II SA/Kr 1143/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. sprawy ze skargi E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie l 1. Organ I instancji- Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. decyzją z dnia 25 czerwca 2004 r. [...] wydaną na podstawie art. 4-15, art. 20 ust. 1-4, art. 24 ust. 1-3 i 5, art. 48 ust. 3, art. 59 ustawy z dnia 28. 11. 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 104 kpa przyznał E.G. : 1. zasiłek rodzinny na dziecko B.B. , na okres od dnia l czerwca 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r., w wysokości 66,00zł miesięcznie, oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka na okres od dnia l czerwca 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. w wysokości 170,00 zł miesięcznie, 2. odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko B.B. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności w części dotyczącej płatności świadczenia za czerwiec 2004 r. W uzasadnieniu decyzji Kierownik MOPS w O. wskazał: zgodnie z treścią art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców, albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,-zł. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,-zł. Zgodnie z art. 10 ust. l ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej niż przez okres: 24 miesięcy kalendarzowych, 36 miesięcy kalendarzowych jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. W świetle art. 10 ust. 5 pkt. 3 ustawy dodatek nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. l jeżeli podjęła lub kontynuuje zatrudnienie lub inną pracę zarobkową w okresie korzystania z urlopu wychowawczego E.G. przebywa na urlopie wychowawczym udzielonym przez pracodawcę od [...] grudnia 2002 r. do [...] grudnia 2005 r. i jednocześnie w okresie korzystania z urlopu wychowawczego jest zatrudniona u w/w pracodawcy, a zatem brak podstaw do przyznania dodatku na syna B.B. . Z decyzją powyższą nie zgodziła się E.G. i w dniu [...] lipca 2004 r. złożyła pisma, które zostały potraktowane przez organ administracji jako odwołanie. W pismach tych kwestionowała stanowisko organu I instancji odmawiające jej przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Po rozpatrzeniu odwołania E.G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 24 sierpnia 2004 r., Kol. Odw. [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przyznania E.G. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i w tym zakresie orzekło merytorycznie w ten sposób, że przyznało odwołującej się dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na d dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko B.B. na okres od 1 czerwca 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. w wysokości 505,80 zł i od dnia l stycznia 2005 r. do dnia 16 stycznia 2005 r. w wysokości 269,76 zł. W pozostałej części Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoją decyzję Kolegium przeprowadziło analizę przesłanek istniejących po stronie odwołującej się w kontekście przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, decydujących o przyznaniu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i doszło do następujących ustaleń : norma art. 10 ustawy stanowi, że "dodatek z tytułu opieki na d dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego...". Jednocześnie art. 59 ustawy stanowi: "Osoba samotnie wychowująca dziecko oraz osoba wychowująca troje lub więcej dzieci otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy podwyższony zasiłek wychowawczy nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10, na dziecko, na które korzystała z urlopu wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy, w wysokości 505,80 zł, jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach". Ust. 3 tego przepisu stanowi, że " do okresów, o których mowa w art. 10 ust. l wlicza się okresy, za które zostały wypłacone zasiłki wychowawcze z tytułu wychowania tego samego dziecka, do dnia wejścia w życie ustawy. E.G. przebywa na urlopie wychowawczym od 17 grudnia 2002 r. do 16 grudnia 2005 r., co wynika z zaświadczenia z dnia 22 kwietnia 2002 r. wydanego przez pracodawcę, Salon "[...]" B.W. z siedzibą w O. , jednocześnie z kolejnego zaświadczenia pracodawcy z dnia 17 maja 2004 r. wynika, że E.G. zatrudniona jest w tym salonie na Vi etatu, na podstawie umowy zawartej na czas nieokreślony, z wynagrodzeniem 206,- zł brutto miesięcznie. Ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia ZUS w C. Inspektorat z siedzibą w O. z [...] maja 2004 r. wynika fakt pobierania przez E.G. podwyższonego zasiłku wychowawczego w okresie od 17 grudnia 2002 r. do 31 marca 2004 r. Ponadto z oświadczenia złożonego przez odwołującą wynika, że w okresie od 17 grudnia 2002 r. do 30 kwietnia 2004 r. pobierała dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki na d dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Zgodnie z art. 59 ustawy osoba samotnie wychowująca dziecko oraz osoba wychowująca troje lub więcej dzieci otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy podwyższony zasiłek wychowawczy nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10, na dziecko, na które korzystała z urlopu wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy, w wysokości 505,80 zł, jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Używając określenia "dotychczasowe przepisy" ustawodawca miał na względzie przepisy ustawy z dnia l grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Zgodnie z art. 15 a przywołanej ustawy : 1. Zasiłek wychowawczy przysługuje uprawnionemu do urlopu wychowawczego. Zasady udzielania urlopów wychowawczych regulują odrębne przepisy. 2. Zasiłek wychowawczy przysługuje : 1) do ukończenia urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres 24 miesięcy kalendarzowych, z zastrzeżeniem pkt. 2 i 3, 2) do ukończenia urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli uprawniony sprawuje osobistą opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu albo samotnie wychowuje dziecko, przepis art. 4 ust. 2 stosuje się odpowiednio, 3) do ukończenia urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli uprawniony sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem, które z powodu stanu zdrowia, a w szczególności przewlekłej choroby, kalectwa lub opóźnienia w rozwoju umysłowym, wymaga osobistej opieki uprawnionego. W takim przypadku warunkiem udzielenia uprawnionemu urlopu wychowawczego jest przedstawienie orzeczenia lekarskiego o stanie zdrowia dziecka uzasadniającym udzielenie takiego urlopu. Z kolei norma art. 15 d cytowanej ustawy zawiera enumeratywne wymienienie przesłanek, których zaistnienie skutkuje odmową przyznania prawa do zasiłku wychowawczego. Zgodnie z treścią tego przepisu zasiłek wychowawczy nie przysługuje: 1) w razie korzystania z urlopu wychowawczego krótszego niż 3 miesiące, 2) jeżeli dochód na osobę w rodzinie jest wyższy od kwoty stanowiącej 25% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 ust. l, z zastrzeżeniem art. 15 c ust. 3. 3) w razie umieszczenia dziecka w żłobku lub przedszkolu, w zakładzie specjalnym, w domu dziecka lub w innej placówce opiekuńczo-wychowawczej, a także w innych przypadkach zaprzestania sprawowania osobistej opieki na d dzieckiem, z wyjątkiem czasowego pobytu matki lub dziecka, w okresie do 6 miesięcy, w szpitalu lub w sanatorium, 4) w razie podjęcia w okresie urlopu wychowawczego pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie albo działalności zarobkowej, a także w razie pobierania emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli łączny dochód z tych tytułów przekracza miesięcznie kwotę stanowiącą 60% miesięcznego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym. 2. Uprawniony pobierający zasiłek wychowawczy jest obowiązany zawiadomić płatnika zasiłku wychowawczego o okolicznościach, o których mowa w ust. l pkt. 3 i 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że E.G. spełnia warunki uprawniające ją do pobierania zasiłku wychowawczego określonego w przepisach dotychczasowych, czyli w ustawie z l grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Mając na uwadze powyższe, jak też przepisy obowiązującej ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i poprzednio obowiązującej ustawy z l grudnia 1994 r. Kolegium postanowiło przyznać E.G. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, na dziecko B.B. , w wysokości 505,80 zł. na okres od l czerwca 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. oraz w wysokości 269, 76 zł na okres od l stycznia 2005 r. do 16 stycznia 2005 r. .Okres, na który został przyznany dodatek został obliczony zgodnie z art. 59 ust. 3 w związku z art. 10 ust. l pkt. l ustawy oraz art. 15 a ust. 2 pkt. l ustawy z l grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych, co oznacza, że na poczet okresu wypłaconego dodatku zostały zaliczone okresy, za które wypłacone zostały zasiłki wychowawcze z tytułu samotnego wychowywania dziecka, do dnia wejścia w życie ustawy. Skargę na Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2004 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła E.G. Z treści skargi wynika, że skarżąca kwestionuje pkt. I zaskarżonej decyzji tj. okres, na który organ przyznał jej dodatek do zasiłku rodzinnego . Skarżąca twierdzi, że świadczenie przysługuje jej za okres od 17 grudnia 2002 r. do 16 grudnia 2005 r. a nie -jak ustalono w decyzji - do 15 stycznia 2005 r.( powyższe wynika z treści skargi, w której skarżąca określa sporne świadczenie zasiłkiem wychowawczym). W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł ojej oddalenie i podtrzymał stanowisko wynikające z zaskarżonej decyzji. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co-następuje: Skarga podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm), dalej zwanej w skrócie ppsa. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Zgodnie z art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną. Skargę należało uznać za uzasadnioną. Słuszne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż skarżącej przysługuje prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228 z 2003 r. poz. 2255 ze zm.). Jak bowiem wynika z treści art. 59 ust. l tej ustawy, osoba samotnie wychowująca dziecko oraz osoba wychowująca troje lub więcej dzieci, otrzymująca do dnia wejścia w życie ustawy podwyższony zasiłek wychowawczy nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10 ustawy, na dziecko, na które korzystała do dnia wejścia w życie ustawy, w wysokości 505,80 zł, jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Analiza tego przepisu zasadnie prowadzi do wniosku wysnutego przez organ odwoławczy, że używając określenia "dotychczasowe przepisy" ustawodawca miał na myśli przepisy ustawy z dnia 1 grudnia 1994 roku o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych. Przepis art. 15 a ustawy z 1994 r. regulował podstawy uzyskania przez osoby uprawnione prawa do zasiłku wychowawczego, oraz okresy pobierania tego zasiłku -art. 15 a ust. 2. Natomiast przepis art. 15 d zawierał regulację dotyczącą sytuacji skutkujących odmową przyznania zasiłku wychowawczego. Art. 15 a ust. 2 pkt. 2 stanowił, że zasiłek wychowawczy przysługuje do ukończenia urlopu wychowawczego, nie dłużej niż przez okres 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli (...) uprawniony samotnie wychowuje dziecko. Niespornym jest w sprawie, że skarżąca jest osobą samotnie wychowującą dziecko, oraz, że do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych otrzymywała podwyższony zasiłek wychowawczy na dziecko, na które korzystała z urlopu wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy (art. 59 ust. l ustawy). Jak wynika z art. 15 a ust 2 pkt 2 ustawy z 1994 r. skarżącej do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przysługiwał zasiłek wychowawczy przez okres 36 miesięcy z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Okoliczność ta wynika z treści zaświadczenia ZUS Oddział w C. z dnia [...] maja 2004 r. oraz z treści art. 72 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi bowiem: Ustawa wchodzi w życie z dniem l maja 2004 r. z wyjątkiem: 1) art. 36 i 40, które wchodzą w życie z dniem 31 grudnia 2003 r. 2) art. 6 ust. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2006 r. Jak wynika z treści w/w zaświadczenia ZUS skarżącej przysługiwał zasiłek wychowawczy do dnia wejścia w życie ustawy, bowiem do dnia 30 kwietnia 2004 r. Organ odwoławczy przyznając skarżącej dodatek do zasiłku rodzinnego pominął treść art. 59 ust. 1 a ustawy, powołując się wyłącznie na ust. 1 przepisu. Przepis art. 59 ust. l a stanowi, że osoba samotnie wychowująca dziecko otrzymująca do dnia wejścia w życie zasiłek wychowawczy, uprawniona do 36 miesięcznego okresu pobierania tego zasiłku, nabywa prawo do dodatku, o którym mowa w art. 10, na dziecko, na które korzystała z urlopu wychowawczego do dnia wejścia w życie ustawy, przez okres 36 miesięcy, jeżeli spełnia warunki określone w dotychczasowych przepisach. Ustalenie więc przez organ odwoławczy, że skarżącej przysługuje dodatek, o którym mowa w art. 10 przez okres 24 miesięcy jest naruszeniem art. 59 ust. l a. Przepis art. 59 ustawy jest przepisem przejściowym. Organ stosujący nową ustawę jest obowiązany brać pod uwagę zasady wynikające z interpretacji wszystkich postanowień przepisu, nie zaś tylko te, które wynikają z jego ust. 1 i 3. Przez określenie "spełnia warunki w przepisach dotychczasowych" zawarte w ust. 1 art. 59 należy rozumieć nie tylko warunki stanowiące podstawę do przyznania świadczenia, ale także dotyczące czasowego wymiaru świadczenia. Brak było zatem podstaw do uznania, że dodatek, o którym mowa w art. 10 ustawy przysługuje skarżącej w wymiarze 24 miesięcy, skoro pod rządem poprzednio obowiązującej ustawy przysługiwało jej świadczenie w wymiarze 36 miesięcy. Organ rozpoznający odwołanie skarżącej całkowicie pominął treść ust. l a art. 59 ustawy i nawet nie rozważył kwestii okresu, przez jaki jest ona uprawniona do pobierania dodatku. Naruszył tym samym także art. 8 kpa i art. 107 § 3 kpa. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, wobec czego należało orzec w oparciu o art. 145 § l pkt. l lit. a) ustawy ppsa jak w sentencji.