II SA/Kr 1158/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 sierpnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł od skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, skarżący Z.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego z urzędu. Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód brutto z tytułu emerytury wynosi [...] zł. Skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych. Zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż nie jest w stanie bronić samodzielnie swoich interesów. Jest osobą ubogą. Bardzo słabo słyszy i ma kłopoty ze wzrokiem. Nie zna się na prawie, a choroby dodatkowo uniemożliwiają mu obronę swoich praw. Dokumenty potwierdzające stan zdrowia skarżącego znajdują się w aktach sprawy zarejestrowanej pod sygn. III SA/Kr 933/07. Stan zdrowia skarżącego nie uległ poprawie. Miesięczne koszty utrzymania skarżącego przedstawiają się następująco: wyżywienie 300 zł, mieszkanie 250 zł, lekarstwa 100 zł. Część emerytury skarżącego jest zajęta przez komornika, "na rękę" otrzymuje on miesięcznie 838,15 zł. Do wniosku skarżący dołączył odcinek emerytury za miesiąc wrzesień 2010 roku. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym we wskazanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przemawia za tym trudna sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącego. Skarżący nie posiada żadnego majątku, zamieszkuje w lokalu komunalnym. Nie posiada jakichkolwiek oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru. Jest osobą schorowaną, dlatego część dochodu zmuszony jest przeznaczać na konieczne leczenie. Jedynym źródłem jego dochodu jest świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto. Uzyskiwane dochody z trudem wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawcy. Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą ustawowe przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).