II SA/Kr 1143/15
WyrokWSA w Krakowie2015-11-30
Skład orzekający: Mirosław Bator, Paweł Darmoń, Aldona Gąsecka - Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące braku wymagalności obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, mogą zostać uwzględnione, jeśli nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy, a zamiar złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie wstrzymuje jej wykonania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za bezzasadne. Stwierdzono, że obowiązek rozbiórki jest wymagalny, ponieważ wynika z ostatecznej decyzji, której wykonanie nie zostało wstrzymane, a zamiar złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma wpływu na postępowanie egzekucyjne. Zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego był niezasadny, gdyż żaden środek nie został jeszcze zastosowany. Zarzut niespełnienia wymogów tytułu wykonawczego nie został skonkretyzowany, a kontrola wykazała jego bezpodstawność. Kwestia legalizacji obiektu budowlanego nie mogła być badana na etapie postępowania egzekucyjnego.Stan faktyczny
Skarżący B. i E. B. zgłosili zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania nakazu rozbiórki budynku garażowego. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 upea. Organy egzekucyjne uznały zarzuty za nieuzasadnione, co zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc naruszenie przepisów KPA i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWA Mirosław Bator SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Aldona Gąsecka - Duda po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi B. B. i E. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 7 lipca 2015 r., znak [...], nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym skargę oddala
Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez B. B. z w piśmie z dnia 20 kwietnia 2015 r. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 14 kwietnia 2015 r.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że egzekwowany obowiązek wynika z decyzji PINB w T. z dnia 18 kwietnia 2012 r., znak: [...], w której nakazano inwestorowi B. i E. B. wykonać rozbiórką budynku garażowego o wymiarach 6,05 m x 6,40 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w W.. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją WINB nr [...] z dnia 29 lipca 2013 r., znak: [...].
Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB w T. skierował do B. B. i E. B. upomnienie z dnia 8 kwietnia 2014 r., znak: [...], w którym wezwał do wykonania ciążącego na nich obowiązku z pouczeniem, że niewykonanie obowiązku w zakreślonym w upomnieniu terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Wobec dalszego uchylania się od wykonania obowiązku rozbiórki, co zostało stwierdzone podczas kontroli w dniu 16 lipca 2014 r. PINB w T. wystawił tytuł wykonawczy z dnia 12 sierpnia 2014 r., stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
W piśmie z dnia 20 sierpnia 2014 r. B. B. zgłosiła zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powyższego tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r., znak: [...] w T. uznał zarzuty zgłoszone przez B. B. za nieuzasadnione. Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie WINB uchylił je w całości postanowieniem nr [...] z dnia 5 listopada 2014 r., znak: [...], a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB w T. postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r., znak: [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec B. B. i E. B. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 sierpnia 2014 r. z uwagi na niespełnienie przez ten tytuł wymogów z art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: upea).
W dniu 14 kwietnia 2015 r. PINB w T. wystawił wobec B. B. i E. B. tytuł wykonawczy nr [...], dotyczący obowiązku rozbiórki budynku garażowego o wymiarach 6,05 m x 6,40 m, zlokalizowanego na działce nr [...] w W.. Odpis tytułu wykonawczego doręczony został B. B. i E. B. w dniu 15 kwietnia 2015 r.
W piśmie z dnia 20 kwietnia 2015 r. B. B. zgłosiła zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Podniosła, że wraz z mężem dopełnili wszelkich formalności aby zalegalizować budynek. W najbliższym czasie zamierzają złożyć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej. Następnie podniosła następujące zarzuty:
← brak wymagalności obowiązku,
← zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
← niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27.
Dalej organ I instancji wskazał, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są sformalizowanym środkiem prawnym, a podstawy zarzutów są wyliczone enumeratywnie w art. 33 § 1 upea. Powołane przez stronę zarzuty zostały wymienione w art. 33 § 1 pkt 5, 8 i 10, jednakże ich istnienie nie potwierdziło się. Egzekwowany obowiązek jest wymagalny, środek egzekucyjny jeszcze w niniejszej sprawie nie został zastosowany, a tytuł wykonawczy spełnia warunki wymienione w art. 27 upea.
Zażalenie na to postanowienie wnieśli B. B. i E. B., zarzucając mu naruszenie art. 34 § 4 i art. 20 § 4, a także art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 7 lipca 2015 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) w związku z art. 18 oraz art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Zarzuty w niniejszej sprawie wniesione zostały do PINB w T. z zachowaniem 7-dniowego terminu, liczonego od dnia doręczenia zobowiązanej odpisu tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 upea). PINB w T. słusznie uznał, że B. B. zgłosiła zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 upea), zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 upea) oraz zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 upea (art. 33 § 1 pkt 10 upea).
Wymagalność obowiązku oznacza istnienie takiego stanu, w którym zobowiązany powinien już wykonać ciążącą na nim, skonkretyzowaną powinność, a mimo to zobowiązany uchyla się od jej wykonania, i wobec takiej postawy zobowiązanego właściwe organy mają możność stosowania przymusu administracyjnego. Decyzja WINB z dnia 29 lipca 2013 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB w T. 18 kwietnia 2012 r., znak: [...], jest decyzją ostateczną i nie jest wstrzymane jej wykonanie. Sam zamiar złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - a o takim zamiarze poinformowano w piśmie z 20 kwietnia 2015 r. - nie powoduje wstrzymania wykonania tej decyzji. Nie stwierdzono również istnienia żadnych aktów administracyjnych, w których wstrzymywano by wykonanie decyzji rozbiórkowej. Zatem decyzja ta jest wymagalna i podlega wykonaniu, a zarzut braku wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 upea) za niezasadny.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 upea). Zamknięty katalog środków egzekucyjnych stosowanych w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym, zawarty został w art. 1a pkt 12 litera b upea. Żaden z wymienionych tam środków egzekucyjnych nie został jeszcze w tej sprawie zastosowany.
Zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 upea (art. 33 § 1 pkt 10 upea) nie został skonkretyzowany. Zobowiązana nie wskazała, którego elementu spośród tych wymienionych w art. 27 § 1 upea brak jest w tytule wykonawczym nr [...] z dnia 14 kwietnia 2015 r. W takiej sytuacji należało zbadać tytuł wykonawczy pod kątem spełnienia wszystkich wymogów z art. 27 § 1 upea, co też uczynił PINB w T. w skarżonym postanowieniu. Tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 14 kwietnia 2015 r., wystawiony wobec B. B. i E. B., zawiera oznaczenie wierzyciela, imiona, nazwiska i adresy zobowiązanych, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku, stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, datę wystawienia tytułu, podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe osoby upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela, pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, klauzulę o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej oraz datę doręczenia upomnienia. Pozostałe wymogi wymienione w art. 27 § 1 upea dotyczą egzekucji należności pieniężnych, dlatego ich spełnienie w przedmiotowej sprawie, w której egzekucji podlega obowiązek niepieniężny, nie jest wymagane.
Z tego względu również i ten zarzut uznano za niezasadny.
B. B. wskazała również: "Zatem podnoszę następujący zarzut: uważamy, że dopełniliśmy wszystkich formalności aby zalegalizować ten garaż". Okoliczność ta nie stanowi żadnej z podstaw zarzutów z art. 33 § 1 upea, natomiast stanowi w istocie kwestionowanie decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek. Organy działające na etapie wykonania decyzji, w ramach wyznaczonych przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, związane są egzekwowaną decyzją.
Postanowienie MWIN zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. B. i E. B., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, a to poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy z pominięciem słusznego interesu skarżących;
- art. 8 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, a to poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do organów administracji publicznej;
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, a to poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
Skarżący zarzucili również naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie, a to poprzez naruszenie zawartej w nim dyspozycji, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Na podstawie tych zarzutów wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania przed organami administracji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w zaskarżonym postanowieniu pominięto zgłaszany przez skarżących zamiar złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wykonywanej w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. Również zarzuty braku wymagalności obowiązku, zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 upea nie zostały przez organ II instancji uwzględnione. Zdaniem skarżących pominięto ich istotne interesy, a także nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270) - dalej "p.p.s.a." - w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do ostatniej z wymienionych kategorii.
Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi całkowicie bezzasadne. Zarówno w postanowieniu organu I instancji, jak i w zaskarżonym postanowieniu WINB dokonano prawidłowej oceny wniesionych przez B. B. zarzutów.
Trzeba zgodzić się z organami rozstrzygającymi sprawę, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym to sformalizowany środek prawny. Art. 33 upea wylicza w sposób enumeratywny podstawy zarzutów, a można je zgłosić wyłącznie w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 upea).
Skarżąca zachowała ten termin, a zgłoszone przez nią zarzuty odpowiadają wskazanym w art. 33 § 1 pkt 2 (brak wymagalności obowiązku), pkt 8 (zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego) oraz pkt 10 (niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 upea).
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów, jak również do twierdzenia B. B., że inwestorzy dopełnili wszelki formalności żeby zalegalizować garaż, co do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Sąd całkowicie podziela ocenę dokonaną w zaskarżonym postanowieniu. Zawarte w piśmie z 20 kwietnia 2015 r. zarzuty są gołosłowne, nie mają żadnego uzasadnienia. Choć formalnie odpowiadają poszczególnym punktom z katalogu zawartego w art. 33 § 1 upea, to nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy.
Obowiązek rozbiórki jest wymagalny, bowiem wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, której wykonanie nie zostało wstrzymane w ramach żadnej procedury nadzwyczajnej. Zamiar złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie daje podstaw do wstrzymania jej wykonania. Wbrew stanowisku skarżących w zaskarżonym postanowieniu nie pominięto ich twierdzenia w tym zakresie. Organy obydwu instancji rozważyły go i wyjaśniły dlaczego nie może odnieść skutku. Nie tylko sam zamiar złożenia wniosku o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego celem wyeliminowania z obrotu prawnego wykonywanej decyzji, ale również i fakt złożenia takiego wniosku nie ma wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dopiero wstrzymanie wykonania decyzji w trakcie takiego nadzwyczajnego trybu postępowania (np. na podstawie art. 152 § 1 albo art. 159 § 1 k.p.a.) stanowi podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 1 upea i mogłoby stanowić podstawę zarzutu z art. 33 § 1 pkt 2 upea. W niniejszej sprawie podstaw do wniesienia zarzutu niewykonalności obowiązku nie było.
Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z art. 6 § 1 upea w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Organy nadzoru budowlanego mają więc nie tylko prawo, ale obowiązek doprowadzenia do wykonania rozbiórki.
Oczywiście bezzasadny jest zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, skoro w niniejszej sprawie jeszcze żaden środek egzekucyjny nie został zastosowany. Zresztą ani w treści pisma zawierającego zarzuty, ani też w treści skargi nie wyjaśniono na czym polega zbytnia uciążliwość i jakiego, zdaniem strony, środka egzekucyjnego zarzut ten miałby dotyczyć.
To samo odnosi się do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 upea. Strony nie wskazały którego konkretnie elementu brakuje wystawionemu tytułowi wykonawczemu, a z kolei przeprowadzona kontrola wykazała, że zarzut ten pozbawiony jest podstaw.
Trzeba również podzielić ocenę dokonaną w zaskarżonym postanowieniu, iż kwestia starań inwestorów zmierzających do legalizacji obiektu budowlanego na obecnym etapie postępowania nie może odnieść skutku. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne nie jest w żadnym wypadku uprawniony do badania prawidłowości decyzji, którą wykonuje.
Oczywiście bezzasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 2 Konstytucji RP. Stan faktyczny sprawy został ustalony wyczerpująco, a nieuwzględnienie zarzutów wynikało z faktu, że okazały się one całkowicie bezpodstawne. Fakt nieuwzględnienia bezpodstawnych zarzutów nie może być utożsamiany z załatwieniem sprawy z pominięciem słusznego interesu skarżących oraz w sposób niebudzący zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
Jak wynika z powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło