II SA/Kr 1139/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Głowacki / spr. / Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2008 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Wojewody z dnia [....] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K.K. 500 / pięćset / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Nr....... z dnia [....] Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla Centrum [....] Oddział w K. w zakresie zamierzenia budowlanego: Rozbudowa budynku Zakładu [....] wraz z rozbudową wewnętrznych instalacji: wod-kan, co, wentylacji mechanicznej, klimatyzacji, gazów medycznych oraz przełożenie sieci infrastruktury technicznej: co, kanalizacji ogólnospławnej, elektrycznej oraz udzielił pozwolenia na rozbiórkę 2 istniejących budynków (po byłej agregatami) i budynku administracyjno- biurowego na działce nr ....... przy ul. .....w K. . Jako podstawę prawną wskazano art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 oraz art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, iż obszar oddziaływania obiektów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmuje działki nr....... Na terenie objętym wnioskiem nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wniosek o wydanie pozwolenia na budowę z dnia........2007 r. został złożony w terminie ważności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego Nr ..... z dnia [....] . Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dnia.........04.2007r. Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także wymaganiami ochrony środowiska oraz z przepisami techniczno- budowlanymi. Posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Projektant, a także sprawdzający do projektu budowlanego dołączył stosowne oświadczenie. Od powyższej decyzji odwołania w terminie złożyli J.D. i K.K. . W odwołaniach zarzucono wadliwe wykonanie opracowania dotyczącego naturalnego oświetlenia, brak udziału w postępowaniu wszystkich współwłaścicieli działki nr......, pogorszenie warunków oświetlenia budynku przy ul. ......, naruszenie warunków i uzgodnień związanych z wcześniejszą inwestycją dotyczącą budowy budynku Zakładu .......braku dostępu do drogi pożarowej, brakiem miejsc parkingowych. Zgłaszane zastrzeżenia dotyczą również nieprawidłowej formy architektonicznej, braku przewietrzania terenu jak również obaw związanych z możliwością awarii i braku specjalnych zabezpieczeń. Decyzją z dnia [....] , wydaną na podstawie art. 81 ust. 1 i 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106 póz. 1126. z późn. zm.) i 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda .......... utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zwięźle przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania podzielając ustalenia organu l instancji. Odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwie wykonanego opracowania w zakresie spełnienia wymogów dotyczących naturalnego oświetlenia ze względu na fakt, iż wykres winien być wykonany w osi okna przesłanianego, z "uwzględnieniem rzeczywistej głębokości balkonu" wskazano, że zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - w osi okna winien być usytuowany wierzchołek. W niniejszym opracowaniu wierzchołek kąta tj. punkt przecięcia się ramion kąta wyznaczających kąt 60°, znajduje się w osi okna balkonowego, znajdującego się części ściany północnej budynku przy ul......, która jest "cofnięta" o ok.80 cm w stosunku do pozostałej części ściany północnej. Przepis nie wyznacza kierunku skierowania ramion tego kąta. Sposób badania czy spełnione są warunki naturalnego oświetlenia w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi, jest prawidłowy. Zapewnienie naturalnego oświetlenia dotyczy tylko pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, co oznacza pomieszczenia gdzie łączny czas przebywania tych samych osób trwa minimum 4 godziny (§ 4 ww. rozporządzenia). Przedmiotowa inwestycja, ze względu na swoje usytuowanie pozostaje bez wpływu na oświetlenie światłem dziennym innych pomieszczeń w budynku przy ul. ......., których okna znajdują się w północnej ścianie budynku w odległości większej niż okna dla których wykonane zostało opracowanie pn. "Obszar dostępu światła dziennego". Okna w elewacji północnej budynku przy ul....... doświetlone są od strony wschodniej. Jak wynika z wyjaśnień projektanta: w odległości około 7m od istniejących balkonów tj. od strony wschodniej znajduje się drzewo liściaste o wysokości około 12m i szerokości korony około 8m, blokujące doświetlenie tych pomieszczeń. Drzewo to na wniosek Centrum [....] zostanie usunięte, co wpłynie korzystnie na zewnętrzne doświetlenie tych pomieszczeń. W pokojach mieszkalnych których okna skierowane są na północ, nie bada się czasu nasłonecznienia. Ponadto nie określa czasu nasłonecznienia w mieszkaniach jednopokojowych w zabudowie śródmiejskiej uzupełniającej. Nie mogą zostać uwzględnione zgłaszane zarzuty dotyczące naruszenia warunków i uzgodnień związanych z wcześniejszą inwestycją dotyczącą budowy budynku Zakładu ......, w tym zagrodzenia drogi pożarowej. Przedmiotowa inwestycja, jest nową inwestycją, która jak każda nowa inwestycja musi uwzględniać istniejące na danym terenie zagospodarowanie. Jak wynika z wyjaśnień projektanta dojazd pożarowy stanowi ulica ....... i ulica....... i przedmiotowa rozbudowa pozostaje bez wpływu na istniejące warunki ochrony p.pożarowej. Projektowana inwestycja została zaopiniowana bez uwag przez rzeczoznawcę ds. przeciw pożarowych. Zwiększone zapotrzebowanie co do zapewnienia dostaw energii elektrycznej, wody i odprowadzenia ścieków będzie pokryte z posiadanych rezerw Zakładu. Odnośnie możliwości awarii i braku specjalnych zabezpieczeń, organ wyjaśnił, że inwestycja nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie o oceny oddziaływania na środowisko i wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia. Inwestor uzyskał opinię Państwowej Agencji Atomistyki z dnia [....] . dotyczącą "Projektu technicznego ochrony radiologicznej budynku przylegającego do bunkrów akceleratorów", z której wynika iż projekt wskazuje na spełnienie warunków ochrony radiologicznej wynikających z wymogów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3.12.2002 r. w sprawie dokumentów wymaganych przy składaniu wniosków o wydanie zezwolenia na wykonywanie działalności związanej z narażeniem na działanie promieniowania jonizującego albo przy zgłoszeniu wykonywania tej działalności. Co do zarzutów braku przewietrzania terenu oraz zbyt małej ilości miejsc postojowych wskazano, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie nakłada na inwestora żadnych obowiązków w zakresie dodatkowych miejsc postojowych jak i specjalnych warunków w zakresie ochrony zdrowia ludzi, środowiska, przyrody, krajobrazu. Nałożenie obowiązku musi wynikać z jakiejś normy prawnej lub decyzji właściwego organu.. Dlatego też w niniejszej sprawie za prawidłowe należy uznać te rozwiązania, które zostały zaproponowane przez projektanta w projekcie budowlanym. W sprawie braku udziału w postępowaniu wszystkich współwłaścicieli działki nr ......wskazano, że organ odwoławczy podjął działania wyjaśniające i uzupełniające mające na celu zapoznanie P.G. ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Projekt budowlany nie narusza określonych w decyzji o warunkach zabudowy warunków, w szczególności w zakresie linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy i udziału powierzchni biologicznie czynnej, szerokości i wysokości elewacji frontowej, geometrii dachu, warunków ochrony zdrowia, środowiska, przyrody i krajobrazu , warunków obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji i wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich. Projekt zagospodarowania działki nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie lokalizacji obiektu i związanych z nim urządzeń budowlanych. Inwestycja nie narusza występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich. Z powyższą decyzją nie zgodził się K.K. , zaskarżając ją w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i wnosząc o jej uchylenie jako sprzecznej z prawem i zagrażającej życiu ludzi. Zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a. wskazując, że nie wszyscy współwłaściciele kamienicy przy ul. .... zostali powiadomieni o inwestycji. Zdaniem skarżącego naruszony został przepis art. 144 k.c. ponieważ inwestycja zakłóci korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę. Skarżący podtrzymał zarzuty wskazane w odwołaniu wskazując na naruszenie art. 5 prawa budowlanego. Ponadto podniósł, że brak jest dokładnej opinii biegłych od spraw ochrony środowiska i biegłych od spraw atomistyki. Zarzucił naruszenie prawa budowlanego przez umieszczenie ściany nowego budynku tuż przy ścianie naszego budynku ........, prowadzące do zasłaniania oraz promieniowania. Według prawa budowlanego odległość nowego budynku musi być taka jaka wysokość nowego budynku z uwagi na przesłonienie budynku jednego drugim. W odpowiedzi na powyższą skargę Wojewoda ...... wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty podane w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W myśl wskazanego wyżej art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, wobec czego jego ingerencja nie musi ograniczać się wyłącznie do decyzji lub aktu bezpośrednio zaskarżonych. W wypadku uwzględnienia skargi, sąd jest obowiązany na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzec, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Skargę należało zatem uwzględnić. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, wyrażona w art. 10 k.p.a. Na jej podstawie organy administracji publicznej obowiązane są w każdej sprawie ustalić krąg podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., a następnie umożliwić tym osobom czynny udział w postępowaniu. Wynika stąd konieczność skutecznego zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania, możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wyrażenia własnego stanowiska oraz doręczenia im zapadłych w sprawie postanowień i decyzji. Wskazać należy, iż naruszenie tej zasady poprzez pominięcie którejkolwiek ze stron stanowi podstawę weryfikacji ostatecznej już decyzji administracyjnej w drodze wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), natomiast na etapie kontroli sądowoadministracyjnej obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji, jak wskazano to powyżej. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym zasada czynnego udziału stron została naruszona. Organy od samego początku traktowały jako jego strony wszystkich współwłaścicieli nieruchomości stanowiącej działkę nr ........położonej na obszarze oddziaływania obiektów, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Z raportu z rejestru gruntów (k. ...... akt adm. l instancji) wynika, że współwłaścicielami w/w nieruchomości o nr KW KR ........są również P.G. oraz D.B. . W raporcie tym brak jest adresów P.G. oraz D.B. , przy czym adresy pozostałych współwłaścicieli są tam odnotowane. Z akt administracyjnych l instancji wynika, że do P.G. nie przesłano zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [....] ani też organ l instancji nie podjął działań mających na celu ustalenie jego adresu. Do P.G. nie skierowano również odpisu decyzji l instancji. Natomiast w stosunku do D.B. zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz odpis decyzji l instancji wysłano na adres ul......., a z akt admninistracyjnych nie wynika na jakiej podstawie organ taki adres przyjął jako prawidłowy. Zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz odpis decyzji l instancji awizowany dwukrotnie nie został odebrany przez adresatkę z adnotacją, że przesyłek nie odebrano w terminie (k. .......). Z kolei Wojewoda ....... kolejne pisma w sprawie - postanowienie z dnia [....] dotyczące zwrotu do uzupełnienia organowi l instancji akt sprawy (k. ..... akt adm. II instancji) oraz odpis decyzji II instancji - nadal kierował do D.B. pod w/w adres, co do prawidłowości którego wyżej wskazano wątpliwości, co prowadziło do ich nie doręczenia. Natomiast w stosunku do P.G. Wojewoda ......... podjął próbę ustalenia jego adresu - kierując wniosek z dnia [....] o udostępnienie danych ze zbiorów meldunkowych (k. ......). W aktach brak jest odpowiedzi na powyższy wniosek. Pomimo tego organ II instancji skierował do P.G. odpis decyzji II instancji na adres ul. ......., która dwukrotnie awizowana nie została odebrana przez adresata (k. ......). Powyższe oznacza, że organy naruszyły przepisy dotyczące zapewnienia wszystkim stronom udziału w całym postępowaniu i prawidłowego doręczenia decyzji. W związku z tym już od początku postępowania i na tym jego etapie nie mieli oni zapewnionej możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym, poprzez zgłaszanie ewentualnych zarzutów lub złożenie odwołania. Ponieważ nastąpiło to bez ich winy, okoliczność ta stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, zaś na etapie postępowania sądowoadministracyjnego -powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Pominięcie ich na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego skutkuje także , w oparciu o art. 135 p.p.s.a.-uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji. W związku z tym nie można uznać za wystarczające wskazanie w uzasadnieniu decyzji II instancji, że "organ odwoławczy podjął działania wyjaśniające i uzupełniające mające na celu zapoznanie P.G. ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym". Z uwagi na powyższe na tym etapie postępowania nie jest możliwe ustosunkowanie się Sądu do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, gdyż kontrola Sądu w tym względzie może nastąpić dopiero po niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji architektoniczne - budowlanej winny w szczególności zapewnić możliwość czynnego udziału wszystkim stronom postępowania, a w razie takiej konieczności wystąpić do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej w oparciu o art. 34 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. oraz art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.