II SA/Kr 1144/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant : Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 10 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. , działając na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 83 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 20 § 1 pkt4,27a§ 1, art. 64 a §1 pkt 1, art. 119, art. 120, art. 121 § 4 i 5, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 229, póz. 1954 z 2005 r. ze zm.), Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 29.11.2010 r. w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2010r. (Dz. Urz. GUS nr 11, póz. 74), nałożył na J.S. grzywnę w wysokości 32.040,16 zł. w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego tytule wykonawczym t.j.: wykonania rozbiórki budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 4,30 x 8,00m położonego na działkach 1, 2, 3 w C. , gmina J. , zakreślając termin 7 dni od daty doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że postanowienie wydano z powodu niewykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 25.05.2010 r. W związku z niewykonaniem nakazanej rozbiórki organ zmuszony jest zastosować środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, co przewiduje ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na zasadę postępowania egzekucyjnego mówiącą, iż należy stosować najmniej dotkliwe, ale jednocześnie skuteczne środki egzekucyjne w celu doprowadzenia do wykonania nałożonej decyzji, PINB mając do wyboru nałożenie grzywny w celu przymuszenia lub orzeczenie o wykonaniu zastępczym rozbiórki na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego, w pierwszej kolejności wybrał nałożenie grzywny, ponieważ daje to szansę wykonania rozbiórki przez zobowiązanego, zapewne po niższych kosztach, niż w drodze orzeczonego przez PINB wykonania zastępczego. Wysokość grzywny wyliczono na podstawie art. 121 § 5 wyżej powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. Zgodnie z treścią Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 29.11.2010 r. w sprawie ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2010 r. aktualnie wynosi ona 4657 zł. Obiekt budowlany podlegający rozbiórce ma powierzchnię zabudowy 4,30 m x 8,00 m = 34,4 m2 . Tak więc: 34,4 m2 x 1/5 z 4657 zł = 32 040,16 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J.S. podnosząc, że PINB wszczął postępowanie egzekucyjne w celu wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. nr [...] z dnia [...].06.2004. W zażaleniu z dnia 30.09.2010 skarżący podniósł, iż zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej oparty jest na przesłance nieistnienia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji administracyjnej, zawartej w art. 33 pkt 1) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż nałożony decyzją nr [...] z dnia [...].06.2004 roku obowiązek nie istnieje. Decyzja ta wydana została w oparciu o nieważną decyzję Wójta Gminy J.-P. z dnia [...].01.2003 roku nr [...] a więc jest także nieważna i nie może wywoływać skutków prawnych. W dniu 30.08.2010 skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji z dnia [...].06.2004 dołączając do niego kserokopię wniosku z dnia 27.08.2010 o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy J.-P. z dnia [...].01.2003 roku. W oparciu o ten wniosek należało wstrzymać wykonanie decyzji z dnia [...].06.2004, a skoro tego w tymże postępowaniu nie uczyniono, nie można obecnie skutecznie podnosić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można badać prawidłowości tej decyzji, tym bardziej, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z dnia przyznano, że wstrzymanie wykonania tej decyzji miałoby znaczenie dla toku tego postępowania. Niewstrzymanie tego postępowania egzekucyjnego stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak rozpatrzenia wniosku z dnia 30.08.2010, a zwłaszcza żądania zawartego w pkt 2) tego wniosku oraz wniosku zawartego w pkt. 2) zażalenia z dnia 30.09.2010, prowadzi do powstania nieodwracalnego skutku w postaci przymusowej rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego będącego przedmiotem egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie. Rozebranie budynku stanowiłoby nieodwracalną szkodę w przypadku uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w K. nr [... ]z dnia [...].06.2004. Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. znak: [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 23 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, póz. 1954 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ uznał za prawidłowe poszczególne ustalenia organu I instancji, a odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec J.S. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 25 maja 2010 r. o nr: [...], w swej istocie ma na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2004 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzją WINB z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...]. Temu celowi służą środki egzekucyjne, do których zalicza się grzywnę w celu przymuszenia. Ustosunkowując się do uwag skarżącego odnośnie złożenia przez niego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2004 r. znak: [...] wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania w/w decyzji, oraz skargi do WSA w Krakowie na postanowienie WINB z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...] września 2010 r. znak: [...] w sprawie zarzutów, organ wyjaśnił, iż powyższe okoliczności pozostają bez wpływu na bieg prowadzonego w przedmiotowej sprawie postępowania egzekucyjnego, a tym samym zastosowany wobec zobowiązanego środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności egzekwowanej decyzji nie powoduje automatycznie przerwania toku egzekucji. Dopiero wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego lub wstrzymanie jej wykonania powoduje konieczność odpowiednio umorzenia lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Samo złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, nie stanowi podstawy do wstrzymania czy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a tym samym brak jest podstaw do zaniechania prowadzenia tego postępowania. Dopiero wydanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania jest podstawą do tego, by postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2010 r. sygn. akt: IFSK 675/09, Lex nr 658093). Dopóty zatem dopóki decyzja taka jest w obrocie prawnym i nie wstrzymano jej wykonania organ egzekucyjny zobligowany jest do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania wynikającego z tej decyzji obowiązku, w tym stosowania środków egzekucyjnych. Zaznaczyć należy, iż decyzja, z której wynika egzekwowany obowiązek nie może być przedmiotem badania w toku postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z zasadami przyjętymi w postępowaniu egzekucyjnym w administracji kwestie dotyczące zasadności egzekwowanego obowiązku nie mogą stanowić przedmiotu toczącego się postępowania egzekucyjnego. W myśl art. 29 § 1 uopea organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W niniejszym postępowaniu zażaleniowym WINB, działając jako organ odwoławczy, bada wyłącznie legalność i poprawność postanowienia PINB z dnia [...] lutego 2011 r. znak: [...], nakładającego na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia. Nie może natomiast zajmować stanowiska co do legalności decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2004r. Również złożenie skargi do sądu na postanowienie WINB z dnia [...] grudnia 2010 r., pozostaje bez wpływu na bieg przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, nie skutkuje koniecznością zaniechania prowadzenia tego postępowania przez organ egzekucyjny. Zaskarżone do sądu postanowienie, utrzymujące w mocy postanowienie uznające zarzuty za niezasadne, nie wywołuje bowiem żadnych następstw co do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które toczy się mimo wniesienia zarzutów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1997 r. sygn. akt: SA/Sz 1279/96, Lex nr 29794). Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył J.S. , zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisów: art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a., art. 23 § 6 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez ich niezastosowanie. Uzasadniając zarzuty skarżący podtrzymał swoją ocenę prawną zawartą w zażaleniu na postanowienie organu l instancji, podkreślając, że wniosek z dnia 30.08.2010, którym wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].06.2004 uzasadnia wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bowiem nieuwzględnienie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, stanowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 23 § 6 w zw. z art. 56 § 1 pkt 1) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez ich niezastosowanie, a naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozebranie budynku w wyniku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wywoła nieodwracalną szkodę, gdyż w przypadku uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].06.2004, rozbiórka budynku okaże się bezcelowa i narazi na wysokie koszty oraz na koszty procesu o odszkodowanie za jego rozebranie. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę skarżony organ K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddała. Skarga jest nieuzasadniona. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia, jak też postanowienia organu l instancji uznał, że postanowienia te nie naruszają prawa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w K. postanowieniem nr [...] z dnia [...].02.2011 r. znak : [...] nałożył na skarżącego J.S. grzywnę w wysokości 32.040,16 zł w celu przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku określonego tytule wykonawczym, t.j.: wykonania rozbiórki budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 4,30 x 8,00m położonego na działkach 1, 2, 3 w C. , gmina J.-P. , zakreślając termin 7 dni od daty doręczenia postanowienia, wzywając ich do uiszczenia tej kwoty oraz pouczając, że w przypadku jej niewykonania orzeczone zostanie wykonanie zastępcze na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego. Podstawą materialnoprawną organu do nałożenia grzywny stanowią przepisy art. 119 § 1, art. 120 § 1, art. 121 § 4 i § 5 oraz art. 122 § 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. 2005 r., Nr 229, póz. 1954). Stosownie do przepisu art. 119 § 1 cytowanej ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący nie wykonał dobrowolnie obowiązku, rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia 25.05.2010 r. nr [...] którego celem jest wykonanie przez zobowiązanego obowiązku określonego w decyzji PINB z dnia [...].06.2004 r. znak: [...], utrzymanej w mocy decyzji WINB w K. z dnia [...].01.2009 r. znak : [...]. Środek egzekucyjny w niniejszej sprawie który jest grzywną ma na celu przymuszenie zobowiązanego do wykonania nałożonego na niego obowiązku którego do tej pory nie wykonał. Organ egzekucyjny może nałożyć tę grzywnę w niniejszej sprawie jednorazowo, gdyż egzekucja dotyczy spełniania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego - art. 121 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał też sposób w jaki obliczył wysokość kwoty tej grzywny, na podstawie art. 121 § 5 cytowanej wyżej ustawy oraz Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 29. 11. 2010 r. w sprawie ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2010 r. Dz. Urz. GUS nr. 11, póz 74) wynoszącego 4.657 zł, obliczenie to jest według określonego wzoru matematycznego wskazanego w § 5 art. 121 cytowanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny spełnił też przesłanki z art. 122 § 1 pkt. 1 cytowanej ustawy w myśl którego grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu: 1) tytuł wykonawczy zgodnie z art. 32 2) postanowienie o nałożeniu grzywny. Skarżący J.S. odebrał w dniu 31.05.2010 r. tytuł wykonawczy PINB – [...] z dnia [...].05.2010 r. ( karta [...] akt administracyjnych), a postanowienie organu l instancji- PINB dla powiatu [...] w K. z dnia [...].02.2011 r. znak : [...]o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia odebrał w dniu 10.02.2011 r. ( karta [...] akt administracyjnych). Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze że organ egzekucyjny powinien był wstrzymać wykonanie decyzji PINB dla powiatu [...] w K. z dnia [...].06.2004 r. ponieważ skarżący w dniu 30.08.2010 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, a skoro organ tego nie uczynił to naruszył przepisy postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu ten zasadniczy zarzut skarżącego o wstrzymanie wykonania wymienionej wyżej decyzji z dnia [...].06.2004 r. na podstawie art. 23 § 6 w związku z art. 56 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez organ egzekucyjny jest nieuzasadniony, ponieważ samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie daje podstaw do uznania szczególnie uzasadnionego przypadku wstrzymania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...]06.2004 r. Decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym a jej wykonanie nie zostało wstrzymane, tym samym nałożony na skarżącego obowiązek nadal istnieje i do momentu ewentualnego ostatecznego wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego skarżący ma obowiązek wykonania tej decyzji, a organ egzekucyjny prowadzenia nadal egzekucji. Przepis art. 56 § 1 pkt. 1 cytowanej ustawy określa przesłanki do zawieszenia postępowania m.in. z powodu wstrzymania wykonania obowiązku. Skoro organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o wstrzymaniu obowiązku, to brak jest podstaw do uznania naruszenia przepisów prawa materialnego art. 23 §6 w zw. z art. 56 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ponadto należy zwrócić uwagę na istotną okoliczność odnoszącą się do uprawnienia organu egzekucyjnego wynikającą z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a polegającą na tym, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że organ egzekucyjny w przedmiotowym postępowaniu o nałożeniu grzywny na zobowiązanego nie może badać zasadności decyzji PINB z dnia [...].06.2004 r. znak : [...]. Ponadto zarzut co do nieodwracalnej szkody jaką poniósłby skarżący w przypadku rozbiórki budynku gospodarczego nie ma znaczenia w niniejszym postępowaniu, biorąc pod uwagę powyższą ocenę Sądu odnośnie zarzutów skargi. W związku z powyższym Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i dlatego ją oddalił. Wojewódzki Sad Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).