II SA/Kr 1131/19

WyrokWSA w Krakowie2020-03-06

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowe dowody przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego, w postaci oświadczeń świadków, mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji odmawiającej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, jeśli nie wykazują spełnienia ustawowych przesłanek?
Ratio decidendi
Nowe dowody w postaci oświadczeń świadków, nawet jeśli niekwestionowane co do zasady, nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym (wznowienie postępowania), jeśli nie wykazują spełnienia ustawowych przesłanek do przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej. Brak jest podstaw do uchylenia decyzji odmawiającej przyznania statusu, gdy przedstawione dowody nie mają cechy "istotności" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej, uzasadniając go m.in. działalnością opozycyjną w wojsku i wspieraniem wydawnictw podziemnych. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania statusu, uznając, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza spełnienia ustawowych przesłanek. Po wznowieniu postępowania na podstawie nowych dowodów (oświadczeń świadków), organ ponownie odmówił uchylenia poprzednich decyzji, uznając nowe dowody za nieistotne. A. K. złożył skargę do WSA w Krakowie, zarzucając m.in. błędną interpretację dowodów i naruszenie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 lipca 2019 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Magda Froncisz Protokolant: st. referent sąd. Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala. Uzasadnienie: Wnioskiem z dnia 9 listopada 2016 r. (data wpływu) A. K. zwrócił się do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowanej z powodów politycznych, o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 693 ze zm.). Wniosek uzasadnił uwięzieniem i skazaniem na kryminał wojskowy w Pułku Czołgów w G. przez Dowódcę J.W. [...] K. K., działalnością opozycyjną indywidualną w ramach JW. [...] w G., wspieraniem NZS [...] i NZS Politechniki [...] w działalności wydawniczej. Wyjaśnił, że celowo spóźniał się do "poboru" o 2 dni, odmówił złożenia przysięgi wojskowej opartej na sojuszu z Moskwą, odmówił awansu, "torpedował" zbędne szkolenia zwłaszcza polityczne, stosował bierny opór wracając z podróży służbowej z opóźnieniem, systematycznie niszczył taśmy propagandowe przygotowane do indoktrynacji żołnierzy – uszkadzając 100 %. Wnioskodawca przedłożył oświadczenia świadków. S. N. oświadczył, że otrzymywał od A. K. wydawnictwa podziemne, ulotki i materiały do druku, dotyczące wydawnictw niepodległościowych, antykomunistycznych w stanie wojennym do końca kwietnia 1984 r. S. M. oświadczył, że na prośbę A. K. zrealizował mikrofilm książki p.t."[...]". E. W.-K. oświadczyła, że A. K. w okresie stanu wojennego był kolporterem ulotek, gazetek drukowanych przez drukarnie podziemne oraz książki m. in. z [...] Decyzją z dnia 4 lipca 2017 r. (Nr [...]) na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 693) Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił A. K. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Podał, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika, aby wnioskodawca prowadził w okresie 1956 r. do 4 czerwca 1989 r. nielegalną działalność w rozumieniu cyt. ustawy bądź był osobą represjonowaną z powodów politycznych. Oświadczenia świadków w zestawieniu z pozostałymi składnikami materiału dowodowego, tj. dokumentami pozyskanymi z instytucji archiwalnych nie potwierdzają spełnienia przez stronę ustawowych przesłanek. Decyzją z dnia 2 października 2017 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 w zw. z art. 127 §3 kpa, art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 i 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 693) Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Pismem z dnia 26 listopada 2018 r. (data stempla pocztowego) A. K. wniósł "o wznowienie terminu uzupełnienia dowodów potwierdzających spełnienie warunków do otrzymania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych". W/w. pismo zostało uzupełnione pismem z dnia 4 stycznia 2019 r. (data stempla pocztowego), w którym A. K. zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 5 kpa. A. K. wskazał, że dzięki staraniom kpt W.P. Z. S. nie znalazł się w Kampanii Karnej w O. i dzięki niemu nie wniesiono przeciwko A. K. ponownego oskarżenia o działalność na szkodę L.W.P. Do wniosku dołączył dowody w postaci oświadczenia Z. S. (z którego wynika, że A. K. za czasów służby Z. S. nie był doprowadzony do WSA) oraz kserokopii listu do swojej siostry B. (z którego wynika, że zwracał się do siostry z prośbą o niezadawanie pytań w trakcie rozmów telefonicznych i korespondencji listownej). A. K. podał, że był prześladowany poprzez wydawanie listów gończych przez WSW. Do wniosku dołączył oświadczenia siostry B. K.-K., z którego wynika, że w mieszkaniu rodziców byli obecni żołnierze WSW, wypytywali się o A. K., a ich zachowanie było agresywne. Również z oświadczenia L. C. wynika, że WSW poszukiwało szeregowego A. K.. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2019 r. ([...]) na podstawie art. 145 §1 pkt 5 w zw. z art. 147 i 149 §1 kpa Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 2 października 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia 4 lipca 2017 r. o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. W piśmie z dnia 1 marca 2019 r. (data wpływu do organu 1 marca 2019 r. ) A. K. wskazał m. in. na oświadczenia siostry B. K.- K. na okoliczność łamania przez wnioskodawcę zabezpieczeń do gabinetu Metodycznego PZPR w [...] Zakłóceń Radiolokacyjnych; oświadczenie K. J. potwierdzające wykonanie przez A. K. wyroku Podziemnego Sądu Polowego Wojska [...] – jako dowód na przeprowadzenie akcji w imieniu Podziemnego Państwa [...]; oświadczenie M. J. na okoliczność zdjęcia munduru przez A. K. na tydzień przez przysięgą. Decyzją z dnia 18 marca 2019 r. (Nr [...]) na podstawie art. 151 §1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 pkt 1-4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 690) Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 2 października 2017 r. oraz poprzedzającej ja decyzji z dnia 4 lipca 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 kpa, po przeprowadzeniu postępowania o którym mowa w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b kpa. Zgodnie z art. 2 ustawy o działaczach (...) działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy, w tym także dowody stanowiące podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, nie potwierdzają, aby strona, będąc żołnierzem Ludowego Wojska Polskiego, prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach (...). Nie można uznać za tego typu działalność okazywania dezaprobaty dla panującego w Polsce ustroju, wyrażania swoich poglądów, podejmowania indywidualnych aktów niepodporządkowania się rygorom wojskowym czy też lekceważenia zasad służby i rozkazów przełożonych. Działalność stanowiąca podstawę potwierdzenia wnioskowanego statusu musi bowiem spełniać warunki ściśle określone w ustawie o działaczach opozycji (...), a więc m.in. powinna być prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi oraz powinna zmierzać do odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Dodał, że wnioskodawca wskazywał, że działał w nielegalnej organizacji wojskowej "Podziemny Sąd Polowy Wojska Polskiego", która miała wydawać symboliczne wyroki na wojskowych przedstawicieli reżimu komunistycznego. Z wyjaśnień zainteresowanego nie wynika jednak, aby wskazana organizacja podejmowała realne działania zmierzającego do odzyskania przez Polskę niepodległości lub respektowania w Polsce politycznych praw człowieka. Jej działalność była symboliczna i polegała chociażby na zrywaniu pagonów z mundurów "zdegradowanych" przez nią oficerów. Strona nie przedstawiła także wiarygodnych dowodów potwierdzających działalność w takiej organizacji, chociażby oświadczeń osób, które miałyby z nią współpracować. Świadek K. J. wskazał, że widział w mieszkaniu strony orzełki i pagony, które miały zostać zerwane z żołnierskich mundurów. Nie stanowi to jednak zdaniem organu o prowadzeniu podziemnej działalności niepodległościowej i opozycyjnej. Z dokumentów zgromadzonych w czasie postępowania nie wynika również, aby strona podlegała represjom, o których mowa w art. 3 ustawy o działaczach (...). Odnosząc się do wyjaśnień zainteresowanego, że w związku z wyrażaniem przez niego poglądów antykomunistycznych, demonstrowaniem wiary, niszczeniem taśm propagandowych, podejmowaniem akcji "biernego oporu" (np. wracanie z podróżny służbowej ze znacznym opóźnieniem) był wielokrotnie karany aresztem wojskowym, czy przeniesieniem do karnej kompanii podniósł organ, że nie przedstawiono żadnych dowodów na doznane represje. Wnioskodawca przedstawił jedynie oświadczenia świadków, które jego zdaniem mają pośrednio wskazywać na represje. Świadek M. J. potwierdził, że umożliwił zainteresowanemu ucieczkę ze strzeżonego przez WSW stadionu. Świadek L. C. wskazał, że w latach 1978-1979 strona była poszukiwana w całej Polsce przez WSW. Z kolei siostra zainteresowanego B. K.-K. wyjaśniła, że wnioskodawca był poszukiwany także w rodzinnym mieszkaniu. Świadek Z. S. wskazał, że w czasie gdy pełnił służbę w [...] w G. zainteresowany nie był doprowadzony przez WSW. Jak wynika z wyjaśnień strony, poszukiwania prowadzone przez WSW stanowiły skutek jej intencjonalnych spóźnionych powrotów do jednostki wojskowej, nie były natomiast wynikiem prowadzonej przez nią działalności opozycyjnej. Podobnie wkradanie się do gabinetu metodycznego, w którym znajdował się telewizor, nie można w żaden sposób wiązać z działalnością opozycyjną w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach (...). Decyzją z dnia 24 lipca 2019 r. (Nr [...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 127 §3 oraz art. 151 i art. 150 kpa oraz art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 690) Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 18 marca 2019 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ do poprzednich ustaleń i ocen dodał, co następuje: W postępowaniu podstawowym Szef Urzędu podjął działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy występując, na podstawie art. 5 ust. 5 cyt. ustawy, we własnej właściwości, do Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie dokumentów dotyczących strony, a mających wpływ na przyznanie przedmiotowego statusu. W odpowiedzi IPN nie wykazał informacji oraz dokumentów, które mogłyby prowadzić do uzyskania od Szefa Urzędu decyzji pozytywnej. Odnaleziono jedynie akta paszportowe. IPN wskazał, że nie odnaleziono dokumentów potwierdzających działalność opozycyjną A. K.. Organ we własnej właściwości dokonał sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarność" prowadzonego przez IPN, który nie zawiera biogramu, ani innych informacji na temat strony oraz osób, które złożyły oświadczenia jako świadkowie. Jest to najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976-1898 r. W czasie służby wojskowej s w latach 1978-1979 strona nie podejmowała działalności w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Już we wniosku o potwierdzenie statusu z dnia 09.11.2016 r. strona określiła, że prowadziła działalność opozycyjną "indywidualną" w ramach [...] w G.. Również oświadczenia strony nie zawierają opisu prowadzenia działalności w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Strona określała jedynie wykonywanie pewnych działań w pojedynkę, bez udziału innych osób zaangażowanych czynnie w działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Dowody wskazane we wniosku do wznowienie postępowania nie potwierdzają okoliczności prowadzenia działalności antykomunistycznej A. K. w warunkach wymaganych w art. 2 ww. ustawy. Z. S. potwierdza, że strona nie była doprowadzona przez Wojskową Służbę Wewnętrzną do [...] w G.. B. K.-K. (siostra strony) z kolei oświadczyła, że w latach 1978-1979 żołnierze WSW szukali A. K. w mieszkaniu mamy, a także że w czasie odwiedzin w jednostce brata wspólnie oglądali w telewizji Mszę Św. Pontyfikalną Jana Pawła II, co zostało zauważone przez oficera. L. C. wskazał, że w latach 1978-1979 A. K. poszukiwało WSW w całej Polsce. M. J. oświadczył, iż w 1978 roku na stadionie w K. w czasie zawodów, w których brała udział strona, dostarczył jej cywilne ubranie i umożliwił ucieczkę przez żołnierzami WSW. Ponadto oświadczenie ks. K. J., członka rodziny strony, zawiera informację, że wnioskodawca w 1991 r. pokazał świadkowi kolekcję zdobytych wygiętych orzełków bez korony oraz jeden pagon kapitana Ludowego Wojska Polskiego, który miał zerwać oficerowi LWP. W zakresie wspierania NZS [...] i NZS Politechniki [...] w działalności wydawniczej A. K. nie przedstawił nowych dowodów, które byłyby nieznane organowi w czasie rozpatrywania wniosku strony w trybie zwykłym, który zakończył się wydaniem decyzji w dniu 2 października 2017 r., dlatego niemożliwe było potwierdzenie statusu z tego tytułu. W konsekwencji, w niniejszej sprawie brak jest uzasadnienia dla uznania, że strona doznała wymienionych w art. 3 represji, które miałyby spotkać stronę z przyczyn politycznych za udział w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce w przewidzianym w ustawie okresie. Stosownie do art. 3 pkt 1-4 ustawy, podstawowym warunkiem uzyskania uprawnień jest wzięcie udziału w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. W ocenie organu za udział w wystąpieniu wolnościowym należy uznać wyłącznie aktywne uczestnictwo w wystąpieniu o charakterze masowym (strajki, protesty, manifestacje) bądź indywidualnym. Zgodnie z definicją leksykalną pochodzącą ze Słownika Języka Polskiego PWN, za wystąpienie należy uznać: "publiczne zabranie głosu", "zorganizowane działanie podjęte przeciw czemuś". Wystąpienie to, w rozumieniu ustawy, powinno więc mieć na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka. Strona wykazywała w postępowaniu liczne działania, które miały być wykonywane w czasie służby wojskowej określone przez nią samą jako "biały sabotaż". Należeć do nich miało: celowe spóźnienie się do poboru o dwa dni, odmowa złożenia przysięgi opartej na sojuszu z Moskwą, utrudnianie szkoleń politycznych, odmowa awansu, powracanie z podróży służbowych z celowym opóźnieniem, niszczenie materiałów propagandowych. Spośród tych działań udowodniono jedynie, że strona powracała z opóźnieniem do jednostki wojskowej po podróżach służbowych i z tego powodu była poszukiwana przez żołnierzy WSW. Brak jest uzasadnienia dla uznania, że tego rodzaju działania winny być potraktowane jako wzięcie udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. We własnych oświadczeniach strona wskazywała, że za każdym razem sama powracała do jednostki wojskowej i nie była zatrzymywana przez WSW. Istotne jest, że w korespondencji z organem wnioskodawca nie wykazywał faktu aresztowania, postawienia w stan oskarżenia oraz skazania w związku z nieterminowymi powrotami na teren jednostki. Tym samym organ stwierdził, że niemożliwe jest uznanie, że poszukiwanie przez WSW należy rozumieć jako poszukiwanie listem gończym. A. K. wskazał także, że z powodu swojej postawy doznał represji w postaci skazania na 14 dni aresztu w jednostce wojskowej przez dowódcę pułku za spóźnienie się do poboru i odmowę przysięgi przestrzegania sojuszu z ZSRR, doznania rozstroju zdrowia z powodu przedterminowego zwolnienia z wojska. Szef Urzędu stwierdził, że tego rodzaju okoliczności nie zostały uprawdopodobnione w niniejszym postępowaniu na podstawie dostarczonych dowodów. Na powyższe rozstrzygnięcie A. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił niesprawiedliwe traktowanie z naruszeniem Traktatu UE, żonglowanie dowodami i faktami, fałszywą interpretację dowodów. Nadto zarzucono naruszenie przepisów kpa, kk, kpc przez celowe, z premedytacją, błędne interpretowanie udokumentowanych faktów dotyczących działalności niepodległościowej skarżącego oraz doznanych represji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. W wyniku przeprowadzonej według powyższych reguł kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził brak podstaw do jej uchylenia. Przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem A. K. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Do wniosku o wznowienie A. K. dołączył kilka dodatkowych oświadczeń świadków, które, jego zdaniem, mają potwierdzać okoliczności uzasadniające przyznanie mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej. Prawidłowo organ przyjął, że wobec takiej treści wniosku podstawą wznowieniową podlegającą sprawdzeniu może być jedynie ta wskazana w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przesłanka wznowienia postępowania w zakresie wyjścia na jaw nowych dowodów zachodzi wówczas, gdy dowody te, nieznane organowi wydającemu decyzje są istotne dla sprawy, tzn. dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, a w konsekwencji także wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych.. Chodzi zatem o taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja, co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Okoliczności te muszą więc być prawotwórcze, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Tak rozumiana "istotność" nowych dowodów musi zostać wykazana. W rozpoznawanej sprawie przedstawione przez skarżącego nowe dowody w postaci szczegółowo przez organ przytoczonych oświadczeń świadków Z. S., B. K.-K., L. C., M. J. i K. J. okazały się nieistotne dla sprawy, a zatem brak było podstaw do wzruszenia decyzji z dnia 2 października 2017 r. Oświadczenia te nie mogły mieć wpływu na dokonaną przez organ ocenę stanowiącą podstawę wydania decyzji ostatecznej. Z. S. potwierdził, że skarżący nie był doprowadzony przez WSW , B. K.-K. i L. C. potwierdzili fakt poszukiwania skarżącego, M. J. udzieloną skarżącemu pomoc w ucieczce ze stadionu, a K. J. fakt posiadania przez skarżącego kolekcji orzełków bez korony i jednego pagonu. Podkreślić należy, że organ nie kwestionował co do zasady prawdziwości twierdzeń zawartych w oświadczeniach, ale słusznie stwierdził, że nie mogą one doprowadzić do zmiany decyzji w trybie nadzwyczajnym. Rzeczywiście bowiem żadne z tych oświadczeń, ani wszystkie łącznie nie wykazują, aby skarżący "w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadził, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce"(art. 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U.2020.319), względnie aby przebywał w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, aby przebywał w ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, albo aby przez okres powyżej 30 dni pełnił zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, albo aby brał udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym poniósł wymienione w ustawie konsekwencje, albo aby był poszukiwany listem gończym, oskarżony lub skazany za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywany za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (art. 3 ustawy). Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa. Decyzja o przyznaniu statusu działacza opozycyjnego lub osoby represjonowanej jest decyzją wydawaną na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Żaden z przepisów tej ustawy nie przewiduje możliwości wydania decyzji w ramach tzw. uznania administracyjnego. Nawet zatem znaczące uznanie dla opisywanej przez skarżącego działalności nie może stanowić dostatecznej podstawy do uwzględnienia jego żądania., w sytuacji, w której żadna z wiążących organ, ściśle wymienionych w ustawie przesłanek, nie została spełniona. Na zmianę tej oceny organu, wyrażonej w ostatecznej decyzji, nie mogły mieć wpływu oświadczenia wskazane przez skarżącego jako podstawa wznowieniowa, a to oznacza, że dowodom tym nie można przypisać cechy "istotności". W takiej sytuacji organ prawidłowo przyjął, że nie zachodzi podstawa wznowieniowa i na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. Wobec powyższego skargę na tę decyzję, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ppsa, należało oddalić. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło