II SA/Kr 1146/01

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr) Sędziowie WSA Małgorzata Brachel -Ziaja AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2005r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] z dnia 27 marca 2001 r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia z tytułu deportacji do pracy przymusowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] stycznia 2001 r. II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w [...] na rzecz skarżącej J.D. kwotę 10 zł (dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].01. 2001 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich / Dz. U. Nr 87, póz. 395 z późn. zm. / umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, które złożyła J.D. Organ stwierdził, że wniosek został złożony po 31.12. 1999r. Jest to termin ustawowy i nie może być przedłużony przez organ. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.D. wnosi o przyznanie jej świadczenia za pracę przymusową w III Rzeszy w latach 1942 - 1945. Urząd orzekł błędnie, gdyż składała o przywrócenie terminu. Uchybienie terminu nie powoduje bezprzedmiotowości wniosku, a termin z art. 4 ust. 5 ustawy z 31. 05. 1996r. nie jest terminem zawitym i nie podlega uwzględnieniu z urzędu. Termin ten ma charakter terminu instrukcyjnego, a najpewniej procesowego i podlega przywróceniu. Twierdzi, że po pożarze swego domu i utracie dokumentów musiała poszukiwać dokumentów świadczących o jej pracy przymusowej w Austrii za granicą. Dlatego wniosek złożyła z opóźnieniem. Decyzją Kierownika Urzędu d /s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].03. 2001 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1i 105 § 1 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich / Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm. / utrzymano w mocy decyzję własną z dnia [...]. 01. 2001 r. Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.D. wnosi o uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych. Podaje, że jako osoba nieletnia pracowała za okupacji w Austrii. Uważa, że Urząd naruszył art. 105 § 1 kpa, gdyż winien rozpatrzyć jej wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego, a nie umarzać postępowanie jako bezprzedmiotowe. Uważa, że termin, o którym mowa w art. 4 ust. 5 ustawy z 31. 05. 1996r. nie ma charakteru terminu ustawowego, zawitego, ale procesowy i Urząd mógł go przywrócić. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/ s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30. 08. 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270 / sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1. 01. 2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17. 06. 2003r. sygn. akt P 24/02 / Dz. U. Nr 110 poz. 1060/ orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31. 05. 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich /Dz. U. Nr 87 póz. 395 z 1998r. ze zm. / z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a §1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień skarżącej. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 " b" -prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30. 08. 2002r. / Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./. Do spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1. 01. 2004r i postępowanie nie zostało zakończone / co dotyczy niniejszej sprawy / stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust.1 ustawy z dnia 11. 05. 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym / Dz. U. Nr 75 poz. 364 ze zm. / oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30. 08. 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz. 1271/.