II SA/Kr 1161/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie: WSA Barbara Pasternak AWSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2008 r. sprawy ze skargi H. B. i F. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. przyznaje adwokatowi M. P. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu kwotę 292,80zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i 80 groszy w tym podatek VAT ) płatną z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Organ l instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją z dnia [...] lutego 2007r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229) przy zastosowaniu art. 103 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1, art.83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm) - odmówił nakazania A. Spółka z o.o. rozbiórki sieci gazowej w części przebiegającej przez dz. nr [...] i [...] w miejscowości L. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek F. B. z dnia [...] kwietnia 2006r. i wniosek W. i W. B. z dnia [...] maja 2006r., którzy domagali się stwierdzenia i rozstrzygnięcia sprawy wykonania sieci gazowej i kanalizacyjnej na działce nr [...], które wg planów miały omijać działkę oraz ustalenia, że sieć gazowa wybudowana na działce nr [...] wykonana została niezgodnie z prawem i bez zgody właścicieli działki jak również usunięcia sieci gazowej z działek. Podniesiono również, że decyzją z dnia [...] grudnia 1990r. znak: [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w B. zatwierdził projekt i udzielił M. N. działającemu w imieniu "B". wsi L. Gmina L. pozwolenia na budowę sieci gazowej średnioprężnej wraz z przyłączami domowymi we wsi L. W zatwierdzonym projekcie sieć gazowa biegnie od zaworu na dz. nr [...] poprzez działki nr [...] i [...] wzdłuż drogi nr [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 1992r. znak: [...] zatwierdzono Społecznemu "B". wsi L., zmiany usytuowania sieci gazowej średniego ciśnienia oraz przyłączy domowych wraz ze zmianą ich liczby. Wprowadzone zmiany usytuowania miały wynikać z konieczności wykonania dodatkowych przyłączy nie objętych pierwotnym projektem gazyfikacji oraz poważnymi utrudnieniami terenowymi niemożliwymi do przewidzenia na etapie projektowania. Zmiana przebiegu trasy polegała na zmianie usytuowania przebiegu sieci przez działki nr [...] i [...]. Zamiast przebiegać wzdłuż działki nr [...] sieć została przeprowadzona pomiędzy działkami nr [...] i [...] biegnąc w kierunku działki [...]. Budowa inwestycji została zakończona i obiekt został przekazany do eksploatacji w czerwcu 1992r. Sieć przekazano jako majątek trwały Rejonowemu C. w T. W uzasadnieniu podniesiono również, że zgodnie z art. 37 Prawa budowlanego organ nie może nakazać inwestorowi rozbiórki obiektu, jeżeli wybudowano go w oparciu o pozwolenie na budowę. Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, realizował budowę ze zmianami w stosunku do pierwotnego projektu wynikającymi z decyzji zmieniającej zatwierdzony projekt budowlany. Budowa została zakończona i obiekt przekazano do eksploatacji. Sieć została zinwentaryzowana w takim przebiegu jak jest obecnie i tak przekazano ją do użytkowania ponad 14 lat temu. Aktualny przebieg sieci został ustalony na podstawie kopii mapy zasadniczej wg stanu na dzień [...] stycznia 2007r. na której sieć została zinwentaryzowana. Dokonanie rozbiórki odcinaka sieci gazowej którego domagają się F. B. i W. B. spowodowałaby przerwanie ciągłości sieci i odcięcie przyłącza gazu do działki nr [...]. Wnioskodawca musiał wiedzieć o dokonanych zmianach w przebiegu sieci ponieważ od tej sieci wykonano przyłącz do jego budynku mieszkalnego. Organ podniósł także, że wydane w sprawie decyzje są ostateczne i można je podważać w trybie postępowań nadzwyczajnych tj. w oparciu o art. 145 i art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli nastąpiło naruszenie prawa własności to strony powinny wystąpić do sądu powszechnego ze stosownymi roszczeniami o ochronę naruszonej własności. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli H. i F. B., gdyż nie zgadzają się z decyzją i uważają ją za niezrozumiałą i krzywdzącą. Przebieg sieci gazowej przez działkę odwołujących się nie pokrywa się ani z planami pierwotnymi ani z mapami powykonawczymi. Sieć kanalizacyjna miała omijać działkę ale jej przebieg został zmieniony na niekorzyść odwołujących się. Urząd Gminy wydając zgodę nie posiadał podpisów wszystkich współwłaścicieli a brak takich oświadczeń stanowi naruszenie Prawa budowlanego. Dodatkowo podniesiono, że obecny stan zagraża bezpieczeństwu i wobec tego odwołujący się domagają się ponownej wizji i ponownego zapoznania się z faktami i wyjaśnienia sprawy. Organ II instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...]r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1070 ze zm) oraz art. 80 ust. 2 i art.83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz U z 2006r. Nr 156, póz. 1118 ze zm)- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł: - na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) -odmówił nakazania A. Spółka z o.o. rozbiórki sieci gazowej w części przebiegającej przez działkę nr [...] i [...] w miejscowości L. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że w dniu [...] czerwca 2006r. przeprowadzono oględziny na działkach nr [...] i [...] w L. i właściciel działki nr [...] dokonał odkrywki w odległości 2,0 m od narożnika północno-wschodniego budynku mieszkalnego. Stwierdzono, że w odległości 2, O m od ściany budynku na głębokości 0.90 m przebiega rura PCV 0 32 mm. Rura przebiega w kierunku północ-południe wzdłuż ogrodzenia z działką nr [...]. Organ II instancji podniósł także, że organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne nie są związane żądaniami stron co wynika z orzecznictwa NSA. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że w niniejszej sprawie winien mieć zastosowanie art. 48 ust. 1 obowiązującego Prawa budowlanego a nie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974r Prawo budowlane. Przytoczony art. 103 ust. 2 obowiązującego Prawa budowlanego odsyła bowiem do stosowania przepisów ustawy z 1974r. wyłącznie w stosunku do obiektów budowlanych wzniesionych przed 1 stycznia 1995r. i objętych hipotezą art. 48 ust. 1 tj. wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że brak jest podstaw do nakazania rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy. Jednocześnie organ II instancji wskazał, że strony postępowania mogą wzruszyć decyzję o pozwoleniu na budowę przy zastosowaniu art. 145 i art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, kwestie zaś naruszenia prawa własności nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego i winny być rozstrzygane wyłącznie przez sądy powszechne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, złożyli H. i F. B. podnosząc, że nie zgadzają się z decyzją organu II instancji, która jest krzywdząca. Organ nie uwzględnił treści żądań zgłoszonych do protokołu, nie uwzględnił map powykonawczych, które nie pokrywają się z przebiegiem gazu w terenie. Gaz wykonano nad rurą kanalizacyjną bez osłony i żółtej taśmy a gaz przebiega w drodze dojazdowej do garażu i kotłowni, jest wykonany na głębokości 65 cm i zagraża życiu oraz bezpieczeństwu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kontrola sądowa wykazała naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. W dniu 27 kwietnia 2006r. F. B. skierował wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W przedmiotowym wniosku wskazał, że nie tylko sieć gazowa jest wykonana niezgodnie z planem ale również sieć kanalizacyjna. Organy administracji rozpatrując powyższy wniosek całkowicie pominęły kwestię przebiegu sieci kanalizacyjnej. Organy administracji nie przeprowadziły żadnego postępowania w tym zakresie. Co do części wniosku obejmującego budowę gazociągu, ustalenia organu należy uznać za niewystarczające i niekompletne. Budowa gazociągu we wsi L. miała miejsce w latach 1990-1992. Zgodnie z art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229 ze zm.) w ramach prac związanych z przygotowaniem inwestycji budowlanej do realizacji należy rozstrzygać podstawowe problemy urbanistyczne, architektoniczne i techniczno-budowlane inwestycji. W ramach tych prac powinno nastąpić również opracowanie planu realizacyjnego, określającego urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji oraz sporządzenie projektu budowlanego. Jak wynika z akt administracyjnych (załącznik bez numeru do k.23) sporządzony został plan realizacyjny pn.: "Gazyfikacja wsi L. woj. [...]" w części opisowej i graficznej. Część graficzna została sporządzona w sposób uniemożliwiający zidentyfikowanie przebiegu planowanej inwestycji ponieważ nie można odczytać przebiegu planowanego gazociągu. Mapa nie posiada żadnej legendy pozwalającej na ustalenie, która z naniesionych linii odpowiada projektowanemu gazociągowi. Ponadto w aktach sprawy nie ma projektu budowlanego. Organ administracji rozpoznając wniosek F. B. powinien zbadać i porównać projektowany przebieg gazociągu z wykonanym gazociągiem by móc w ten sposób porównać jego planowany przebieg z wykonanym i dokonać oceny czy inwestycja została wykonana zgodnie z projektem, przepisami ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane oraz przepisami rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. (Dz. U Nr 45, poz. 243 ze zm.) Organ zaniechał wyjaśnienia tej kwestii. Naruszono tym samym art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo należy podnieść, iż projektowanie i budowanie sieci gazowej powinno być zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. (Dz. U Nr 45, poz. 243 ze zm.) Zgodnie z § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia, gazociągi powinny być wykonane z rur ze stali spawalnej. W oparciu zaś o § 9, do budowy gazociągów o ciśnieniu nominalnym równym 0,6 MPa lub mniejszym, którym mają być przesyłane paliwa gazowe o temperaturze od 268 do 293 K, dopuszcza się stosowanie rur z tworzyw sztucznych, odpornych na korozyjne działania składników gazu tymczasem z informacji zamieszczonej na załączniku (bez numeru) do k. 24 wynika, że ciśnienie w gazociągu wynosiło 0,625 MPa a z protokołu oględzin dokonanych w dniu [...] czerwca 2006r. na działce nr [...] będących własnością W. i W. B., wynika, że na głębokości 0,90 m przebiega rura PCV o szerokości 32 mm. Jak z powyższego wynika, do wykonania gazociągu użyto rury z tworzywa PCV zamiast rury stalowej a ciśnienie gazu w wysokości 0,625 MPa nie uzasadniało zastosowania rury z tworzyw sztucznych zatem naruszono § 8 i § 9 cyt. rozporządzenia poprzez zastosowanie niewłaściwych materiałów do wykonania gazociągu. Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm). -uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm).-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z [...] lutego 2007r. wydaną przez organ l instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej. Z tych względów, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U Nr 38, poz. 229 ze zm) co powoduje konieczność jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji powinien rozpatrzyć wniosek zgłoszony przez F. B., zebrać w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy w tym projekt budowlany sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnymi na dzień opracowania projektu (lub jego sprawdzenia) zaświadczeniami, oraz uwzględnić wskazanie i dokonana przez Sąd ocenę prawną. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, póz. 1270 ze zm.)