II SA/Kr 1132/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Ewa Rynczak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] września 2001 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej kwotę 46 zł (czterdzieści sześć ), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.). Dz.U. z 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami) stwierdził, że W.H. nie spełnia warunków, o których mowa w art.21 ww. ustawy. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wydał decyzję z dnia [...] września 2001 r., którą utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 129 k.p.a. oraz art. 22 ust. 1 i art.2 pkt 31 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach. W uzasadnieniu organ podniósł, że W.H. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu udzielenia schronienia osobie poszukiwanej przez okupanta hitlerowskiego podczas okupacji. Zdaniem organu wnioskodawca nie przedłożył wiarygodnych dowodów jego działalności tj. świadomego ukrywania konkretnych osób. Z przesłuchania świadka - zdaniem organu - wynika jedynie, że obaj świadkowie, których oświadczenia wnioskodawca dołączył do wniosku, dowiedzieli się o jego działalności od W.H. a przesłuchany świadek nie potrafił sprecyzować daty rozpoczęcia działalności ani określić czasu jej trwania. Jednocześnie w dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że "z ustaleń urzędu wynika, że oficer A.S. przebywał w domu wnioskodawcy dwukrotnie: w 1941 r.(...) oraz od września 1943 r. do końca okupacji (...)." Jednakże, zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. , wnioskodawca w tym okresie przebywał na pracach przymusowych w K. , następnie w wyniku ciężkiej choroby w szpitalu, a potem w domu, gdzie, ze względu na stan zdrowia, sam wymagał opieki - w związku z czym "trudno uznać Wnioskodawcę za osobę mogącą uczestniczyć we wnioskowanej działalności". W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.H. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając naruszenie art. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach. Podniósł, że w jego domu, w podpiwniczeniu werandy ukrywał się A.S. , a miejsce to, dla ukrywającego się, przygotował razem z ojcem. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późno zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a.- następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Skarga złożona przez W.H. , a wobec jego śmierci w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, popierana przez jego żonę - J.H. jest zasadna. Sąd Administracyjny, kontrolując postępowanie przeprowadzone w tej sprawie, stwierdził, iż organ naruszył przepisy art.7, 77-81 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.), a ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ww. ustawy o kombatantach. W przypadku skarżącego, który powołał się na okoliczność, o której mowa w przepisie art. 2 pkt 31 ustawy o kombatantach, obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania dowodowego, zmierzającego do stwierdzenia, czy dawał on (wraz z rodziną) schronienie osobie, za której ukrywanie w latach 1939-1945, ze względu na jej działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara śmierci. Zdaniem Sądu postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone poprawnie, a wobec tego poczynione przez organ niektóre ustalenia nie znajdują oparcia w zebranym materiale dowodowym. Z jednej strony bowiem organ ustalił (nie podając podstaw tych ustaleń), że w domu wnioskodawcy był ukrywany oficer rezerwy A.S. w 1941 roku i od 1943 roku do końca okupacji, (jednocześnie przesłuchał na tę okoliczność świadka S.S. , któremu nie dał wiary ze względu na to, iż świadek nie widział ukrywającego się oficera i nie potrafił "sprecyzować daty rozpoczęcia działalności ani określić czasu jej trwania"), a z drugiej strony ustalił (na podstawie życiorysu wnioskodawcy), że stan zdrowia W.H. nie pozwolił na uczestniczenie w ukrywaniu oficera i na tej podstawie odmówił wnioskodawcy przyznania uprawnień. Na ustalenie stanu zdrowia i zaangażowania wnioskodawcy organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego. Nie przesłuchał ani wnioskodawcy, ani nie zadał pytania na okoliczność stanu zdrowia W. H. przesłuchiwanemu świadkowi -szkolnemu koledze, którzy" często bywali nawzajem u siebie" (powinien.[...] akt adm.) ani też jeżeli organ uznał, iż stan zdrowia wnioskodawcy był decydującą okolicznością dla rozstrzygnięcia wniosku (chociaż nie miałby na pewno znaczenia dla okupanta w przypadku odkrycia faktu ukrywania oficera polskiego, zaangażowanego w działalność konspiracyjną w mieszkaniu H. ) - nie przesłuchał siostry wnioskodawcy J.H. - Ś. , mimo że z przesłuchania świadka S.S. organ wiedział, że jest to świadek mogący mieć istotne wiadomości w sprawie. Oparcie się jedynie na życiorysie wnioskodawcy, z którego wynika, iż w drugiej połowie czerwca 1944 r. został on wypisany ze szpitala, wrócił do Z. oraz że leczył się przez najbliższe dwa lata, nie wynika czy stan jego zdrowia nie pozwalał na "uczestniczenie" w ukrywaniu, tym bardziej, że mimo pozostawiania w leczeniu, jak wynika z dalszej części życiorysu, W.H. już na początku lutego 1945 r. podjął naukę w liceum. Zaniechanie przeprowadzenia przez organ postępowania wyjaśniającego stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej - z przepisu art.7 kpa wynika obowiązek organu administracji państwowej zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Opierając istotne ustalenia jedynie na dowodzie z dokumentu (życiorysie), organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego zawarte w przepisach art.77-81 kpa. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U, Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 97 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1271 z późno zm.) w związku z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U., Nr 153, poz. 1270). Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ma na celu wyjaśnienie i rozważenie całokształtu okoliczności rozpatrywanej przez organy administracyjne sprawy. Postępowanie winno zostać uzupełnione w celu usunięciu wszystkich braków, o których wyżej mowa, przy pełnym zastosowaniu wymogów postępowania administracyjnego, szczególnie wynikających z przepisów art.7,77 kpa oraz uwzględnieniu następstwa prawnego, wobec śmierci W H.