II SA/Kr 1150/06

WyrokWSA w Krakowie2007-03-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Izabela Dobosz, WSA Renata Czeluśniak (spr.), WSA Wojciech Jakimowcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę może zostać wydane bez prawidłowego ustalenia stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału, w sytuacji gdy jedna ze współwłaścicielek nieruchomości zmarła, a jej spadkobiercy nie zostali powiadomieni o toczącym się postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracyjne nieprawidłowo ustaliły strony postępowania, pomijając udział spadkobierców zmarłej współwłaścicielki nieruchomości. Brak powiadomienia wszystkich stron o toczącym się postępowaniu stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody z dnia 4 listopada 2002 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia [...].2002 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego. Skarżący podnosili m.in. kwestie dotyczące prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia, toczącego się postępowania o zwrot części działki oraz nieprawidłowości w ustaleniu stron postępowania. Wskazywali, że jedna ze współwłaścicielek nieruchomości, M. S., zmarła, a jej spadkobiercy nie zostali powiadomieni o postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty C. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej E. S. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Wojciech Jakimowcz Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2007 r. sprawy ze skargi E. S. i T. G. na decyzję Wojewody z dnia 4 listopada 2002r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej E. S. kwotę 10 zł (dziesięć złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W. S. wystąpiła w dniu [...].2002 r. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego nr [...], polegającą na zmianie konstrukcji dachu z adaptacją poddasza na cele mieszkalne, zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości L. przy ul. [...]. W dniu [...].2002 r. Starosta C. wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. S. pozwolenia na realizację wnioskowanej inwestycji. Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu, że inwestor dopełnił wymaganych formalności, a wszystkie wymogi przewidziane w prawie budowlanym zostały zachowane. Podano, iż w/w wniosek został złożony w terminie ważności decyzji o wzizt i inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ administracyjny wskazał, że niezakończenie postępowania prowadzonego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości nie stanowi przeszkody do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Organ podał ponadto, iż prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie dotyczyło innego obiektu (nr 13), zlokalizowanego na w/w działce. W odwołaniu od powyższej decyzji E. i M. S. podnieśli m.in., że w budynku położonym na działce objętej badaną decyzją prowadzone są już roboty budowlane. Niezrozumiałym dla odwołujących jest wyjaśnienie przedstawione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgodnie z którym wstrzymanie rozbudowy dotyczy innego obiektu. Wskazują, iż z udziałem odwołujących i inwestorski toczy się postępowanie o zwrot części ich działki, a ze skargi odwołujących zostało wszczęte postępowanie przed tut. Sądem. Zarzucili przedmiotowej sprawie wiele niejasności. Wojewoda, decyzją z dnia 4 listopada 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną nie znajdując podstaw do jej uchylenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji i odnosząc się do zarzutu odwołujących podał, za organem I instancji, iż na działce nr [...] znajdują się dwa budynki o numerach porządkowych [...] i [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie przeprowadził postępowanie, które dotyczyło robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w budynku nr [...], a nie budynku nr [...]. Skarżona decyzja dotyczy zaś budynku [...]. W ocenie Wojewody wydanie przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia w sprawie ze skargi p. S. nie mają charakteru prejudycjalnego dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Organ II instancji wyjaśnił, że ze względu na to, iż planowane roboty budowlane dotyczą przebudowy poddasza budynku, w ścianie zwróconej w stronę działki skarżących nie ma otworów, oraz ze względu to, że przeprowadzone roboty budowlane nie spowodują zmiany położenia budynku od granicy sąsiedniej działki, wynik postępowania prowadzonego przez sąd powszechny w tej sprawie nie miałby wpływu na sposób załatwienia wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że zarówno własność jak i przebieg granic działek nie budzą żadnych wątpliwości. Jedynie właściwy terytorialnie sąd powszechny mógłby zakazać wykonywania robót budowlanych w celu zabezpieczenia powództwa, lecz jak wskazują akta sprawy, rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie zostało podjęte. Organ II instancji wskazał, że dopiero w sytuacji, gdyby zagadnienie wstępne, jakim jest prawo do terenu objętego decyzją o pozwoleniu na budowę, zostało rozstrzygnięte odmiennie, przez właściwy organ lub sąd, od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji, byłoby to przesłanką wznowienia postępowania, zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 7 kpa. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargi E. i M. S. z daty 14 listopada 2002 r. na decyzję Wojewody, z dnia 4 listopada 2002 r., nr [...]. Skarżący domagają się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, a także doprowadzenia do odzyskania części ich zagarniętej działki. W uzasadnieniu niniejszej skargi skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji Starosty C. nr [...] z dnia [...].2002 r., znak: [...] W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko oraz argumentację zastosowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Sąd uwzględnił skargę, ale nie w oparciu o podniesioną w niej argumentację. Zarzuty zawarte w skardze są powtórzeniem zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, do których wyczerpująco ustosunkował się organ odwoławczy, zarówno w uzasadnieniu swojej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu II instancji, iż przedmiotowa inwestycja nie narusza prawa własności skarżących, bowiem planowane roboty budowlane nie spowodują zmiany położenia budynku w stosunku do granicy sąsiedniej działki należącej do skarżących. Nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu podnoszone przez skarżących twierdzenia w przedmiocie nieuregulowanych stosunków własnościowych (odzyskania od inwestora części działki) oraz powoływania się na fakt toczącego się przed sądem powszechnym postępowania, bowiem kwestie te nie maja znaczenia dla wydania pozwolenia na budowę. Dokonując sądowej kontroli postępowania administracyjnego stwierdzono, iż wymogi zawarte w art. 32 ustawy prawo budowlane, konieczne dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku inwestora zostały zachowane, z wyjątkiem wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wnioskodawczyni W. S.– jak wynika bowiem z odpisu księgi wieczystej nr [...] – jest jedynie współwłaścicielką nieruchomości. Oznacza to również, iż organy administracyjne nie ustaliły prawidłowo stron przedmiotowego postępowania. Podstawowym zadaniem organu administracyjnego jest m.in. ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego, zawiadomienie ich o wszczęciu postępowania oraz zapewnić im czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art.10, art.61 § 4 k.p.a. i inne). Ze znajdujących się w aktach administracyjnych dokumentów, tj. z odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] obejmującej działkę nr [...] położoną w L. oraz z wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów wynika, że oprócz inwestorki W. S. współwłaścicielem w/w działki jest M. S. Zgodnie natomiast z oświadczeniem złożonym przez skarżącą na rozprawie w dniu 18.12.2006 r. M. S. od ok. 10 lat nie żyje. Następcą prawnym w/w osoby jest, oprócz wnioskodawczyni W. S., córka M. L., która nie została powiadomiona przez organy administracyjne o toczącym się w niniejszej sprawie postępowaniu. Wobec powyższego, organy administracyjne prowadząc postępowanie z pominięciem udziału osoby, która miała prawo wziąć w nim udział, nie dopełniły nałożonego na nie obowiązku, wynikającego z wyżej przytoczonych przepisów prawa. Niepowiadamianie przez organ administracji wszystkich stron o toczącym się postępowaniu w sprawie jest nie tylko sprzeczne z przepisami postępowania administracyjnego (art. 61 § 4 k.p.a.), lecz także rodzi negatywne skutki społeczno-gospodarcze i koliduje z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -prawo budowlane, a w przypadku braku zgody współwłaściciela na budowę – także art. 32 ust. 4 pkt 2 w/w ustawy – prawo budowalne. Powyższe uchybienie nie zostało konwalidowane przez organ II instancji w toku postępowania odwoławczego. Zaznaczyć także należy, iż z wypisu z ewidencji gruntów z dnia [...].2002 r. – a więc kilka lata po śmierci M. S.– wynika, że jest on nadal współwłaścicielem działki nr [...]. Zachodzi zatem uzasadnione prawdopodobieństwo, że osoby obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian, nie wykonały tego obowiązku naruszając tym samym art. 22 ust.2 ustawy z dnia 17.05.1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2005r. Dz.U. nr 240, poz.2027 z późn. zm.). Z powyższych względów należało uznać, że w/w decyzje organów orzekających zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz.1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło