II SA/Kr 1148/13

Kraków, dnia 29 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E.T.-G. i E.G. na decyzję Wojewody z dnia 24 czerwca 2013 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: przyznać E.G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych E.G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 15 października 2013 r., w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia 24 czerwca 2013 r. w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i pełnoletnim synem. Miesięczny dochód z tytułu pobieranego przez skarżącego świadczenia rentowego wynosi 561,51 zł. Zarówno żona skarżącego jak i jego syn nie posiadają pracy, a tym samym nie mają innego źródła dochodu. W skład majątku wchodzi dom o pow. 56 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 0,56 ha. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 20 września 2013 r. wezwano E.G. do nadesłania dodatkowych dokumentów, które miałyby potwierdzić jego sytuację życiową i ekonomiczną. Skarżący został wezwany między innymi do wyjaśnienia czy jest właścicielem mieszkania i domu, udokumentowania za pomocą kserokopii faktur i rachunków miesięcznych kosztów utrzymania, przedstawienia historii rachunku bankowego oraz oświadczenia czy jest właścicielem pojazdu mechanicznego. W odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z dnia 15 października 2013 r. wyjaśnił, że prócz żony we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje pełnoletni syn, obecnie bezrobotny. Oświadczył, że nie posiada faktur za zakup leków czy żywności. Do pisma dołączył m.in.: wezwanie do zapłaty z dnia 19 sierpnia 2013 r. na kwotę 349,46 zł, odcinki opłat za śmieci, odcinki opłat za energię elektryczną na kwotę 153,25 zł, decyzję w sprawie podatku za rok 2013 – 115 zł. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek E.G. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wykazał, że zachodzą szczególne okoliczności określone w art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), pozwalające na skuteczne ubieganie o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika bowiem, że dochód przypadający na jego trzyosobową rodzinę wynosi 561,51 zł netto (stanowi go świadczenie rentowe skarżącego). Miesięczne udokumentowane koszty utrzymania koniecznego to kwota 201,75 zł. Składają się na nią opłata za energię elektryczną, śmieci oraz podatek od nieruchomości. Oznacza to, że po odliczeniu opłat za media pozostaje na utrzymanie kwota 360 zł, w przeliczeniu na trzy osoby. Jednakże zgodnie z informacją sporządzoną przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych o wysokości minimum socjalnego w grudniu 2012 r. dla gospodarstw emeryckich 2- osobowych przyjmuje się kwotę wydatków w wysokości 866,60 zł na jedną osobę. Z powyższego wynika, że wskazana przez skarżącego kwota 561,60 zł nie może stanowić jedynego dochodu, z którego utrzymuje się jego rodzina. Od tego postanowienia sprzeciw wniósł. EG. , domagając się jego zmiany i zwolnienia od kosztów sądowych. Podniósł, że zarzucono mu podanie nieprawdy, a swoje oświadczenie składał po groźbą odpowiedzialności karnej. Cały czas otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 561,51 zł. Aby móc przeżyć piecze ciasta i robi przetwory z owoców pochodzących z własnego ogrodu. Reasumując stwierdził że orzeczenie zostało wydane w oparciu o suchą literaturę bez znajomości życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wymaga wyjaśnienia, że w rozpatrywanym przypadku zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepis ten stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 P.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 P.p.s.a. sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym jest możliwe w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść odpowiednio: jakichkolwiek kosztów postępowania bądź pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy). Okoliczności przedstawione przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt pozwalają uznać, że jego sytuacja materialna i życiowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co oznacza, iż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącego jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Cały dochód jego rodziny stanowi otrzymywane przez niego świadczenie rentowe w wysokości 561,51 zł. Zarówno jego żona jak i syn nie pracują, a tym samym nie mają innych dochodów. Zatem uiszczenie kosztów przez stronę jest niemożliwe, gdyż skarżący nie mając środków na ich pokrycie zostałby pozbawiony prawa do sądu, które jest zagwarantowane przez Konstytucję RP. W tym stanie rzeczy i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.