II SA/Kr 1160/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie : AWSA Inga Gołowska (spr.) AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego P. R. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Organ l instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. , znak: [...] wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 w zw. z art. 80 ust.2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 170 póz. 1217) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego - nakazał inwestorowi P. R. , rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego na działce nr [...] obr. [...] w [...] przy ul. [...]. oznaczonego na szkicu sytuacyjnym znajdującym się w aktach sprawy literami BCDE. W uzasadnieniu decyzji , organ l instancji podniósł, że na działce nr [...] obr. [...] w [...] inwestor P. R. wybudował ogrodzenie o wysokości 1,60 m w pasie ul. [...] oznaczone literami BCDE na szkicu sytuacyjnym znajdującym się w aktach sprawy bez zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu, wymaganego przepisami ustawy Prawo budowlane (art. 29 ust. 1 pkt 23, art. 30 ust. 1 pkt 3) Na pozostałą część ogrodzenia na odcinku AB inwestor dokonał zgłoszenia właściwemu organowi w dniu [...] r. zgodnie z art. 30 ustawy Prawo budowlane i ta część ogrodzenia jest legalna. Przedmiotowe ogrodzenie zostało wykonane w miesiącu [...] r. na odcinku BC o długości 2,30 m jako murowane (mur) zaś na odcinku CD długości 26,75m oraz DE na długości 2,30 m -cokół betonowy, słupki stalowe i przęsła z siatki stalowej. Działka nr [...] obr. [...] w [...] stanowi drogę osiedlową o nazwie ul. [...] i jest własnością gminy Miasta [...] pod zarządem [...] Zarządu Dróg Miejskich. Inwestor na podstawie umowy dzierżawy nr [...]z dnia [...] r. podpisanej z [...] Zarządem Dróg Miejskich w czasie realizacji przedmiotowego ogrodzenia posiadał prawo dysponowania terenem do celów budowy ogrodzenia. Na terenie tym nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, jak również inwestor nie dysponował prawomocną decyzją o warunkach zabudowy. Stroną postępowania jest tylko [...] Zarząd Dróg Miejskich z racji sprawowania zarządu działką nr [...]. Odwołanie od decyzji organu l instancji złożył P. R. , wnosząc o jej uchylenie z uwagi na naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że do zgłoszenia zamiaru realizacji robót budowlanych w trybie art. 30 ustawy Prawo budowlane nigdy nie jest konieczne załączenie decyzji o warunkach zabudowy. Wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przez organ jest działaniem naruszającym uprawnienia właścicielskie zagwarantowane Konstytucją. Organ II instancji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] r. znak: [...] wydaną na podstawie art.138§ 1 pkt 2 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156 póz. 1118 ze zm)- uchylił skarżoną decyzję w całości i orzekł: na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156 poz.1118 ze zm)-nakazuje P. R. dokonać rozbiórkę ogrodzenia o długości 31,35 m wybudowanego na działce nr ewid. [...] obr. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji , podniesiono, że przed wykonaniem ogrodzenia należało dokonać zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlnej. Jak wynika ze zgromadzonego materiału w sprawie, inwestor P. R. w dniu wszczęcia przez PINB Miasta [...] postępowania w niniejszej sprawie nie posiadał takiego zgłoszenia (wyjaśnienia złożone przez P. R. w dniu [...] r.-karta [...] akt l instancji), zasadne zatem było przyjęcie przez organ l instancji trybu postępowania na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane. Organ l instancji ustalił także, że na terenie obejmującym działkę nr [...] obr. [...] w [...] z dniem [...] 2002r. utracił ważność miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a w okresie od 01 stycznia 2003r. nie była wydawana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (pismo Urzędu Miasta [...] -karta [...] akt l instancji) Dodatkowo podniesiono, że z uwagi na nieprecyzyjne wyrzeczenie skarżonej decyzji to jest odwołanie się do szkicu sytuacyjnego, który nie jest załącznikiem do decyzji, organ II instancji był zobligowany do uchylenia decyzji w całości. Obowiązek zbadania przez organ nadzoru budowlanego zgodności wykonanego obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostateczną w dniu wszczęcia postępowania decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika z art. 49b ustawy Prawo budowlane. W dniu [...] r. organ II instancji wydał postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania własnej decyzji z dnia [...] r. znak: [...]. Skargę do Sądu złożył P. R. , wnosząc o jej uchylenie w całości i ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi l instancji, zarzucając nieprawidłowości w ustaleniach okoliczności faktycznych na podstawie których oparto decyzję, błędne zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane, wadliwą wykładnię przepisów proceduralnych, ułomne stosowanie przepisów wykonawczych powyżej wskazanych aktów normatywnych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wydana decyzja pozbawiona jest podstaw prawnych i wydana została z naruszeniem porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, godzi w sposób rażący w prawa podmiotowe i nabyte skarżącego. Skarżący dokonał zgłoszenia całego budowanego ogrodzenia a na złożonym dokumencie urzędnik własnoręcznie naniósł poprawki i uczynił adnotację, iż nie wyraża sprzeciwu. Postępowanie takie nie sposób uznać za nic innego jak przyzwolenie na realizowanie inwestycji w kształcie zgodnym z intencją wnioskodawcy. Jednoznacznym potwierdzeniem zasadności postępowania skarżącego jest fakt niewszczęcia żadnego postępowania przez PINB w [...] z urzędu. Dodatkowo podniesiono, że decyzja w zaprezentowanym , nieprecyzyjnym brzmieniu które wprowadzi w błąd organy egzekucyjne pozostaje niezrozumiała i jest zawiła w sposób uniemożliwiający jej skuteczną realizację. Postępowanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], pozostawia wiele do życzenia pod względem fachowości i rzetelności. Lakoniczność wydanego postanowienia stanowi istotne naruszenie art. 124 § 2 kpa. Skarżący podniósł także , że decyzja została wydana z naruszeniem art. 10 kpa gdyż wydano ją bez uprzedniego poinformowania skarżącego o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył .co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270),sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola sądowa wykazała naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie Sąd zauważa, że akta administracyjne sprawy są tylko częściowo ponumerowane. Skarżący P. R. złożył w dniu [...]. w Urzędzie Miasta [...] , zgłoszenie robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę a to budowę ogrodzenia na odcinku AB pełne wg załączonego rysunku na działkach [...] i [...] obr. [...]. Jak wynika z pisma Rady Osiedla Nr [...] "[...]" w [...] z dnia [...] r. ogrodzenie będące przedmiotem zgłoszenia jest już wybudowane i ma charakter muru. Również z treści protokołu przyjęcia I. M. w dniu [...] r. w Wydziale Geodezji i Gospodarowania Nieruchomościami Urzędu Miasta [...], wynika, że przedmiotowe ogrodzenie jest już wybudowane i to na część działki nr [...] obr. [...] stanowiącej drogę -ulicę [...]. Organ l instancji wydając decyzje w sprawie przyjął, co wynika z treści uzasadnienia decyzji organu l instancji, że ogrodzenie powstało w [...] r. Z powyższego wynika zatem, że organ l instancji ale także organ odwoławczy w ogóle nie wyjaśniły kwestii kiedy dokładnie postawiono ogrodzenie. Czy nastąpiło to w czerwcu jak wynika z treści pism złożonych przez mieszkańców osiedla i I. M. czy też później. Jeżeli ogrodzenie było postawione już pod koniec miesiąca [...] r. zatem wniosek inwestora P. R. z dnia [...] r. dotyczył inwestycji, która albo była już w trakcie realizacji albo wręcz była już ukończona. Obowiązkiem organu było wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z ustaleniem kiedy konkretnie wzniesiono ogrodzenie. Organ zaniechał tej czynności co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77§ 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia było ustalenie statusu prawnego działki nr [...] obr. [...] znajdującej się w zarządzie [...] Zarządu Dróg. Organ nie wyjaśnił czy działka ta stanowi drogę, czy jest to droga publiczna i czy wobec tego mogła być przedmiotem dzierżawy a tym samym czy inwestor był uprawniony do wybudowania ogrodzenia na części tej nieruchomości. Sąd zwraca również uwagę na kwestię nie zastosowania art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ odwoławczy. Stronie czyli P. R. uniemożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów i pozbawiono możliwości zgłoszenia żądań, naruszając zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm). -uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm).-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z [...] . wydaną przez organ l instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej. Stwierdzenie przez Sąd, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu na zasadzie art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm). Oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku mimo, że wyrok uchylający decyzję nie jest jeszcze prawomocny. Z tych względów, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, art. 10, art. 77§1 Kodeksu postępowania administracyjnego co powoduje konieczność jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji powinien zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu oraz uwzględnić wskazanie i dokonana przez Sąd ocenę prawną. O kosztach sądowych orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm).