II SA/Kr 1160/08
PostanowienieWSA w Krakowie2009-06-05
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wcześniej otrzymała odmowę zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać zwolnienie na podstawie ponownego wniosku, jeśli jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu?Ratio decidendi
Skarżąca może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie ponownego wniosku, jeśli wykaże, że jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była podstawą wcześniejszego rozstrzygnięcia. W przypadku stwierdzenia ciężkiej sytuacji majątkowej, której zaspokojenie mogłoby spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu, sąd może uchylić lub zmienić prawomocne postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniosek został złożony z naruszeniem formy, dlatego skarżącej przesłano formularz "PPF". Po jego wypełnieniu i uzupełnieniu o dokumenty, z których wynikało, że skarżąca utrzymuje się z renty w wysokości 746,44 zł miesięcznie, posiada dom i 3 ha ziemi, a jej syn nie pracuje i pozostaje na jej utrzymaniu, sąd rozpoznał wniosek. Wcześniejszy wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2008 r., Nr: [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek skarżącej J. B. o zwolnienie od kosztów sadowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 sierpnia 2008 r. Nr: [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania.
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został złożony w przewidzianej prawem formie tj. według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2003 r. Nr 227, poz. 2245), dlatego skarżącej został przesłany formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" celem jego wypełnienia w oparciu o aktualną sytuację majątkową i rodzinną i odesłania do tut. sądu w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W zakreślonym terminie skarżąca przesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z danych zawartych w formularzu "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem S. B. Ich miesięczny dochód wynosi 746,44 zł i stanowi go renta skarżącej. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi dom o powierzchni 72,6 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 3 ha. Nie posiada ona natomiast zasobów pieniężnych, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro.
Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, że jest w podeszłym wieku, po dwóch zawałach serca. Utrzymuje się wyłącznie z renty. Syn S. nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu skarżącej.
Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca przesłała następujące dokumenty: odcinek renty za miesiąc kwiecień 2009 r., zaświadczenia Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] maja 2009 r. o nieskorzystaniu przez skarżącą i jej syna z pomocy społecznej, zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w T. o zarejestrowaniu S. B. w okresie od [...] marca 2009 r. do [...] kwietnia 2009 r. jako bezrobotnego, kopii zeznania podatkowego PIT-[...] o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącą w 2008 roku, kopii zeznania podatkowego PIT-[...] o wysokości dochodu osiągniętego przez syna skarżącej w 2008 roku, fakturę z dnia [...] marca 2009 r. za zakup [...], kopie faktur za telefon, historię rachunku bankowego S. B. za okres od [...] lutego 2009 r. do [...] maja 2009 r., kopie dwóch polis ubezpieczeniowych za samochody, kopię decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008, nakaz płatniczy na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2009, potwierdzenie zawarcia umowy ubezpieczeń rolnych, kopie faktur za energię elektryczną i wodę. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunków z usług rolnych, ponieważ na terenach, gdzie zamieszkuje nie ma firm świadczących usługi rolne. Na niskich klasach gruntu skarżąca uprawia [...] arów zboża, a pozostała część to trawy. Od miesiąca listopada do chwili obecnej syn skarżącej nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu skarżącej.
Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że aktualnie rozpoznawany wniosek J. B. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 roku referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) postanowienia referendarza sądowego, od których nie wniesiono sprzeciwu mają skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Tym samym orzeczenie referendarza sądowego z dnia [...] stycznia 2009 roku jest prawomocne. Rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy.
Należy przy tym zauważyć, iż odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci pogorszenia się najogólniej rozumianej sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie skarżąca skutecznie wykazała, iż jej sytuacja finansowa uległa pogorszeniu w stosunku do tej, która była przedmiotem rozpoznania na podstawie uprzednio złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Pod względem posiadanych składników majątkowych sytuacja skarżącej nie uległa co prawda zmianie, jednakże znacznie zmniejszyła się wysokość dochodów pozostających do dyspozycji skarżącej oraz jej syna. Od listopada 2008 roku syna skarżącej nie pracuje i pozostaje na jej utrzymaniu. Wysokość miesięcznych dochodów skarżącej wynosi natomiast 764,44 zł i dochód ten przypada na dwie osoby. Przy wykazanych wydatkach związanych z koniecznym utrzymaniem, środki, którymi dysponuje skarżąca, nie stwarzają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności. Sytuacja majątkowa skarżącej jest ciężka. Zatem uiszczenie przez nią kosztów sądowych mogłoby spowodować uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 mając na uwadze dyspozycję płynącą z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło