II SA/Kr 1162/04

WyrokWSA w Krakowie2004-11-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Szkodzińska, NSA Andrzej Niecikowski, AWSA Wojciech Jakimowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może odstąpić od obowiązujących przepisów dotyczących obliczenia wysokości grzywny nakładanej w celu przymuszenia, modyfikując jej wysokość na podstawie ogólnych klauzul, takich jak niska szkodliwość społeczna czynu lub tymczasowy charakter budowy?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie może odstępować od obowiązujących przepisów dotyczących obliczenia wysokości grzywny nakładanej w celu przymuszenia. Jeśli przepisy przewidują konkretny sposób obliczenia grzywny, organ jest zobowiązany do jego zastosowania i nie może modyfikować jej wysokości na podstawie ogólnych klauzul. Co więcej, jeśli obowiązek został wykonany, brak jest podstaw do stosowania grzywny w celu przymuszenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia przez Starostę grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł na T.K. z powodu niewykonania obowiązku rozbiórki obiektów budowlanych w terminie. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. T.K. złożyła skargę do sądu, zarzucając m.in. brak określenia terminu rozbiórki w pozwoleniu na budowę oraz niewspółmierną wysokość grzywny. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Wojewody oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 listopada 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : NSA Andrzej Niecikowski (spr.) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004r. sprawy ze skargi T.K. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] września 2000r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia - uchyla zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji - Postanowieniem z dnia [...].05.2000r. znak: [...] Starosta P., działając na podstawie art. 64, 116 i 122 ustawy z dnia 17.06.1996r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie tj. Dz.U. z 2002r. nr 110 poz. 968 z późn. zm.) nałożył na T.K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5000 zł. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 4.12.1995r. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. udzielił zobowiązanej T.K. pozwolenia na budowę 3 sztuk tzw. melamin i 2 szt. wiat - na okres 2 lat od daty wydania decyzji. Obowiązek który stał się wymagalny w dniu 8.12.1997r., nie został wykonany do chwili wydania decyzji. Przy ustalaniu wielkości grzywny organ "odstąpił od obowiązujących przepisów wyliczenia jej wielkości i ustalił wysokość jej znacznie mniejszą ze względu na tymczasowy charakter budowy i wykonanie określonego obowiązku oraz biorąc pod uwagą niską szkodliwość społeczną czynu". Zażalenie T.K. nie zostało uwzględnione i Wojewoda, postanowieniem z dnia [...].09.2000r. znak:[...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając wywody organu I instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła T.K. i wnosząc o jego uchylenie zarzuciła, że w pozwoleniu na budowę termin rozbiórki nie został określony. "Decyzja bowiem w swej treści zakłada, że udziela się pozwolenia na budową na okres 2 lat od daty wydania pozwolenia. Zatem obiekty budowlane mogą "trwać" w tym terenie, a uprawnieniem organu administracji jest wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji o rozbiórce". Bezspornym w sprawie jest, że właściwy organ administracyjny nie wydał żadnej decyzji o rozbiórce, w której określiłby termin wykonania takiej czynności. W sprawie bezspornym jest również, że żaden z organów administracji rozpoznających sprawę nie jest w stanie określić w jakim dniu wymagalność miałaby nastąpić. Nałożona grzywna w kwocie 5.000,- zł jest niewspółmierna do egzekwowanego obowiązku (przy przyjęciu, że taki obowiązek istnieje). Organy administracji nie pokusiły się o przeprowadzenie jakiegokolwiek postępowania w sprawie wysokości nałożenia grzywny i zastosowały maksymalny wymiar kary. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga w sprawie niniejszej została złożona przed dniem 1.01.2004r. Zgodnie jednak z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r., Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 – w skrócie p.o.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona bowiem dokonana w trybie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) kontrola sądowa stwierdziła, że zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nią w mocy postanowienie organu I instancji naruszaj ą prawo. Wyrokiem z dnia 9.11.2004r. w sprawie sygn. akt II SA/Kr 2571/00, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewody z dnia [...].09.2000r. znak:[...] oraz postanowienie Starosty P. z dnia [...].06.2000r. znak:[...] oddalające zarzuty zobowiązanej do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sprawie nie wykonania rozbiórki tymczasowego obiektu. Już ten fakt powoduje, konieczność uchylenia postanowień nakładających grzywnę w celu przymuszenia. Na marginesie sprawy Sąd zmuszony jest zwrócić uwagę, że stanowisko organu I instancji, iż może on odstąpić "od obowiązujących przepisów wyliczenia jej wielkości (grzywny -przyp. WSA)" i ustalić wysokość grzywny znacznie mniejszą, ze względu na tymczasowy charakter budowy, wykonanie określonego obowiązku oraz niską szkodliwość społeczną czynu -jest oczywiście błędne. Jeżeliby w sprawie miał zastosowanie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonego postanowienia to organ jest obowiązany zastosować podany w nim sposób obliczenia grzywny i wysokości grzywny nie może modyfikować żadnymi klauzulami generalnymi typu niskiej szkodliwości społecznej, czy okolicznościami charakteru budowy. Jeśli zaś obowiązek został wykonany - to w ogóle nie ma podstaw do stosowania grzywny w celu przymuszenia. Skoro więc, kontrola sądowa wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, naruszaj ą prawo na podstawie art. 145 § l pkt. l lit. "c" oraz art.135 oraz art. 200 p.o.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło