II SA/Kr 1128/04
WyrokWSA w Krakowie2005-05-25
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, A. N., R. D.
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wszczęciu postępowania scaleniowego, wydane na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, jest zgodne z prawem, nawet jeśli część wnioskodawców posiada jedynie niewielkie działki niebędące gospodarstwami rolnymi?Ratio decidendi
Postępowanie scaleniowe może być wszczęte na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, co zostało spełnione w niniejszej sprawie. Ustawa scaleniowa upoważnia do złożenia wniosku nie tylko właścicieli gospodarstw rolnych, ale także wszystkich właścicieli gruntów, niezależnie od wielkości posiadanych działek. Kwestionowanie przez skarżących listy osób wnioskujących nie może decydować o zasadności skargi, jeśli wymogi formalne zostały zachowane.Stan faktyczny
Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Starosty o wszczęciu postępowania scaleniowego we wsi M. na wniosek właścicieli gruntów o łącznej powierzchni przekraczającej połowę obszaru wsi. Skarżący zarzucili m.in. wcześniejsze uchylenie postanowienia o scaleniu przez NSA, kwestionowali fakt złożenia wniosku przez wymaganą liczbę rolników oraz podnosili, że wśród wnioskodawców znaleźli się właściciele niewielkich działek, co miało być sprzeczne z ustawą. Skarżący domagali się uchylenia postanowienia Wojewody.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 maja 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: NSA A. N. ( spr. ) WSA-del. R. D. Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005r. sprawy ze skargi Z. N., L. W., I. N., S. K., H. W., F. M., M. K., J. J., B. J. na postanowienie Wojewody M. z dnia [...] 2004r., Nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania scaleniowego - skargę oddala -
Postanowieniem z dnia [...].05.2004r. znak:[...] Starosta T., działając na podstawie art. 2 ust. l, art. 3 ust. 2 i art. 7 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scaleniu i wymianie gruntów (jednolity tekst Dz. U. z 2003 Nr 178 , poz. 1749 z późn. zm. - zwanej dalej ustawą scaleniową) na wniosek właścicieli gruntów położonych we wsi M., których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, wszczął postępowanie scaleniowe obejmujące obszar administracyjny wsi M. gm. R. o powierzchni 360,25 ha, wykazując załącznikiem do postanowienia uczestników scalenia.
Zażalenie Z.N., J.J. i L.W. nie zostało uwzględnione i Wojewoda postanowieniem z dnia [...].07.2004r. znak:[...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wywodząc w uzasadnieniu, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania scaleniowego wystąpili, właściciele gruntów położnych we wsi M., gm. R. o powierzchni 167,23 ha, Gmina R. - właściciel gruntów o powierzchni 42,01 ha, oraz Skarb Państwa-Agencja Nieruchomości Rolnych właściciel gruntów o powierzchni 2,98 ha. Daje to łącznie powierzchnie 212,22 ha. co przy ogólnej powierzchni wsi M. 360,25 ha - stanowi 58,9% powierzchni wsi (powierzchni obszaru scalenia), a zatem spełniony został wymóg zawarty w art. 3 ust. 2 ustawy scaleniowej. Przesłanką podejmowanego scalenia gruntów jest nadmierne rozdrobnienie gruntów, które są wydłużone i znajdują się w szachownicy. Dla prowadzenia racjonalnej gospodarki rolnej niezbędna jest zmiana dotychczasowej wadliwej struktury agrarnej, co uzasadnienie wszczęcie postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyli Z.N., L.W., I.N., S.K., H.W., F.M., M.K., J.J. i B.J. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucili, że:
1/ Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie w sierpniu 2003r., już raz uchylił "postanowienie o scalaniu gruntów" w M. (sygn. akt II SA/Kr 1851/02).
2/ Skarżący kwestionują fakt, że wymagana ustawą ilość rolników złożyła wniosek o wszczęcie postępowania scaleniowego. Zdaniem skarżących "nie było i nadal nie ma wniosku rolników o scalanie gruntów. To co nazywa ten urzędnik wnioskiem stanowiło najpierw listę mieszkańców M., później zmieniano tytuł na listę właścicieli gospodarstw rolnych, następnie na listę właścicieli gruntów, z których większość nie posiada wcale gospodarstwa rolnego, a jedynie kilkunastoarowy ogródek. I to jest dowód, że urzędnicy, a nie rolnicy chcą scalania osłaniając to oszustwo hasłem "racjonalnej gospodarki rolnej", a wcale ta racjonalna gospodarka rolna nie ma tu żadnego znaczenia ".
3/ uznanie za wnioskodawców scalenia właścicieli "kilkunastoarowych ogródków jest sprzeczną z artykułem l ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, a przy tym nie jest tajemnicą, że urzędnicy obiecali użytkownikom tych małych działek prawne uregulowania stanu własności przez darmowe założenie im ksiąg wieczystych za poparcie scalania".
4/ w dalszej części skarga zawiera obraźliwe stwierdzenia wobec urzędników, nie związane bezpośrednio z zaskarżonym postanowieniem.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skargę należy uznać za nieuzasadnioną. Dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 póz. 1269), kontrola sądowa zaskarżonego postanowienia, nie stwierdziła aby naruszało ono prawo w takim stopniu aby mogło prowadzić do uwzględnienia skargi. Uchylenie zaskarżonego postanowienia mogłoby nastąpić w przypadku stwierdzenia:
a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
(art. 145 § l pkt. 1-3 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 póz. 1270) - dalej zwaną w skrócie - p.o.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 2 ustawy scaleniowej postępowanie scaleniowe może być wszczęte na wniosek większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia, lub na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Postępowanie może być wszczęte bądź z urzędu (art. 4 ust. 1 ustawy scaleniowej) bądź na wniosek, przy czym wniosek może pochodzić albo od większości właścicieli gospodarstw rolnych, położonych na projektowanym obszarze scalenia, albo od właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia, (art. 3 ust. 2 ustawy scaleniowej).
Ustawodawca upoważnił do złożenia wniosku albo większość właścicieli gospodarstw rolnych albo właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Tak więc, ustawodawca, do złożenia wniosku upoważnia nie tylko właścicieli gospodarstw rolnych, ale także wszystkich właścicieli gruntów (a więc, także nie wchodzących w skład gospodarstw rolnych). W sprawie zostało udokumentowane, że wniosek o wszczęcie postępowania pochodzi od osób fizycznych właścicieli gruntów położnych we wsi M., gm. R. o powierzchni 167,23 ha, Gminy R. - właściciela gruntów o powierzchni 42,01 ha, oraz Skarbu Państwa- Agencji Nieruchomości Rolnych właściciela gruntów o powierzchni 2,98 ha. Łącznie więc wszczęcia postępowania domagają się właściciele gruntów o łącznej powierzchni 212,22 ha. Jeżeli więc ogólna powierzchnia wsi M. wynosi 360,25 ha - to powierzchnia 212,22 ha stanowi 58,9% powierzchni obszaru scalenia. Tym samym wymóg z art. 3 ust. 2 ustawy scaleniowej został zachowany a zarzut skargi, iż wniosek pochodzi od właścicieli "kilkunastoarowych ogródków", nie może decydować o zasadności skargi.
Prawdą jest, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie wyrokiem z dnia 26 sierpniu 2003r., uchylił "postanowienie o scalaniu gruntów" w M. (sygn. akt II SA/Kr 1851/02, późniejsza sygn. akt II SA/Kr 1718/03), ale fakt ten nie może decydować o tym, że postępowanie nie może już być wszczęte. Uchylając poprzednie postanowienie Sąd w uzasadnieniu wyroku wskazał, jakie przesłanki zadecydowały o konieczności uchylenia postanowienia.
W niniejszym postępowaniu wady te zostały usunięte. Wykazano bowiem właścicieli gruntów we wsi M. wnoszących o przeprowadzenie scalenia. Postanowienie zawiera elementy o jakich mowa w art. 7 ust. 2 ustawy scaleniowej tj. określa granice i powierzchnie obszaru scalenia lub wymiany gruntów; wykazuje uczestników scalenia i określa przewidywany termin zakończenia prac scaleniowych. Samo zakwestionowanie przez skarżących listy osób wnioskujących przeprowadzenie scalenia, nie może odnieść zamierzonego skutku. Skarżący żadnym przekonywującym dowodem nie wykazują, że listę mieszkańców M., później zmieniano ... na listę właścicieli gospodarstw rolnych...z których większość nie posiada wcale gospodarstwa rolnego, a jedynie kilkunastoarowy ogródek. Jak to powiedziano wyżej, do złożenia wniosku o przeprowadzenie scalenia, uprawnieni są nie tylko właściciele gospodarstw rolnych, a ustawa takie uprawnienie daje także właścicielom gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia.
W tym stanie rzeczy skoro dokonana kontrola nie wykazała aby zaskarżone postanowienie, czy poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszały prawo na podstawie art. 151 ustawy 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło