II SA/Kr 1138/14

WyrokWSA w Krakowie2014-11-14

Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Kazimierz Bandarzewski, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przedłużyć z urzędu decyzję nakładającą obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego, jeśli właściciel nieruchomości nie przedstawił umowy na odbiór nieczystości ciekłych, mimo kwestionowania przez niego legalności pierwotnej decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma podstawy do przedłużenia z urzędu decyzji ustalającej obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego, jeżeli właściciel nieruchomości nie przedstawił, na co najmniej 3 miesiące przed upływem terminu obowiązywania decyzji, umowy z przedsiębiorcą posiadającym stosowne zezwolenie. W postępowaniu o przedłużenie decyzji nie bada się przesłanek wydania pierwotnej decyzji, która stała się ostateczna i prawomocna.
Stan faktyczny
Właścicielka nieruchomości M. B. kwestionowała decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2014 r. przedłużającą na okres od [...] stycznia 2014 r. do [...] stycznia 2015 r. decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. nakładającą obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego. M. B. zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych, brak udziału w postępowaniu oraz niezgodność pierwotnej decyzji ze stanem faktycznym (nieruchomość przyłączona do kanalizacji miejskiej). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na brak umowy M. B. z przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na odbiór nieczystości.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 czerwca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie przedłużenia okresu obowiązywania decyzji skargę oddala. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy N. przedłużył na okres od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] stycznia 2015 r. decyzję Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ l instancji wskazał, że decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2006 r. M. B. została zobowiązana do uiszczania w terminie do [...] każdego następującego po sobie miesiąca opłat za opróżnianie bezodpływowego zbiornika usytuowanego na nieruchomości gruntowej położonej w S. Nr [...] i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego oraz do udostępnienia zbiornika bezodpływowego przedsiębiorcy posiadającemu zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Obowiązywanie tej decyzji było przedłużane decyzjami wydawanymi na kolejne okresy. Z uwagi na fakt, iż M. B. na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji nie przedstawiła umowy, z której wynikałoby, że termin wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji, organ l instancji przedłużył obowiązywanie decyzji. Od decyzji odwołanie złożyła M. B., podnosząc, iż postępowanie w sprawie nie zostało wszczęte oraz nie zapewniono jej udziału w postępowaniu oraz możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Wskazała, że nieruchomość położona na działce Nr [...] w S. [...] jest przyłączona w całości do kanalizacji miejskiej od 2005 r. i Burmistrz N. nałożył na nią obowiązek bezprawnego ponoszenia opłat. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2014r. znak: [...], działając na podstawie art. 6 ust. 10 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012r. poz. 391) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego brak było możliwości uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż w myśl art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach decyzja, o której mowa w ust. 7, ulega przedłużeniu w drodze decyzji wydawanej z urzędu, na kolejny okres, jeżeli właściciel nieruchomości nie przedstawi, na co najmniej [...] miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy N. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] ustalił obowiązek uiszczania przez M. B. opłat za opróżnianie bezodpływowego zbiornika usytuowanego na jej nieruchomości i transport nieczystości ciekłych w ilości 3m3/miesiąc do punktu zlewnego - w kwocie [...] zł = VAT/miesiąc. Decyzja ta została przedłużona na kolejne okresy. Ostatnia decyzja przedłużająca została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...]. Następnie zaskarżoną decyzją organ l instancji orzekł o przedłużeniu na kolejny okres od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] stycznia 2015 r. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. Jak wynika z akt sprawy oraz z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca 2010 r. M. B. jest współwłaścicielką 1/2 części nieruchomości położonej w S.(działka nr [...]), współwłasność ta nie jest związana z ustanowieniem odrębnej własności lokali w budynku znajdującym się na tej działce. W budynku tym znajdują się dwa lokale mieszkalne, przy czym z jednego z nich korzysta wyłącznie M. B., a z drugiego T. i J. S. Do kanalizacji sanitarnej podłączony został wyłącznie lokal użytkowany przez T. S. Natomiast M. B. korzysta nadal ze zbiornika bezodpływowego. M. B. nie zawarła stosownej umowy o opróżnianie zbiornika bezodpływowego z przedsiębiorcą posiadającym zezwolenie na tego rodzaju działalność i okoliczności tej nie kwestionuje również M. B. Powyższy stan faktyczny istniał zarówno w dacie wydania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2006 r., jak i następnych decyzji oraz istnieje w chwili obecnej. Ponieważ stan faktyczny i prawny nie uległ zmianie, tzn. M. B. w żaden sposób nie wykazała, iż jej lokal mieszkalny został podłączony do kanalizacji sanitarnej ani też nie przedstawiła, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji, organ miał podstawy do przedłużenia z urzędu decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. na kolejny okres od dnia v stycznia 2014 r. do dnia [...] stycznia 2015 r. Z faktu, że druga współwłaścicielka nieruchomości podłączyła do kanalizacji sanitarnej wyłącznie lokal mieszkalny, z którego korzysta, M. B. nie może wywodzić, że jest ona zwolniona z obowiązku opróżniania zbiornika bezodpływowego, do którego są odprowadzane nieczystości ciekłe z lokalu, w którym ona mieszka. Powyższe znajduje potwierdzenie w uzasadnieniach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: wyroku z dnia 24 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 863/08 oraz wyroku z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 972/09. Odnosząc się natomiast do podniesionych w odwołaniu zarzutów Kolegium wskazało, iż stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie od roku 2006. Jedynym elementem, który mógłby mieć wpływ na możliwość nieprzedłużenia decyzji byłoby zawarcie przez M. B. stosownej umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 października 2011 r. sygn. II SA/Kr 894/11 stwierdził, że organy pozostają związane decyzja, która ustalono obowiązek ponoszenia opłat i z tego powodu w postępowaniu o przedłużenie decyzji "podstawowej" nie mogą ponownie badać przesłanek, dla których została ona wydana. Postępowanie o przedłużenie decyzji nie toczy się w granicach sprawy o nałożenie obowiązku, lecz w granicach sprawy nowej, statuowanei przepisem art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest jedynie ustalenie, że odwołująca korzysta z bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe i nie zawarła stosownej umowy na opróżnianie tego zbiornika. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła M. B. zarzucając: - naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez pominięcie okoliczności, że decyzja o której przedłużeniu orzekano w skarżonej decyzji jest niezgodna ze stanem faktycznym sprawy statuowanej w powołanym przepisie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - zarówno co do wskazania ilości odbieranych nieczystości jak i wskazania podmiotu, uprawnionego do ich odbioru, a więc nie może być utrzymana w mocy; - naruszenie art. 6 ust. 10, 7, 8, 9 i 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 154 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu l instancji mimo, iż w ten sposób dochodzi do wykroczenia poza prawną podstawę orzekania o przedłużeniu decyzji i utrzymania w obrocie prawnym decyzji sprzecznej ze stanem faktycznym; - art. 10 § 1 i art. 61 § 4 oraz art. 80 i 81 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa - poprzez zaniechanie przez organ wyższego stopnia uchylenia decyzji organu l instancji mimo jej wydania bez zawiadomienia strony zarówno o wszczęciu postępowania, jak i o możliwości wypowiedzenia się w przedmiocie zebranego materiału - mimo oczywistych braków i uchybień organu l instancji, wskazanych w dalszym toku postępowania przez stronę. W uzasadnieniu skargi podano, iż sentencja decyzji z 2006 r. w powyższym zakresie jest nieaktualna - od końca roku 2011 zbiornik na nieruchomości skarżącej opróżnia inny podmiot zaangażowany w tym celu przez Gminę N., zaś ilość ścieków w porównaniu z rokiem 2006 uległa redukcji wobec zmniejszenia się ilości osób zamieszkujących wraz ze skarżącą. Art. 6 ust. 10 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wyznacza nową sprawę - należy więc uznać, że w granicach tak rozumianej nowej sprawy mieści się badanie wszystkich przesłanek wydania decyzji ustalającej obowiązek uiszczania opłat za używanie zbiornika. Uchybienie polegające na wydaniu decyzji w l instancji bez zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania i bez dokonania zawiadomienia wymaganego normą wyrażoną w art. 10 § 1 kpa miało w tej sprawie istotne znaczenie, gdyż uniemożliwiono skarżącej podniesienie opisanych wyżej okoliczności faktycznych, a zatem swoje stanowisko mogła ona przedstawić dopiero w postępowaniu odwoławczym, co w oczywisty sposób narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, Sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zawarte w niej zarzuty są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji jest prawidłowa. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, gmina jest obowiązana zorganizować odbieranie odpadów komunalnych oraz opróżnianie zbiorników bezodpływowych w przypadku właścicieli nieruchomości, którzy nie zawarli umów, o których mowa w ust. 1. W ramach realizacji tego obowiązku, Burmistrz Miasta i Gminy N. wydał na podstawie art. 6 ust. 7 ustawy, decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. ustalającą obowiązek uiszczania przez skarżącą opłat za opróżnianie przedmiotowego zbiornika bezodpływowego. Powyższa decyzja, wydana, zgodnie z art. 6 ust. 9 ustawy, na okres 1 roku, nie została skutecznie zakwestionowana w administracyjnym toku instancji, wobec czego stała się ostateczna i prawomocna. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja z 2014r. przedłużająca okres obowiązywania decyzji z 2006r., a nie decyzja z 2006r. Wobec tego istotne dla rozpoznania sprawy są okoliczności dotyczące podstaw do wydania zaskarżonej decyzji z 2014r. przedłużającej decyzję z 2006r., w tym zachowania zasad procedury administracyjnej przy wydaniu tejże, a nie okoliczności takie odnoszące się do podstaw wydania decyzji z 2006r. Wobec tego podniesione w skardze okoliczności nie dają żadnych podstaw do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie wydano błędną decyzję, tj. że nie zachodzą przesłanki do przedłużenia okresu obowiązywania decyzji Burmistrza Miasta i Gminy N. z dnia [...] stycznia 2006r. zobowiązującej M. B. do uiszczania opłat za opróżnianie bezodpływowego zbiornika i transport nieczystości ciekłych do punktu zlewnego. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji była ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności przepis art. 6 ust. 10 ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji), decyzja, o której mowa w ust. 7, ulega przedłużeniu w drodze decyzji wydawanej z urzędu, na kolejny okres, jeżeli właściciel nieruchomości nie przedstawi, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji. Natomiast w myśl powołanego art. 6 ust. 7 ustawy, wójt, burmistrz, prezydent miasta wydaje z urzędu decyzję, w której ustala: 1) obowiązek uiszczania opłat za odbieranie odpadów komunalnych lub opróżnianie zbiorników bezodpływowych; 2) wysokość opłat wyliczonych z zastosowaniem stawek, o których mowa w ust. 2 (tj. określonych przez radę gminy); W związku z tym w kontrolowanej sprawie, skoro decyzja pierwotna z 2006r. jest w obrocie i wiąże, to istotą sprawy była ocena czy spełnione zostały inne przesłanki z w/w przepisu dla rozstrzygnięcia sprawy. Na podstawie art. 6 ust. 10 ustawy, przedmiotowa decyzja ulega przedłużeniu w drodze decyzji wydawanej z urzędu, na kolejny okres, jeżeli właściciel nieruchomości nie przedstawi, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji. Oznacza to, że jedyną przesłanką wydania przez organ wykonawczy gminy decyzji ustalającej obowiązek uiszczania opłat za opróżnianie zbiornika bezodpływowego jest brak stosownej umowy pomiędzy właścicielem korzystającym z takiego zbiornika, a podmiotem posiadającym zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych. Natomiast wyłączną przesłanką przedłużenia okresu obowiązywania tej decyzji jest nieprzedstawienie przez właściciela nieruchomości, na co najmniej 3 miesiące przed upływem daty obowiązywania decyzji, umowy, w której termin rozpoczęcia wykonywania usługi nie jest późniejszy niż data utraty mocy obowiązującej decyzji. W związku z tym, że skarżąca nie przedstawiła Burmistrzowi Miasta i Gminy N. dowodu zawarcia umowy o wywóz nieczystości ciekłych ze zbiornika bezodpływowego, z którego korzysta, zasadne było przedłużenie obowiązywania decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. w oparciu o treść art. 6 ust. 10 ustawy. Organ prawidłowo zatem w ocenie Sądu ustalił, że skarżąca jako współwłaścicielka nieruchomości korzysta ze zbiornika bezodpływowego i nie zawarła stosownej umowy na jego opróżnianie. Do kanalizacji sanitarnej podłączony jest bowiem jedynie lokal drugiej współwłaścicielki przedmiotowej nieruchomości tj. T. S. Wobec tego zarzuty skargi sprowadzające sie w istocie do kwestionowania legalności decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., która jest decyzją ostateczną i nie została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie mogą doprowadzić do uchylenia zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji o przedłużeniu okresu obowiązywania decyzji. Korzystanie przez skarżącą z bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe obligowało ją do zapewnienia prawidłowego usuwania tych nieczystości bez względu na okoliczności, z powodów których nadal z niego korzysta. Zatem wystarczającą przesłanką nałożenia na skarżącą w drodze decyzji obowiązku uiszczania opłat za usuwanie nieczystości ciekłych ze zbiornika bezodpływowego, a następnie przedłużania okresu obowiązywania tej decyzji było korzystanie przez nią z tego zbiornika oraz niezawarcie z uprawnionym podmiotem umowy dotyczącej jego opróżniania i wywozu nieczystości. Powyższe prowadzi do oddalenia skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło