II SA/Kr 1157/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Barbara Pasternak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niezbędności wejścia na sąsiednią nieruchomość skargę oddala Starosta decyzją z [...] lipca 2007 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) i art. 104 kpa, odmówił M. G. "wydania decyzji o niezbędności wejścia na teren działki sąsiedniej o numerze [...] w celu wykonania przyłącza kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości L., gmina [...]". Starosta podał, że przepis art. 47 ust. 1 i 2 w/w ustawy Prawo budowlane dotyczy sytuacji, w której wejście na teren sąsiedni ma umożliwić inwestorowi prawidłowe wykonanie robót budowlanych na działce, co do której inwestor posiada prawo do dysponowania nią na cele budowlane. W rozpatrywanym przypadku zezwolenie dotyczyć by mogło wykonania przyłącza do sieci kanalizacyjnej budynku mieszkalnego M. G. oznaczonego nr [...] w miejscowości L., gm. [...]. Organ l instancji podkreślił, że przepis ten nie upoważnia natomiast inwestora do wykonania na terenie sąsiednim żadnych robót ani obiektów budowlanych bądź ich części. Zgodnie z art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego przyłącz jest urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym (budynkiem lub budowlą), zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ l instancji podał, że budowa takiego urządzenia na nieruchomości sąsiedniej wymaga w świetle art. 29 ust. 1 pkt 20 w powiązaniu z art. 30 ust. 2 zgłoszenia właściwemu organowi. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane. Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do wykonania robót i obiektów budowlanych. Brak zgody właściciela bądź właścicieli nieruchomości sąsiedniej na wykonanie przyłącza, które jest trwałym urządzeniem i powoduje trwałe ograniczenie praw własności jest równoznaczne z brakiem dysponowania nieruchomością na cel budowlany. Wszelkie trwałe ograniczenia praw właściciela sąsiedniej nieruchomości mogą nastąpić tylko i wyłącznie w trybie przepisów prawa cywilnego. Mając na uwadze powyższe organ l instancji podał, że droga postępowania administracyjnego w omawianym stanie faktycznym legitymująca do wykonania na terenie sąsiedniej nieruchomości urządzenia budowlanego jest wyłączona. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. G., zaznaczając, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa budowlanego a także ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz.U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) a także z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego a to art. 7 kpa i 10 kpa. Zdaniem skarżącej inwestor budowy kanalizacji zbiorowej był zobowiązany wykonać przyłącz kanalizacyjny do budynku skarżącej. Tymczasem, podłączenie jej budynku nr [...] do sieci kanalizacyjnej może zostać wykonane wyłącznie poprzez studzienkę znajdującą się na sąsiedniej działce nr [...], stanowiącą własność H. M. Wydając decyzję odmowną, organ l-szej instancji nie dokonał wizji lokalnej w terenie, co zdaniem skarżącej ma bardzo duże znaczenie. Nie sięgnął również do przepisów wyżej powołanej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wojewoda decyzją z [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewoda podał, że przepis art. 47 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego reguluje sytuację, gdy wykonanie prac przygotowawczych lub robót budowlanych nie jest możliwe bez wejścia do sąsiedniego budynku lokalu lub na sąsiednią nieruchomość, a inwestor nie zdołał uzyskać na to zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości oraz uzgodnić warunki korzystania z tej nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że w żadnym przypadku, w oparciu o ten przepis nie można wydać decyzji na wejście w teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania tam przyłącza kanalizacyjnego. Nie można również wydać takiej decyzji w oparciu o przepisy ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 20 i art. 30 ust. 1 pkt 1a Prawa budowlanego przyłącz kanalizacyjny można wykonać indywidualnie na zgłoszenie, załączając do wniosku m.in. oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skoro nie wykonano przyłącza kanalizacyjnego z winy skarżącej podczas robót zbiorowych, nie ma zastosowania przepis art. 29a pkt 2 Prawa budowlanego. Odpowiadając na pozostałe zarzuty, organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku braku zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na wejście w jej teren celem wykonania przyłącza kanalizacyjnego sprawę należy rozstrzygnąć na drodze cywilno-prawnej. Organ l instancji przed wydaniem decyzji nie miał obowiązku organizowania wizji lokalnej. Natomiast sprawa zapoznania się z aktami sprawy, zgodnie z art. 10 kpa, została załatwiona w postępowaniu uzupełniającym w trybie art. 136 kpa. Skargę od powyższej decyzji z [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła M. G. Domagała się uchylenia tej decyzji, jako naruszającej art. 47 i 29a pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 7 i 136 kpa. Skarżąca podała, iż organy obu instancji nie przeprowadziły dogłębnego postępowania wyjaśniającego w sprawie będącej przedmiotem orzekania, a w szczególności nie przeprowadziły wizji lokalnej. Zaniechanie to zdaniem skarżącej doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 47 i 29a pkt 2 prawa budowlanego. W skardze ponadto skarżąca obszernie przedstawiła genezę budowy sieci kanalizacyjnej i realizacji przyłączy przez Gminę w ubiegłych latach, stwierdzając że to w zasadzie Gmina winna wybudować przyłącze kanalizacyjne do granic jej działki. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznając sprawę nie stwierdził, aby organy administracji wydając zaskarżone decyzje naruszyły przepisy prawa materialnego czy przepisy postępowania administracyjnego w stopniu przesądzającym o niezgodności z prawem tych decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi o naruszeniu art. 47 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) należy zauważyć, że zgodnie z tym przepisem jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nieuzgodnienia tych warunków, właściwy organ - na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości. Należy podkreślić, że rozpatrując wniosek o zezwolenie wejścia na sąsiednią nieruchomość organ administracji powinien ograniczyć się wyłącznie do oceny niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania zamierzonych przez inwestora robót budowlanych objętych wcześniej uzyskanym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem, do którego organ nie wniósł sprzeciwu. Przepis art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego dotyczy sytuacji wejścia na teren sąsiedniej działki w celu wykonania na nieruchomości inwestora prac przygotowawczych lub robót budowlanych. Przepis ten swoim zakresem obejmuje sytuacje kiedy np. w celu ocieplenia budynku trzeba wejść na teren sąsiada, żeby mieć dostęp do ocieplanego budynku itp. Przewidziany przepisem art. 47 ust. 2 administracyjny tryb zajęcia sąsiedniej nieruchomości jest wyjątkiem od zasady cywilnoprawnego załatwienia tego typu spraw. Natomiast w żadnym przypadku przepis ten nie przewiduje możliwości udzielenia zezwolenia na wejście inwestorowi na sąsiednią nieruchomość w celu instalacji lub wykonania tam jakichkolwiek elementów budowlanych np. przyłącza kanalizacyjnego, które miałyby na tej sąsiedniej (cudzej) nieruchomości pozostać. Przepis art. 47 ust. 2 nie może zatem stanowić podstawy do wejścia na grunt lub do budynku w celu trwałego ograniczenia prawa właściciela nieruchomości sąsiedniej. Niewątpliwe zainstalowanie przyłącza kanalizacyjnego jest trwałym ograniczeniem prawa własności. Na nieruchomości pojawia się bowiem na trwale zainstalowane urządzenie, które w przyszłości może ograniczyć wykonywania prawa własności np. poprzez uniemożliwienie zabudowy w tym zakresie nieruchomości. Należy zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisu art. 47 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Przepis ten został prawidłowo zastosowany a jego wykładnia była poprawna. Nie zostały również naruszone przepisy regulujące postępowanie przed organami administracji. Stan faktyczny sprawy, w zakresie istotnym do jej rozstrzygnięcia, nie był kwestionowany. Prowadzenie dalszych dowodów, a w szczególności dowodu z oględzin byłoby zbyteczne. Wyniki tego dowodu nie mogłyby bowiem dotyczyć faktów istotnych dla sprawy. Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekło jej oddaleniu.