II SA/Kr 1162/07

Dnia 18 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2008 r. wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie na decyzję ze skargi J. W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia 1. zwolnić skarżącego J. W. w 1/2 części od wpisu sądowego od skargi, 2. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Skarżący J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy -częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną spowodowaną koniecznością łożenia na utrzymanie żony i trojga dzieci, oraz spłatą kredytu. Skarżący podał, że jest współwłaścicielem wraz z żoną domu o pow. 110 m2, nieruchomości rolnej o pow. 3,20 ha i nieruchomości o pow. 0,20 ha. Nie posiada żadnych oszczędności ani wartościowych przedmiotów. W uzupełnieniu wniosku, załączając stosowne dokumenty i oświadczenia skarżący podał, że uzyskuje dochód 3000,-zł miesięcznie brutto, dochód z gospodarstwa rolnego łącznie z dopłatą unijną za 2007 rok będzie wynosił 1900,-zł brutto, zaś wysokość miesięcznej raty na spłatę kredytu zaciągniętego na rozpoczęcie działalności gospodarczej w wysokości 170 000,- zł wynosi 1466,-zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1162/07 zwolnił skarżącego od wpisu sądowego w 1/2 części, w pozostałej części oddalił wniosek. W zakreślonym przez ustawę terminie sprzeciw od postanowienia referendarza, wnieśli skarżący oraz uczestniczka postępowania H. K. Skarżący podniósł, iż sąd nie wziął pod uwagę okoliczności podanych na uzasadnienie wniosku o zwolnienie od kosztów, podkreślając wysokie koszty utrzymania studiującej w K. córki, oraz syna uczęszczającego do technikum w N., a także początkowe trudności i koszty wynikające z prowadzenia działalności gospodarczej oraz ponownie wskazując na konieczność spłaty zaciągniętego na tę działalność kredytu. Podkreślił także, iż nie jest w stanie zgromadzić kwoty niezbędnej do opłacenia wpisu w terminie siedmiu dni i wniósł o zwolnienie go od wpisu od skargi w całości. Uczestniczka postępowania H. K. zarzuciła, że skarżący przedstawił swoją sytuację materialną w sposób nieprawdziwy i wskazała, że oprócz podanych składników majątkowych skarżący posiada drugi dom o pow. 250 m2, 2 samochody osobowe oraz 3 ciągniki dużej wartości i dwa samochody ciężarowe. Działalność gospodarczą prowadzi skarżący już kilkanaście lat, zaś gospodarstwa rolnego nie prowadzi. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.),w skrócie ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 ustawy ppsa. Przepis powyższy stanowi, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy winna wykazać osoba wniosek taki zgłaszająca, innymi słowy, do strony starającej się o przyznanie tego prawa należy udowodnienie okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt. 1 lub 2. Jak wynika z art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym- gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem Sądu skarżący jest w stanie ponieść w części ciężar kosztów sądowych w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący nie wykazał aby nie był w stanie uiścić tych kosztów w ogóle. Skarżący posiada samodzielne źródło utrzymania w postaci dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 3000, -zł brutto miesięcznie, oraz dochodu ze wspólnego z żoną gospodarstwa rolnego w wysokości 1900,-zł brutto rocznie. Na podstawie umowy zawartej w dniu [...] września 2007 r. z Bankiem Spółdzielczym w J. skarżący zaciągnął kredyt inwestycyjny na zakup środka transportu, który spłaca w miesięcznych ratach w wys. 1466 zł. Powyższe nie pozwala zdaniem sądu na przyjęcie, iż skarżący pozostaje w sytuacji, którą można by określić stanem ubóstwa. Sama okoliczność, iż skarżący ma na utrzymaniu żonę i troje dzieci nie oznacza, że nie jest w stanie ponieść kosztów - wpisu sądowego od skargi, co w niniejszej sprawie stanowi kwotę 250,-złotych. Także obowiązek spłaty kredytu inwestycyjnego zaciągniętego w związku z prowadzona działalnością gospodarczą, a więc - jak należy rozumieć - zawsze przy braniu pod uwagę pewnego ryzyka z ta działalnością związanego, nie może decydować o uznaniu skarżącego za osobę spełniającą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Brak także podstaw do uznania, że skarżący jest wstanie ponieść ciężar całego wpisu od skargi w niniejszej sprawie. Istotnie, porównanie uzyskiwanych przez skarżącego dochodów oraz ponoszonych miesięcznie obowiązków i obciążeń z wysokością kwoty całego wpisu uzasadnia uznanie, że jej uiszczenie w całości stanowiłoby uszczerbek dla utrzymania skarżącego oraz jego rodziny. Nie mogą odnieść pożądanego przez uczestniczkę skutku zarzuty zawarte w sprzeciwie a dotyczące ukrywania przez skarżącego swojej rzeczywistej sytuacji materialnej. Przytoczone przez uczestniczkę okoliczności nie zostały poparte żadnymi konkretnymi dowodami, a zatem należy je uznać za gołosłowne. Oświadczenie o stanie majątkowym oraz rodzinnym złożone zostało przez skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy i w chwili obecnej brak podstaw do kwestionowania przez sąd danych zawartych w tym oświadczeniu. Brak także podstaw do kwestionowania danych wynikających z przedłożonych przez skarżącego dokumentów. Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, a celem jej jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia. W ocenie sądu brak wystarczających przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego w całości. Skarżący zdaniem sądu jest w stanie ponieść ciężar 1/2 wpisu od skargi a realizacja tego obowiązku nie uniemożliwi skarżącemu skorzystania z drogi sądowej. Co do pozostałych kosztów postępowania - to na obecnym jego etapie nie zachodzi potrzeba ponoszenia przez skarżącego żadnych dalszych kosztów postępowania, tytułem wydatków. W przypadku zaistnienia takiej konieczności, oraz niemożności uiszczenia przez skarżącego konkretnej kwoty tytułem pokrycia w przyszłości ewentualnych wydatków, skarżący w związku z treścią art. 165 ppsa, ma możliwość ubiegania się o zwolnienie z obowiązku ich ponoszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, na zasadzie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 246 § 1 pkt 2, art. 260, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji Postanowienia.