II SA/Kr 1140/04

WyrokWSA w Krakowie2007-03-30

Skład orzekający: Sędzia NSA Jan Zimmermann, WSA Renata Czeluśniak, AWSA Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uszkodzenie przesadzonego drzewa przez dzikie zwierzęta, spowodowane opadami śniegu, może być uznane za siłę wyższą w rozumieniu art. 47f ust. 7 ustawy o ochronie przyrody, skutkującym umorzeniem należności z tytułu opłaty za usunięcie drzewa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postępowanie dowodowe w sprawie nie zostało przeprowadzone dokładnie, a zniszczenie drzewa przez dzikie zwierzęta, spowodowane opadami śniegu, stanowiło siłę wyższą. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji były sprzeczne z art. 47f ust. 7 ustawy o ochronie przyrody oraz art. 77 § 1 K.p.a., co skutkowało uchyleniem tych decyzji.
Stan faktyczny
Spółka Hotel Sp. z o.o. uzyskała zgodę na usunięcie drzew i krzewów z terenu budowy pod warunkiem ich przesadzenia i zabezpieczenia, z naliczoną opłatą, która mogła zostać umorzona w przypadku zachowania żywotności roślin. Po przesadzeniu, jedno z drzew (cyprysik) nie zachowało żywotności z powodu uszkodzenia pnia przez zwierzęta. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że zdarzenie to nie stanowi siły wyższej i utrzymały w mocy decyzję o obowiązku zapłaty. Spółka wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów i wadliwe zastosowanie pojęcia siły wyższej.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2007 r. sprawy ze skargi Hotelu Sp.z.o.o w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 sierpnia 2004 roku nr [...] w przedmiocie ustalenia zapłaty z tytułu przesadzenia drzewa I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł. ([...] złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1140/04 UZASADNIENIE Na wniosek Hotelu Sp. z o.o. z siedzibą w K., przy ul. [...] Prezydent Miasta wydał w dniu [...].2002 r. decyzję Nr [...], mocą której zezwolił na usunięcie 2 szt. drzew (cyprysik i świerk) i 8,5 m² krzewów (róże i forsycje) z terenu projektowanego zamierzenia budowlanego: Centrum Biznesu i Szkolenia..., przy ul. [...], pod warunkiem ich przeniesienia na teren obiektu. Nakazano zabezpieczenie drzew i krzewów przed uszkodzeniem i naliczono opłat w wysokości [...] zł [...] gr., płatną do dnia [...].2004 r., która w przypadku zachowania przez drzewa i krzewy żywotności, może zostać umorzona. Decyzja stała się ostateczna. W efekcie wizji lokalnej, dokonanej w dniu [...].2004 r. oceniono stan przesadzonych drzew i krzewów i decyzją z dnia [...].2004 r. Prezydent Miasta pozostawił do zapłaty Spółce kwotę [...] zł. i [...] gr. gdyż 1 drzewo (cyprysik) nie zachowało swojej żywotności. Jego pień do wysokości 50 cm ma uszkodzony pas żywych tkanek. W odwołaniu od w/w decyzji Spółka napisała, że drzewo zostało zniszczone przez dzikie zwierzęta razem z innymi drzewami z tej części posesji. Była to siła wyższa, toteż zgodnie z art. 47 f ust. 7 ustawy o ochronie przyrody należność powinna zostać umorzona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia 4 sierpnia 2004 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu napisano, że postępowania dowodowe było przeprowadzone dokładnie a odwołujący się brał w nim udział. Zdaniem SKO pojęcie "siły wyższej" łączy się ze zdarzeniami nadzwyczajnymi, niemożliwymi do przewidzenia i katastrofalnymi, a zgodnie z przepisami k.c. siłę wyższą odróżnia się od zwykłego przypadku. Obgryzienie kory drzewa przez zwierzęta nie może być zakwalifikowane jako siła wyższa. Drzewo należało odpowiednio zabezpieczyć. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wniesionej w dniu [...].2004 r. Spółka zarzuciła błędną wykładnię i wadliwe zastosowanie art. 47 f ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. Przyczyna niezachowania żywotności cyprysika jest znana, ale wbrew twierdzeniu SKO, wynika ona z siły wyższej. Skarżący stwierdza, że dokonał wszelkich starań dla zabezpieczenia przesadzanej roślinności. Cyprysik został przesadzony z terenu nieogrodzonego do ogrodzonego, był strzeżony i posadowiony w znacznej odległości od zabudowań. Podniesiono, że zgodnie z orzecznictwem administracyjnym pozostawienie obowiązku zapłaty z tytułu niezachowania przez drzewo żywotności uzależnione jest od stwierdzenia związku przyczynowego między przenoszeniem rośliny a niezachowaniem przez nią żywotności. W tej sprawie takiego związku nie ustalono. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 47 f ust. 7 ustawy z 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079 z późn. zm.), obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jeżeli przesadzone drzewa lub krzewy zachowały żywotność po upływie dwóch lat od ich posadzenia lub nie zachowały żywotności na skutek siły wyższej lub klęski suszy, należność z tytułu ustalonej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów podlega umorzeniu przez organ gminy. Jak wskazano w protokole wizji lokalnej, przeprowadzonej w dniu [...].2004 r. (w 2 lata i 20 dni po wydaniu decyzji naliczającej opłat za przesadzenie drzewa) drzewo, które jest przedmiotem niniejszej sprawy (cyprysik) nie zachowało swojej żywotności – jego pień do wysokości 50 cm ma uszkodzony pas żywych tkanek. Organ orzekający w drugiej instancji przyjął argumentacje odwołującej się Spółki, że ten stan drzewa został spowodowany przez działanie dzikich zwierząt, uznał jednak – bez bliższej analizy, że nie można tego działania uznać za "siłę wyższą". Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej Spółki oświadczył, że drzewo zostało zniszczone na odcinku pnia powyżej 50 cm, gdyż do tej wysokości została na nim umieszczone opaska plastikowa. Padający gęsto śnieg spowodował, że opaska ta została przykryta i zwierzęta miały w ten sposób dostęp do wyższego odcinka pnia. Potwierdzają to znajdujące się w aktach zdjęcia drzewa, na których widać wyraźnie, że pień przy samej ziemi nie został uszkodzony. Zachodzi zatem sprzeczność między wnioskami z wizji lokalnej a zdjęciami i twierdzeniami strony skarżącej, której organ administracyjny nie wyjaśnił. W opisanej sytuacji Sąd uznał, że postępowanie dowodowe w sprawie nie zostało przeprowadzone dokładnie, a ponadto, że wobec dołożenia staranności przez skarżącą Spółkę w zakresie zabezpieczenia drzewa, jego zniszczenie zostało spowodowane przez siłę wyższą - dzikie zwierzęta miały dostęp do drzewa spowodowany opadami śniegu. Siła wyższa jest bowiem zdarzeniem zewnętrznym, niemożliwym do przewidzenia i niemożliwym do zapobieżenia, co w opisanej sytuacji właśnie miało miejsce. W rezultacie należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja I instancji są sprzeczne z cyt. art. 47 f ust. 7 ustawy z 1991 r. o ochronie przyrody, a naruszono także art. 77 § 1 K.p.a. Z tego powodu Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach postanowiono na podstawie art. 200 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło