II SA/Kr 1128/08
PostanowienieWSA w Krakowie2009-01-28
Skład orzekający: Andrzej Niecikowski, Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji stwierdzającej nabycie nieruchomości, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależy od stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją RP przepisu art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wątpliwości prawne dotyczące tego przepisu zostały dostrzeżone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który przedstawił pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę gminną, która z mocy prawa przeszła na własność gminy z dniem 1 stycznia 1999 r. Starosta odmówił ustalenia odszkodowania, argumentując, że wniosek złożyła osoba niebędąca właścicielem nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., mimo że termin na złożenie wniosku przez byłych właścicieli lub ich spadkobierców upłynął 31 grudnia 2005 r. Skarżący podnieśli wątpliwości co do zgodności z Konstytucją RP przepisu regulującego termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie.Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Andrzej Niecikowski (spr) Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska WSA Krystyna Daniel Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2009 r., na rozprawie sprawy ze skargi J. H. i A. H. na decyzję Wojewody z dnia 15 września 2008r. znak : [...] w przedmiocie odszkodowania za zajęty pod drogę pas gruntu postanawia : zawiesić postępowanie
Decyzją z dnia [...].12.2006 r. (znak: [...]) Wojewoda, działając na podstawie art. 73 ust. 1, 3 i 3 "a" ustawy z dnia z dnia 13.10.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 pzz. 872 - z późn.zm. zwaną dalej ustawą) stwierdził, że z dniem 1.01.1999 r., Gmina S. z mocy prawa nabyła własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz.ewid. 1, stanowiącej w dniu 31.12.1998 r., własność J. H. c. S. i M. - zajętą pod drogę gminną ul. [...] w S.
Decyzją nr [...] z dnia 31.03.2008 r., (znak: [...]) Starosta, działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13.10.1998 r. - ustawy, po rozpatrzeniu wniosku C. H. działającego jako pełnomocnik A. H., o wypłacenie odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr 1, położoną w S., zajętą pod drogę kategorii gminnej ul. [...] odmówił ustalenia odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość, stanowiącą w dniu 31.12.1998 r. własność J. H., objętą Księgą Wieczystą nr [...] prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych SR w [...].
W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z treścią tego art. 73 ustawy, podmiotami uprawnionymi do ubieganie się o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, są osoby będące w dniu 31.12.1998 r. właścicielami nieruchomości lub ich spadkobiercy, jeśli złożyły w terminie od 1.01.2001 r. do 31.12.2005 r. stosowny wniosek. W dniu 31.12.1998 r., właścicielem przedmiotowej nieruchomości była J. H. c. S. i M. a z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania, złożonym w dniu 27.12.2005 r., wystąpiła A. H. działająca przez pełnomocnika C. H.
Organy stanęły na stanowisku, że skoro z wnioskiem - w terminie zakreślonym przez ustawę - występuje osoba nie będąca właścicielem nieruchomości w dniu 31.12.1998 r., to wniosek tak nie może być uwzględniony.
Problem, który powstał na gruncie przepisu art. 73 ust. 4 ustawy wyłania pytanie czy ograniczenie w czasie możliwości złożenia przez byłego właściciela wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną i jednoczesne określenie daty wygaśnięcia tego roszczenia przy jednoczesnym braku ustawowego określenia terminu wydania przez wojewodę decyzji stwierdzającej nabycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą państwa prawa i równości obywateli wobec tego prawa. Problem przejawia się w pozostawaniu obywateli w nierównej i nieproporcjonalnej sytuacji wobec prawa. W odmiennej bowiem sytuacji znaleźli się ci właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy, w stosunku do których to nieruchomości wojewoda wydał ostateczną decyzję stwierdzającą nabycie własności przed dniem 31 grudnia 2005 roku, a w odmiennej pozostali, a więc zarówno ci, w stosunku do których decyzja taka wydana została po dniu 31 grudnia 2005 roku, jak i ci, w stosunku do których decyzja taka nie została wydana w ogóle.
Wątpliwości te zostały dostrzeżone i wyartykułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który postanowieniem z dnia 23.04.2007 r., ( sygn. akt II SA/GI 619/06) na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "Czy przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) w zakresie, w jakim określa termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie bez powiązania z faktem i datą wydania decyzji, o której mowa w art. 73 ust. 3 tej ustawy, jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP?".
Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego będzie miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej i dlatego na podstawie art. 125 § 1 pkt.1) p.o.p.s.a orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło