II SA/Kr 1136/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] spółka z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] lipca 2017 roku, znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Starosta T. postanowieniem z dnia 11 maja 2017 roku, znak: [...], odmówił A. K. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 18 maja 2006 roku, znak: [...], w przedmiocie udzielenia [...]" sp. z o.o. z/s w W. pozwolenia wodno prawnego. Rozstrzygnięcie to zapadło z uwagi na wniesienie przez A. K., pismem z dnia 28 listopada 2016 roku, sprecyzowanym 3 marca 2017r., zarzutów w stosunku do pozwolenia wodnoprawnego na budowę urządzeń i pobór wody dla Spółki "[...]" Sp. z o.o., w którym wskazał dwie przesłanki wznowienia postępowania, tj. iż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 Kpa) i że strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa). Organ I instancji wobec ustalenia, iż wnioskodawca nie zachował miesięcznego terminu do złożenia wniosku w sytuacji podniesienia okoliczności, iż bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa), odmówiono wznowienia postępowania. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. K., podnosząc m.in., że rażąco naruszono art. 75 § 1 i art. 77 § 1 Kpa. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. postanowieniem z dnia 11.07.2017r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 2, w związku z art. 144, art. 145 § 1 pkt 1, art. 148 i art. 149 Kpa, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, iż organ I instancji odniósł się tylko do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa i niedochowania terminu z art. 148 § 2 Kpa. Natomiast nie zbadano zachowania terminu z art. 148 § 1 Kpa w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa tj. iż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Ponadto wnioskodawca powołał się na pismo z dnia 30 sierpnia 2016 roku, które nie zostało dołączone do akt sprawy, a mogło stanowić wniosek o wznowienie postępowania. Kwestia ta również wymaga wyjaśnienia. Z uwagi na to postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 149 § 3 Kpa i art. 148 Kpa, a rozpatrzenie sprawy wiąże się z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji winien wziąć pod uwagę przedstawione w uzasadnieniu okoliczności, w tym wyjaśnić, czy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Jeżeli termin został zachowany, to organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i następnie zbadać interes prawny wnioskodawcy oraz ewentualnie przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2016 r. I OSK 1139/16, wskazano, iż przewidziana dla odmowy wznowienia postępowania forma postanowienia podkreśla formalny charakter tego rozstrzygnięcia, które z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć jedynie do przypadków, gdy podmiot żądający wznowienia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Jeśli podmiot składający podanie o wznowienie postępowania powołuje się na przysługującą mu w sprawie legitymację materialno prawną i istnieją co do tego wątpliwości, ich wyjaśnienie nastąpić powinno po uprzednim wznowieniu postępowania zgodnie z art. 149 § 1 Kpa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na to postanowienie wniosła [...] sp. z o. o. w W. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania w tym w szczególności art. 149 § 3 kpa, 145 § 1 pkt 1 kpa, z art. 127 ust. 7 ustawy Prawo wodne w zw. z art. 138 § 2 kpa w zw. z art 144 kpa oraz art. 7, 77 i 107 kpa poprzez: - błędne uchylenie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w tej sprawie, pomimo iż nie zostały wykazane w sposób oczywisty jakie dowody na których oparto zaskarżoną decyzję miałyby być fałszywe, skoro za fałszywy nie można uznać operatu wodnoprawnego wydanego w tej sprawie, - bezzasadne wydanie orzeczenia o uchyleniu postanowienia o wznowieniu, skoro organ II Instancji sam mógł w sposób łatwy i szybki ustalić, iż A. K. nie jest stroną w sprawie, nie ma interesu prawnego, a nadto organ ten mógł samodzielnie ustalić, iż przedstawione przez skarżącego twierdzenie o fałszywości dowodów jest całkowicie bezzasadne, - błędne przyznanie skarżącemu A. K. przymiotu strony w niniejszym postanowieniu pomimo, iż w świetle ustawy Prawo wodne nie ma on interesu prawnego w niniejszej sprawie i nie spełnia wymogów z art. 127 ust. 7 ustawy Prawo Wodne, co stanowi samodzielną przesłankę odmowy wznowienia postępowania, - błędne uznanie pisma skarżącego A. K. z dnia 30 sierpnia 2016 r. jako wniosku o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia wodnego uzyskanego przez spółkę w 2006r. W uzasadnieniu podkreślono bezrefleksyjne przyjęcie zapisów decyzji o wz oraz skoncentrowanie się na decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Zarzuty podniesione w skardze są niezasadne, stąd skarga została oddalona. Na wstępnie wskazać należy, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. ma charakter kasatoryjny, wobec czego w swoim uzasadnieniu powinno zawierać elementy, które dotyczą oceny podstaw do zastosowania art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 126 i 144 kpa poprzez uchylenie postanowienia organu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy ma w pełni kompetencję i może uchylić zaskarżone rozstrzygniecie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wobec tego istotą niniejszej sprawy jest zbadanie przez Sąd prawidłowości rozstrzygnięcia kasatoryjnego, a więc spełnienia przesłanek z art. 138 § 2 kpa. W ocenie Sądu skarżony organ odwoławczy w sposób prawidłowy wskazał spełnienie przesłanek z art. 138 § 2 kpa. Przepis ten wymaga, aby organ odwoławczy wykazał, że w sprawie nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W kontrolowanej sprawie istotną okolicznością była kwestia nie zbadania przez organ I instancji przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, i ograniczenie się jedynie do badania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa oraz niedochowania terminu z art. 148 § 2 Kpa, odnoszącego się tylko do tej przesłanki. Nie zbadano zatem przesłanki (zachowania terminu z art. 148 § 1 Kpa) w zakresie okoliczności z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa tj. podniesionych przez A. K. pismem z dnia 28 listopada 2016 roku, sprecyzowanym 3 marca 2016r. twierdzeń, iż dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe. Z uwagi na to zasadnie organ odwoławczy ocenił, iż postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 149 § 3 Kpa i art. 148 Kpa, a rozpatrzenie sprawy wiąże się z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego i przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji winien wyjaśnić, czy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa. Jeżeli termin został zachowany, to organ powinien wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i następnie zbadać interes prawny wnioskodawcy oraz ewentualnie przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W tym zakresie niezasadne są zarzuty skargi odnoszące się do argumentacji, iż organ II Instancji sam mógł ustalić czy przedstawione przez skarżącego twierdzenie o fałszywości dowodów jest bezzasadne. Z uwagi na to, że organ I instancji w ogóle nie zbadał tej przesłanki ani kwestii jej terminowego podniesienia, rozstrzygnięcie organu odwoławczego w tym względzie oznaczałoby, iż jedynie organ jednej instancji – odwoławczej dokonałby tego badania, co pozbawiłoby strony w tym wnioskodawcę jednej instancji, naruszając zasadę dwuinstancyjności z art. 15 Kpa. Nadto przewidziana dla odmowy wznowienia postępowania forma postanowienia podkreśla formalny charakter tego rozstrzygnięcia, które z przyczyn podmiotowych należy ograniczyć jedynie do przypadków, gdy podmiot żądający wznowienia postępowania nie powołuje się na interes prawny. Jeśli podmiot składający podanie o wznowienie postępowania powołuje się na przysługującą mu w sprawie legitymację materialno prawną i istnieją co do tego wątpliwości, ich wyjaśnienie nastąpić powinno po uprzednim wznowieniu postępowania zgodnie z art. 149 § 1 Kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2016 r. I OSK 1139/16). Zatem na etapie badania wniosku w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją organ nie prowadzi żadnego postępowania wyjaśniającego, czy też dowodowego w kierunku merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy lecz jedynie ocenia spełnienie/zaistnienie formalnych podstaw/przesłanek dla wznowienia postępowania. Na tym etapie postępowania organ nie jest uprawniony do badania, czy istotnie wnioskodawcy przysługuje, przymiot strony. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut nie istnienia wniosku o wznowienie postępowania, ponieważ wprost on wynika m.in.. z pisma 3 marca 2017r., będącego odpowiedzią wnioskodawcy na wezwania o sprecyzowanie żądania zawartego we wcześniej przesłanej korespondencji. Skarga pomija i nie odnosi się do oceny organu II instancji oraz przyczyn które legły u podstaw uchylenia przez niego zaskarżonego postanowienia, w tym zwłaszcza wskazanej w uzasadnieniu tego postanowienia konieczności wyjaśnienia, czy został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienie w zakresie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 Kpa, a następnie w przypadku ustalenia jego zachowania zbadania po wydaniu postanowienia w przedmiocie wznowienia, istnienia bądź nie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy. Z uwagi na to Sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.