie udowodnił w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowa wiata została wybudowana w 1993 r., 3/ w toku prowadzonego postępowania M. K. składał nielogiczne, wykluczające się nawzajem oświadczenia dotyczące m.in. stanu technicznego przedmiotowej wiaty. I tak m.in. w trakcie dokonywanych oględzin na działce w dniu [...].11.2000 r., dokonywanych przez przedstawicieli organu II instancji, w skardze do NSA z dnia l. 12.2000r, jak również na rozprawie administracyjnej w dniu 24.01.2002r. twierdził, że w sierpniu 2000 r., dokonał zgłoszenia wymiany starego, będącego w złym stanie technicznym zadaszenia nad ekofiltrem (przerdzewiała konstrukcja, zniszczony przeciekający dach). W obecnym zaś odwołaniu z dnia 21.02.2002 r., od decyzji z dnia [...].02.2002r., twierdzi, że: "Zadaszenie znajduje się w odpowiednim stanie technicznym i nie narusza warunków prawa budowlanego, zatem brak jest podstaw prawnych do podejmowania działań przez organy nadzoru budowlanego". Nie wiadomo zatem, które z oświadczeń M. K. należy uznać za prawdziwe, bowiem nieprawdopodobne jest aby przedmiotowa wiata będąca w 2000r. w złym stanie technicznym ( w myśl jego oświadczeń ) była obecnie (po upływie 2 lat) w "odpowiednim stanie technicznym". Przeczy to logice, a zatem trudno uznać twierdzenia (oświadczenia) M. K. za niewątpliwy dowód w sprawie, świadczący o dacie wybudowania przedmiotowej wiaty. 4/ kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów, organ II instancji nie dał również wiary oświadczeniom osób (zeznających "po stronie" M. K.), iż przedmiotowa wiata została wybudowana w latach 1993-94. Świadkowie ci (jak wynika z ich oświadczeń) pojawiali się na przedmiotowej działce sporadycznie, a zważywszy na kilkuletni upływ czasu (od daty ich pobytu do chwili składania oświadczeń) nie mogą pamiętać dokładnego usytuowania przedmiotowej wiaty, tym bardziej, że na działce znajduje się kilka obiektów w postaci wiat. Dalej podniesiono, że w chwili składania wniosku o zgłoszenie (14.08.2000r.) przez M. K., organ I instancji był już powiadomiony pismami T. B. z dnia 1.08.2000r. oraz z dnia 3.08.2000r. o dokonywaniu przez M. K. rozbiórki istniejących schodów, a następnie o ustawieniu w miejscu rozebranych schodów - kabiny wentylacyjnej. Przeprowadzone przez organ I instancji oględziny w dniu [...].09.2000 r., potwierdziły wykonanie wiaty (w miejscu dawnych schodów z podestem, prowadzących na I piętro) wysuniętej o około 40 cm poza lico ściany południowo - wschodniej budynku warsztatowo - mieszkalnego, podczas gdy schody były przedłużeniem tej ściany (były usytuowane w jednej j linii z tą ścianą). Takie usytuowanie schodów o wymiarach 3,0 x 2,5 m (istniejących w miejscu usytuowanej obecnie wiaty o wymiarach 4,38 x 3,83 m) potwierdza znajdująca się w aktach sprawy kserokopia mapy ze stanem faktycznym na dzień [...].10.1997r. (po dokonanych pomiarach geodezyjnych na działce). Przy czym jak wynika z innej kserokopii mapy tj. Nr [...] z dnia 15.05.1988r., schody te o wymiarach 3,0 x 2,5 istniały przed rokiem 1993. Te wszystkie ustalenia przemawiają za tym, że budowy przedmiotowej wiaty P. M. K. dokonał pod koniec lipca 2000r.tj. przed faktem zgłoszenia jej budowy. Na skutek zaś interwencji P. T. B. próbował fakt popełnionej samowoli zalegalizować. 5/ w tej sytuacji stanowisko organu I instancji należy uznać za uzasadnione i zgodne z prawem. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył M. K. i nie precyzując żądania skargi, zarzucił, że decyzja jest dla niego krzywdząca i wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem orzekające w sprawie organy bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, bez żadnego postępowania dowodowego ustaliły datę budowy zadaszenia. Jedynym dowodem były "fałszywe oświadczenia sąsiada". W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł ojej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004 r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 - w skrócie p.o.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie a nie tylko tych które wynikaj ą z treści skargi. Przeprowadzona kontrola sądowa zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w pełnym aspekcie ich zgodności z prawem wykazała, że skarga jest uzasadniona. W wyroku z dnia z dnia 25.10.2001r. (sygn. akt II SA/Kr 3220/00) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylając poprzednie zapadłe w sprawie decyzje, zwrócił uwagę na naruszenie przez organy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Ponownie rozpoznając sprawę orzekające organy ponownie naruszały te same przepisy. Zgodnie z art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Art. 77 § 1 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rezultatem prawidłowo zebranego materiału dowodowego i jego oceny jest decyzja administracyjna, której jednym z elementów jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie powinno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa ( art. 107 § 3 kpa). Istota sprawy sprowadza się do ustalenia wykonania robót budowlanych przy wzniesieniu przedmiotowej wiaty o konstrukcji stalowej wraz z zadaszeniem i fundamentem. Nie do przyjęcia jest pogląd organu II instancji, iż skoro zgodnie z art. 6 kc inwestor nie udowodnił w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowa wiata została wybudowana w 1993 r., to należało przyjąć, że została ona wybudowana w 2000 r. Kodeks postępowania administracyjnego samodzielnie reguluje kwestie reguł i obowiązków dowodowych organów i stron, nie ma więc podstaw do stosowania w postępowaniu administracyjnym art. 6 kc. Wyrażona w art. 7 kpa zasada prawdy obiektywnej nakłada na organy obowiązek zebrania całego materiału dowodowego, także a może przede wszystkim na podstawie zebranych przez siebie dowodów. Nie oznacza to całkowitej bierności stron postępowania ale bierność ta nie może prowadzić organ do wniosków, że skoro strona czegoś nie udowodniła, to faktu tego nie można przyjąć za istniejący zgodnie z rzeczywistością. Orzekający organ ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 kpa) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzednio wydawanych w sprawie decyzji organ I instancji wyznaczył rozprawę administracją w dniu 24.01.2002 r. W rozprawie tej uczestniczył zainteresowany T. B. i pełnomocnik inwestora. Przebieg rozprawy ograniczono w zasadzie do odebrania oświadczeń od T. B. i pełnomocnika inwestora, także na temat przedstawionych zdjęć i faktur na zakup blachy. W aktach sprawy organu I instancji znajdują się pisemne oświadczenia różnych osób, trzy potwierdzające stanowisko T. B. i dziesięć popierających twierdzenia inwestora. Tym ostatnim organ II instancji nie dał wiary oświadczeniom osób bowiem świadkowie ci (co ma wynikać z ich oświadczeń) pojawiali się na przedmiotowej działce sporadycznie, a zważywszy na kilkuletni upływ czasu (od daty ich pobytu do chwili składania oświadczeń) nie mogą pamiętać dokładnego usytuowania przedmiotowej wiaty, tym bardziej, że na działce znajduje się kilka obiektów w postaci wiat. Otóż w sprawie mamy do czynienia z pisemnymi oświadczeniami świadków, o dość lakonicznej treści. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje, do których oświadczeń odnosi się twierdzenie organu, że na przedmiotowej działce pojawiali się sporadycznie. W żadnym ze znajdujących się oświadczeń nie ma twierdzenia o "sporadycznym pojawianiu się" na przedmiotowej nieruchomości. Wprost przeciwnie niektóre z osób oświadczają, że na nieruchomości bywały wielokrotnie (H. K., E. K.). Nie mógł więc organ jako podstawy odmówienia tym osobom wiarygodności w sposób generalny stwierdzić, że ich oświadczenia nie zasługują na wiarę bo na nieruchomości pojawiali się sporadycznie. Takie stwierdzenie, w oparciu o zebrany materiał dowodowy jest przekroczeniem zasady oceny dowodów i nie może stać się podstawą ustalenia stanu faktycznego. W aktach sprawy znajdują się nie uwierzytelnione i nieopisane odbitki kserograficzne map. Na rozprawie w dniu 15.04.2004 r., przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym obaj zainteresowani (tzn. M. K. i T. B.) oświadczyli, że klatka schodowa zewnętrzna przy domu skarżącego położona była inaczej niż przedstawiono to na mapie do celów projektowych obrazującej stan na dzień 27.10.1997 r. Jeżeli można oprzeć się na tej mapie jako na dowodzie, to można z niej wyprowadzić jeden wniosek, że w dniu 27.10.1997 r., przy budynku nr [...] "a" istniał jakiś obiekt (organy nad tym przechodzą do porządku dziennego, nie ustalając co to za obiekt), a gdy połączy się ten fakt z oświadczeniami stron złożonymi na rozprawie w dniu 15.04.2004 r., to wynika jeden wniosek i iż ten obiekt (wyrysowany na mapie) nie był klatką schodową. W tym kontekście nie do końca jest zrozumiały wywód uzasadnienia zaskarżonej decyzji dotyczący potwierdzenia wykonanie wiaty (w miejscu dawnych schodów z podestem, prowadzących na I piętro) wysuniętej o około 40 cm poza lico ściany południowo -wschodniej budynku warsztatowo - mieszkalnego, podczas gdy schody były przedłużeniem tej ściany (były usytuowane w jednej linii z tą ścianą). A także usytuowanie schodów o wymiarach 3,0 x 2,5 m (istniejących w miejscu usytuowanej obecnie wiaty o wymiarach 4,38 x 3,83 m) co ma potwierdzać znajdująca się w aktach sprawy kserokopia mapy ze stanem faktycznym na dzień [...].10.1997 r. Ponownie rozpoznając sprawę organy obowiązane będą do ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości daty powstania przedmiotowej wiaty, zadaszenia i fundamentu. Do tego celu mogą wykorzystać wszelkie środki dowodowe. Winny przede wszystkim, przeprowadzić rozprawę administracyjną na miejscu przedmiotu postępowania, dokonując jednocześnie oględzin i w jej trakcie przesłuchać świadków w sposób zgodny z art. 83 § 3 kpa. Również wydaje się celowe przesłuchanie stron, przy czym sposób ich przesłuchania reguluje art. 86 kpa. Niezbędne również będzie wyjaśnienie skąd pochodzą znajdujące się w aktach sprawy odbitki kserograficzne map i planu zagospodarowania działki "pod budowę ogrodzenia i poszerzenie drogi dojazdowej...", tym bardziej jeszcze, że po piśmie T. B. do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2000 r. ( akta organu II instancji, bez podania nr karty sprawy) znajduje się odbitka ksero tego planu z dopiskiem "propozycja lokalizacji wiaty podrzucona do akt sprawy". Dopiero prawidłowe zebranie dowodów i ich analiza pod katem wiarygodności może doprowadzić do ustalenia stanu faktycznego, co przesądzi o tym, czy w sprawie może być stosowany art. 48 Prawa Budowlanego z 1994 r. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, naruszają prawo na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.