II SA/Kr 1125/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel - Ziaja po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P.B. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu w M. w związku z nie przekazaniem skargi postanawia: odrzucić zażalenie strony skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] grudnia 2007 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...]2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przyznania skarżącemu P.B. prawa pomocy w niniejszej sprawie (k. [...]). Odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu [...]02.2008 r. (k. [...]). W terminie otwartym do złożenia zażalenia na powyższe postanowienie drogą elektroniczną wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo stanowiące zażalenie na to postanowienie -według słów skarżącego "podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym " (k. [...]). Zarządzeniem z dnia [...] 06.2008 r. (k. [...]) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych zażalenia przez złożenie podpisu własnoręcznego oraz złożenie jednego egzemplarza odpisu zażalenia poświadczonego za zgodność z oryginałem - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to zostało doręczone stronie [...].06.2008 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący zarządzenia nie wykonał. Zgodnie z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30.12.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Art. 178 p.p.s.a. nakazuje natomiast Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu odrzucić na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zarówno brak podpisu strony pod zażaleniem, jak i brak odpowiedniej ilości odpisów zażalenia stanowią braki formalne, których nie uzupełnienie w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem zażalenia. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno m. in. zawierać jej podpis albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Zażalenie od postanowienia z dnia [...]..2007 r. tego warunku nie spełniało, bowiem podpis elektroniczny nie jest podpisem, o którym mowa w powołanym art. 46 § 1 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2001 r. Nr 130 poz. 1450) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. Przepis ten odsyła do ustaw szczególnych, które dopuszczają możliwość posługiwania się podpisem elektronicznym w określonych sytuacjach, bowiem w polskim systemie prawa nie ma żadnego przepisu, który generalnie zrównywałby podpis elektroniczny z podpisem własnoręcznym. Wśród ustaw dopuszczających stosowanie podpisu elektronicznego można przykładowo wskazać kodeks cywilny (art. 60 i art. 78 § 2) i kodeks postępowania administracyjnego (art. 57 § 1 pkt 1 i art. 63 § 3a). Jednakże wskazane przepisy dotyczą wyłącznie zakresu, jaki reguluje dana ustawa. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wskazanych wyżej przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie "podpis elektroniczny" w ogóle się nie pojawia. Jedyny wyjątek od konieczności złożenia własnoręcznego podpisu przez stronę lub jej pełnomocnika pod pismem adresowanym do sądu wprowadza art. 46 § 4, który stanowi: za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Trzeba również pamiętać o art. 1 pkt 6 oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.). Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że ustawa, o której mowa określa zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów elektronicznych, pomiędzy podmiotami publicznymi a podmiotami nie będącymi podmiotami publicznymi. Jednakże zgodnie z art. 2 ust. 3 przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych. Również doktryna i orzecznictwo podzielają pogląd o niedopuszczalności posługiwania się popisem elektronicznym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P. Szkudlarek, Kwartalnik Prawa Publicznego 2004/1/271 "Wymiana korespondencji w nowej procedurze sądowoadministracyjnej", postanowienia NSA z 24 lipca 2008 r. sygn. akt l OPP 25/08 i z 10 września 2008 r. sygn. akt l OZ 673/08). Skoro więc nie jest dopuszczalne posługiwanie się podpisem elektronicznym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uznać, że zażalenie na postanowienie z dnia [...] grudnia 2007 r. jest dotknięte brakiem formalnym w postaci braku podpisu strony. Zażalenie niewątpliwie należy do kategorii pism procesowych, a zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Art. 179 p.p.s.a. przewiduje obowiązek doręczenia odpisu skargi kasacyjnej (a więc również zażalenia) stronie, która nie wniosła skargi kasacyjnej celem umożliwienia jej wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Złożenie środka odwoławczego w jednym egzemplarzu uniemożliwia doręczenie jego odpisu stronie przeciwnej, a co za tym idzie uniemożliwia tej stronie złożenie odpowiedzi na skargę. Stanowi więc brak formalny, którego nie uzupełnienie skutkuje odrzuceniem złożonego środka odwoławczego. Ponieważ skarżący został wezwany do uzupełnienia opisanych wyżej braków formalnych zażalenia i w zakreślonym terminie braków tych nie uzupełnił, zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Zażalenie niewątpliwie należy do kategorii pism procesowych, a zgodnie z art, 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Art. 179 p.p.s.a. przewiduje obowiązek doręczenia odpisu skargi kasacyjnej (a więc również zażalenia) stronie, która nie wniosła skargi kasacyjnej celem umożliwienia jej wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Złożenie środka odwoławczego w jednym egzemplarzu uniemożliwia doręczenie jego odpisu stronie przeciwnej, a co za tym idzie uniemożliwia tej stronie złożenie odpowiedzi na skargę. Stanowi więc brak formalny, którego nie uzupełnienie skutkuje odrzuceniem złożonego środka odwoławczego. Ponieważ skarżący został wezwany do uzupełnienia opisanych wyżej braków formalnych zażalenia i w zakreślonym terminie braków tych nie uzupełnił, zażalenie podlegało odrzuceniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.