II SA/Kr 1148/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-11-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych ma moc wsteczną i może skutkować zwrotem uiszczonego wcześniej wpisu sądowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zwolnieniu od kosztów sądowych nie ma mocy wstecznej. Oznacza to, że zwolnienie obejmuje koszty powstałe od daty uprawomocnienia się postanowienia, a nie może rozciągać się na opłaty sądowe, które zostały pokryte wcześniej. W związku z tym, jeśli skarżący uiścił wpis przed wydaniem postanowienia o zwolnieniu, wpis ten nie podlega zwrotowi.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na postanowienie Wojewody odmawiające wznowienia postępowania. Została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi, który uiściła. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został uwzględniony, a skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiono jej radcę prawnego z urzędu. Wyrokiem z dnia 7 listopada 2017 r. skarga została oddalona. Skarżąca następnie wniosła o zwrot uiszczonego wpisu, argumentując, że została zwolniona od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej o zwrot uiszczonego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Wojewody z dnia [...] czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: oddalić wniosek skarżącej o zwrot uiszczonego wpisu od skargi w kwocie [...](dwieście) złotych.
D. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę postanowienie Wojewody z dnia 13 czerwca 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 września 2017 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...]zł. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 10 października 2017 r., w dniu 17 października 2017 r. uiściła wymaganą opłatę sądową.
Z kolei w dniu 23 października 2017 r skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem starszego referendarza sądowego tut. sądu z dnia 25 października 2017 r. zwolniono skarżącą od kosztów sądowych i ustanowiono radcę prawnego z urzędu.
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.
W piśmie z dnia 13 listopada 2017 r. skarżąca zwróciła się z wnioskiem o zwrot wpisu sądowego, wskazując, że została zwolniona od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie , zważył co następuje:
Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) zwanej dalej p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§2).
W myśl zaś art. 232 § 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy oraz zażalenia na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną, jeżeli zażalenie zostało uwzględnione. Ponadto zgodnie z art. 225 p.p.s.a. opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt.
W rozpatrywanym przypadku żadna ze wskazanych wyżej sytuacji nie zaistniała. Tym samym uiszczony przez skarżącą wpis sądowy w kwocie [...]zł nie podlega zwrotowi. Skarżąca upatruje podstaw do zwrotu uiszczonego wpisu w uzyskaniu w późniejszej dacie zwolnienia od kosztów sądowych. Należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem wyrażonym w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie, zwolnienie od kosztów sądowych nie ma mocy wstecznej. Stronę, która została zwolniona od kosztów sądowych, traktuje się jako objętą zwolnieniem dopiero od daty uprawomocnienia się postanowienia w tym przedmiocie. Prawo pomocy nie może natomiast rozciągać się na opłaty sądowe, które zostały pokryte wcześniej (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK [...] i z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ [...]). Oznacza to, że jeżeli skarżąca przed wydaniem postanowienia o zwolnieniu od kosztów sądowych uiściła wymagany wpis w prawidłowej wysokości, to fakt wydania tego postanowienia nie powoduje zwolnienia z opłaty. Aby zostać zwolnionym od uiszczenia wpisu skarżąca powinna była złożyć stosowny wniosek najpóźniej do czasu wyznaczonego na wykonanie wezwania do uiszczenia wpisu (7 dni od doręczenia zarządzenia w przedmiocie wpisu). Skarżąca zaś takiego wniosku nie złożyła w tym terminie i uiściła wpis. Późniejszy wniosek, ze względu na brak możliwości przyznania postanowieniu w przedmiocie prawa pomocy mocy wstecznej, nawet w przypadku jego uwzględnienia, nie może powodować zwrotu wpisu od skargi, który już został uiszczony.
Z tych względów wniosek skarżącej o zwrot wpisu uznać należało za niezasadny i na podstawie art. 225 p.p.s.a. odmówić zwrotu opłaty.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło