II SA/Kr 1138/03

WyrokWSA w Krakowie2006-10-09

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Joanna Tuszyńska, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, będący członkiem wspólnoty mieszkaniowej, ma interes prawny do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wad technicznych budynku, nawet jeśli organ administracji uważa, że stroną jest wyłącznie wspólnota mieszkaniowa lub zarządca?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że chociaż organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, to jego uzasadnienie dotyczące braku przymiotu strony po stronie skarżącej było błędne. Sąd stwierdził, że członek wspólnoty mieszkaniowej, który wykaże swój indywidualny, własny interes prawny w doprowadzeniu budynku do należytego stanu technicznego, ma podstawę do występowania jako strona w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli organ uważa, że stroną jest wspólnota lub zarządca.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej usunięcie nieprawidłowości w zakresie wentylacji i instalacji piorunochronnej oraz przedłożenie opinii o stanie technicznym dachu, który został przebudowany samowolnie. Skarżąca, właścicielka jednego z lokali, wniosła odwołanie, zarzucając naruszenie prawa i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, kwestionując jednocześnie przymiot strony skarżącej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzuty i kwestionując stanowisko organu odwoławczego co do jej statusu strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia w kwestii przymiotu strony skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak / spr. / Sędziowie NSA Joanna Tuszyńska AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2006 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości - skargę oddala - Decyzją z dnia [...].07.2002 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. na podstawie art. 61 i 66 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 ust 4 oraz 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /jednolity tekst Dz.U. Nr 106 z 2000r poz. 1126 z późniejszymi zmianami/ oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /jednolity tekst Dz.U Nr 98 z 2000r. poz. 1071/ po rozpatrzeniu sprawy wykonanej samowolnie przebudowy dachu oraz nieprawidłowości w użytkowaniu budynku mieszkalnego wielorodzinnego usytuowanego w R.Z. przy ul. P. - będącego w zarządzie Wspólnoty Mieszkaniowej przedmiotowego obiektu nakazał Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przy ul. P. w R.Z.: 1. usunąć stwierdzone nieprawidłowości w zakresie braku sprawnej wentylacji i instalacji piorunochronnej oraz o powyższym fakcie pisemnie powiadomić inspektorat i przedłożyć protokoły sprawności wentylacji i instalacji piorunochronnej 2. przedłożyć w inspektoracie opinię o stanie technicznym konstrukcji wykonanego dachu zawierającą opis zakresu wykonanych robót budowlanych, sposobu wykonania i użytych materiałów budowlanych wraz z ewentualnym projektem zmian, przeróbek i wyburzeń dostosowujących obiekt do stanu zgodnego z przepisami, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności w terminie do dnia 31 października 2002 r. W uzasadnieniu podniesiono, iż w toku postępowania administracyjnego (wizja w terenie w dniu 20.03.2002 r.) ustalono, że przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Poszczególne lokale mieszkalne stanowią własność lokatorów, którzy tworzą wspólnotę mieszkaniową reprezentowaną przez zarząd wspólnoty mieszkaniowej. Przedstawiciele zarządu złożyli pisemne oświadczenie (w dniu 17.06.2000 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w N.), że reprezentują wszystkich współwłaścicieli budynku i z ustawowego obowiązku ( ustawa o własności lokali z dnia 24.06.1994 r. tekst jedn. Dz. U. z dnia 27 .07.1994 r.) wykonają wszelkie czynności doprowadzające obiekt do zgodności z przepisami prawa budowlanego. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w N. ustalił, że przedmiotowy obiekt ma wadliwą wentylację grawitacyjną lub jej brak (jak w mieszkaniu Pani S.G.). Ponadto ustalono, że obiekt ma niesprawną (zdekompletowaną) instalację piorunochronną. Ustalono również, że w 2001r. wspólnota mieszkaniowa była inwestorem robót budowlanych przy przebudowie dachu (dawniej strop z płyt kanałowych na nim konstrukcja dachu z płyt dwuspadowy korytkowych opartych na ściankach kolankowych z cegły dziurawki), obecnie dach dwuspadowy konstrukcji drewnianej. Według oświadczenia wspólnoty roboty wykonała uprawniona firma, pod nadzorem uprawnionej osoby, w oparciu o projekt budowlany, jednakże bez wymaganego pozwolenia na budowę. Tym samym wykonany dach jest samowolą budowlaną. Z uwagi na fakt, że roboty budowlane jw. nie naruszyły przepisów o planowaniu przestrzennym ani nie pogorszyły warunków technicznych obiektu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że "widzi" możliwość zalegalizowania wykonanych robót budowlanych w obecnej formie, pod warunkiem przedłożenia przez inwestora dowodu na to, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, potwierdzone opinią wykonaną przez osobę uprawnioną. Następnie podniesiono, iż ponieważ roboty konstrukcyjne budowlane, przy przedmiotowym obiekcie zostały zakończone, dlatego odstąpiono od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, tylko zgodnie z art. 51 ust. 4 .zastosowano odpowiednio art. 51 ust 1 ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła S.G., zarzucając jej naruszenie prawa, w szczególności przez niezastosowanie art. 48 prawa budowlanego mino stwierdzenia samowoli budowlanej. Podniosła ponadto nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji wydanie błędnej decyzji. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 kpa oraz na podstawie art.80 ust.2 pkt.2 i 83 ust.2 prawa budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w ramach postępowania odwoławczego dokonał kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu l instancji i wydanej decyzji oraz powtórnie rozpatrzył sprawę w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne, przy czym stwierdził, że organ ten nie uczynił zadość przepisom Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja oparta na art. 61 i 66 oraz art. 51 ust. 1 pkt. 2 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane, jest decyzją wydaną z naruszeniem prawa, bowiem wskazane podstawy prawne dotyczą odrębnych stanów faktycznych. Stwierdził, że ponieważ w przedmiotowej sprawie stwierdzono nieodpowiedni stan techniczny polegający na nieprawidłowościach występujących w przewodach kominowych, zatem mamy do czynienia z przepisami Prawa budowlanego dotyczącymi utrzymania i użytkowania obiektów budowlanych. Wydanie decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości winna zapaść w trybie art. 66 Prawa budowlanego. W celu zebrania materiału organ l instancji winien zażądać ocen lub ekspertyz na podstawie art. 62 ust. 3 lub art. 81 c ust. 2, które powinny zawierać ocenę stanu faktycznego wraz ze wskazaniem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Dowody zebrane w tej sprawie pozwolą organowi nadzoru budowlanego zająć stosowne stanowisko, co będzie potrzebne do wydania w tej sprawie decyzji. Dopiero mając kompletny materiał dowodowy organ l instancji winien wydać decyzję na podstawie art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Równocześnie organ odwoławczy wskazał organowi l instancji, iż art. 66 Prawa budowlanego nie przewiduje określania terminu wykonania prac, jako elementu orzeczenia. Ponadto jako odrębną kwestię do rozstrzygnięcia przez organ l instancji wskazał sprawę dotycząca wykonania robót polegających na przebudowie dachu bez pozwolenia na budowę i w związku z tym konieczność ustalenia, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, po wszczęciu odrębnego postępowania administracyjnego, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy stwierdził też, iż - jego zdaniem - wątpliwości budzi ustalenie przez organ l instancji stron postępowania " bowiem w imieniu matki P. T.D. -S.G. działa wspólnota mieszkaniowa. Wynika to z art. 21 pkt. 1 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz.U. z dn. 27.07.1994 r.) w świetle którego " Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali ". Dalej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na definicję strony zawartą w art. 28 kpa i stwierdził, iż pojecie interesu prawnego może być rozumiane jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej, przy czym interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, oraz aktualny, a nie ewentualny, a zatem nie wystarczy wykazanie jakiegokolwiek interesu, lecz musi to być interes prawny, a więc oparty na prawie. Organ powołał się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, a następnie stwierdził, iż od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawy skierowanego żądania stosownych czynności organu administracyjnego. W takim przypadku osobie tej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Dalej organ wskazał, iż przepisy prawa budowlanego wyraźnie stanowią, że w przypadku utrzymania substancji budowlanej w nienależytym stanie właściciel lub zarządca winien jest te nieprawidłowości usunąć i to on będzie stroną tego postępowania (art. 66 Prawa budowlanego), a stosunki prawne między właścicielem (zarządcą) budynku, a osobami zajmującymi lokale w tym budynku w zależności od tytułu prawnego zajmowanego lokalu - regulują przepisy prawa cywilnego, lokalowego lub spółdzielczego, a nie prawa budowlanego (wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1986r. II S.A. 2191/85 ONSA 1986. nr l poz. 7). W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, że" P. T.D. reprezentujący P. S.G. wykazał się interesem prawnym. Stwierdzenie P. T.D., iż " Mocodawczyni jako właścicielka lokalu nr 3, udziałów w gruncie oraz w częściach wspólnych wyżej opisanego budynku, ma interes prawny w ustaleniu zgodności z prawem budowlanym \ wydanymi na jego podstawie aktami wykonawczymi, działań władających powyższą nieruchomością" ( dowód k. nr 20 akt l inst.) jest niewystarczające do uznania w/w za strony postępowania. W takim przypadku, zdaniem organu odwoławczego, organ l instancji winien wszcząć postępowanie administracyjne z urzędu". W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję S.G. podtrzymała zarzuty zgłoszone w odwołaniu. Podniosła ponadto, że organ odwoławczy w sposób bezprawny stwierdził, iż nie ma ona przymiotu strony i może być reprezentowana jedynie przez wspólnotę mieszkaniową. Stwierdziła, iż "trzeba dużo złej woli", aby nie uznać jej jako strony postępowania administracyjnego. Potrzebuje ona bowiem ochrony prawnej we własnej, konkretnej, osobistej sprawie z zakresu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej urząd powinien wskazać dlaczego prawem bądź obowiązkiem, z którego wynika uprawnienie bycia stroną postępowania administracyjnego, nie były podane przez nią przepisy ustawy Prawo budowlane (np.art.5) oraz np.art.13 ust. 1 ustawy o własności lokali. Skarżąca podniosła, iż jej lokal nadal nie ma wentylacji, a ona odczuwa skutki samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ l instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego zgodnie z wymogami art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania miał być nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego przy ul. P. w R.-Z. Organ nadzoru budowlanego nie ustalił jednak w sposób dostateczny tych okoliczności, które mają znaczenie dla treści rozstrzygnięcia. Dowody zebrane w sprawie w sposób niedostateczny wyjaśniają, czy obiekt ten jest w nieodpowiednim stanie technicznym, co jest konieczne do zastosowania przepisu art. 66 Prawa budowlanego, w oparciu, o który organ l instancji wydał swoją decyzję. Nie zostały więc udowodnione przesłanki do jego zastosowania. Ponadto, organ l instancji określił termin usunięcia nieprawidłowości jako element swojego orzeczenia, co jest w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego niedopuszczalne. W dalszej części odpowiedzi, organ stwierdził, iż dokonanie przebudowy dachu jest okolicznością przedmiotowo odmienną od nieodpowiedniego stanu technicznego i nie można rozstrzygać jej tym samym aktem administracyjnym, którym rozstrzyga się kwestię stanu technicznego. Takie stany faktyczne są normowane innym przepisem niż tym, który stosować powinien organ, gdy stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. Ponadto organ ponownie podniósł, iż stroną danego postępowania może być tylko osoba, która posiada w tej sprawie interes prawny, tj. osoba, która może powołać się na taki przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie, którego może skutecznie żądać zaniechania lub ograniczenia czynności sprzecznych z jej potrzebami. Interes prawny, powtarzając za NSA (wyrok z 15.04.1993 r., l SA 1719/92), jest kategorią normatywną, tj. takąż której wywodzi się skutki prawne, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania. Skoro z art. 61 wynika obowiązek właściciela lub zarządcy utrzymywania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym i estetycznym to tylko te podmioty mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.. Podmioty te są zarazem adresatami decyzji z art. 66 Prawa budowlanego i na nich ciąży obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ l instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron tego postępowania i zobowiązanych do wykonania obowiązku. Powyższe legło u podstaw wydania decyzji kasacyjnej, gdyż zaszła konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania i to w znacznej części, które umożliwi wydanie prawidłowej decyzji co do istoty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/. Art. 145 §1 punkt 1 cyt.ustawy stanowi natomiast, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie nie stwierdzono takich naruszeń ww. przepisów prawnych, które musiałyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, aczkolwiek zarzut skargi dotyczący zakwestionowania skarżącej przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu jest uzasadniony. Ponieważ jednak skarżąca była stroną postępowania i nie została pozbawiona prawa udziału w toku tego postępowania, wyrażenie błędnego poglądu przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zmienia oceny, iż zaskarżona decyzja w istocie jest zgodna z prawem. W myśl bowiem art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Mając powyższe na uwadze uznano, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia. Błędne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie może mieć wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygnięcie (tak: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26.02.2002 r. V SA 162/01 LEX nr 109330). Zdaniem Sądu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. rozpoznając odwołanie S.G. reprezentowanej przez pełnomocnika T.D. (a nie jak organ podał - odwołania T.D.) prawidłowo uznał, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, w związku z czym słusznie uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponieważ w przedmiotowej sprawie stwierdzono nieodpowiedni stan techniczny budynku, decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości winna zapaść w trybie art. 66 Prawa budowlanego po uprzednim zebraniu kompletnego materiału dowodowego i stwierdzeniu występujących nieprawidłowości. Co do zarzutów skarżącej przedstawionych w odwołaniu i ponowionych częściowo w skardze, a dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej, podnieść należy, iż ich zasadność spowodowała uchylenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odniesieniu natomiast do zarzutu niezgodnego z prawem uznania przez organ II instancji, iż skarżąca nie powinna mieć przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym przedmiotowego budynku, gdyż nie wykazała interesu prawnego, stwierdzić należy - jak na wstępie już wspomniano, - że jest on uzasadniony. Rację ma skarżąca, iż organ wyrażając taki pogląd, powinien się szczegółowo odnieść się do jej stanowiska w tym zakresie i uzasadnić, dlaczego powołane przez nią przepisy prawa - zdaniem organu - nie uzasadniają jej interesu prawnego i nie dają jej uprawnienia strony w postępowania dotyczącym budynku, którego jest współwłaścicielką. Zdanie, iż bycie "właścicielką lokalu, udziałów w gruncie oraz w częściach wspólnych budynku (...) jest niewystarczające do uznania w/w za stronę postępowania" nie jest w ogóle uzasadnieniem zajętego w tej mierze stanowiska organu. Nie jest nim również przedstawienie definicji strony postępowania administracyjnego i przytoczenie orzecznictwa sądowoadministracyjnego, skoro nie dokonano analizy i wykładni w konkretnej, omawianej sprawie i to w sytuacji powoływania się przez stronę na konkretne normy prawne, z których wywodzi ona swój interes prawny. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż skarżąca jako właścicielka nie tylko zajmowanego lokalu, ale budynku i nieruchomości, na, której się on znajduje, zawiadomiła organ o zauważonych przez siebie nieprawidłowościach w stanie technicznym budynku i prowadzonych w nim samowolnie robót budowlanych domagając się od organu wymaganych prawem czynności, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdza, że "nie jest to wystarczające" do uznania jej za stronę postępowania. Zupełnie niezrozumiałe (również ze względu na brak uzasadnienia) jest zdanie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w imieniu S.G. działa Wspólnota Mieszkaniowa, co - zdaniem organu - wynika z art. 21 pkt. 1 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali. Nieprawidłowe jest też stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę (choć nie zostało powołane w zaskarżonej decyzji), że skoro z art. 61 wynika obowiązek właściciela lub zarządcy utrzymywania substancji budowlanej w należytym stanie technicznym i estetycznym, a zarazem podmioty te są adresatami decyzji z art. 66 Prawa budowlanego i na nich ciąży obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, to tylko te podmioty mają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. Z faktu, iż przepis prawny wskazuje osoby zobowiązane do wykonania, wynikającego z tego przepisu, obowiązku nie wynika, iż jedynie adresaci tego przepisu są stronami postępowania. W przypadku takiej interpretacji, przepis art.28 byłby zbędny, a przecież zgodnie z nim, stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadanie interesu prawnego zawsze winno podlegać badaniu przez organy administracyjne, które w każdej indywidualnej sprawie powinny go ocenić ze względu na przedmiot sprawy. To prawda, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.) to zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali, a zatem to wspólnota powinna reprezentować również skarżącą jako członka wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym budynku wspólnoty (i na nią powinny być nałożone obowiązki wynikające z art. 61 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego związane z utrzymaniem należytego stanu technicznego obiektu budowlanego), ale organ nie zauważył, iż to właśnie działania zarządu wspólnoty - wg skarżącej - doprowadziły do wadliwości wentylacji w budynku i samowoli budowlanej. Zdaniem Sądu, gdy członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, istnieje podstawa, by mógł wystąpić jako strona w postępowaniu administracyjnym. Pamiętać bowiem należy, iż zgodnie z art. 12 §1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, właściciel lokalu ma prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem, a zgodnie z art. 13 § 1 tej ustawy właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, jest obowiązany utrzymywać swój lokal w należytym stanie, przestrzegać porządku domowego, uczestniczyć w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, korzystać z niej w sposób nie utrudniający korzystania przez innych współwłaścicieli oraz współdziałać z nimi w ochronie wspólnego dobra. Należy wziąć również pod uwagę orzecznictwo sądowe dotyczące wspólnot mieszkaniowych i ich członków. Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 1999 r. IV SA 1997/97 ,LEX nr 48719, stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 z późn. zm.), sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i reprezentuje ją na zewnątrz. Jednakże przepis art. 22 ust. 1 cyt. ustawy ogranicza działanie zarządu do kwestii zarządu zwykłego, przy czym ust. 3 tegoż przepisu wymienia przykładowo wiele czynności przekraczających zwykły zarząd. Uregulowanie to nie daje jednoznacznej odpowiedzi, co oznacza sformułowanie, iż zarząd reprezentuje wspólnotę na zewnątrz, a w każdym razie uregulowanie ww. nie wyklucza działania członków wspólnoty mieszkaniowej na zewnątrz w obronie własnych praw mieszkaniowych. W wyroku z dnia 13 grudnia 1999 r. NSA w Warszawie IV SA 1996/97 LEX nr 48720 nie podzielił stanowiska, iż we wszystkich sytuacjach za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota, a w szczególności jej zarząd. Jeśli członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której może wystąpić także wspólnota. W uchwale 5 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2001 r. OPK 19/0 ONSA 2002/2/68 stwierdzono, iż w celu uniknięcia sytuacji, w której w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wspólnoty mieszkaniowej powstałaby konieczność występowania wielu stron postępowania (właścicieli poszczególnych lokali), odchodzi się od konieczności występowania każdego członka wspólnoty mieszkaniowej indywidualnie na rzecz działania organów wspólnoty w imieniu członków. Ponadto jak stwierdzono w wyroku NSA w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2000 r. l SA 565/99 LEX nr 54198 organ, czyniąc ustalenia faktyczne i rozstrzygając sprawę w oparciu o konkretny przepis prawa, powinien mieć na uwadze cały system przepisów istniejących w ustawie, w oparciu o przepis której rozstrzyga sprawę. Interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa lub obowiązek może wypływać nie tylko z konkretnego przepisu powołanego jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia, ale i z przepisów regulujących prawa i obowiązki osób, których to prawa i obowiązki zderzają się z prawami i obowiązkami podmiotów, których uprawnienia wypływają z zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego. Mając powyższe na uwadze, organ powinien uwzględnić w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, iż to przede wszystkim właściciel jest zainteresowany utrzymaniem swojej własności w należytym stanie. W przedmiotowej sprawie, w sytuacji sprzecznego stanowiska właściciela i zarządu wspólnoty mieszkaniowej oraz powołania się przez skarżącą na interes prawny w doprowadzeniu budynku do należytego stanu technicznego, aby mieć zapewnione bezpieczeństwo korzystania z niego m.in. przez prawidłową wentylację w mieszkaniu, trudno skarżącej takiego interesu odmówić. W takim razie skarżąca uprawniona była do posiadania statusu osoby zainteresowanej w przedmiotowym postępowaniu. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz.1271 z późn. zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło