II SA/Kr 1162/24
WyrokWSA w Krakowie2024-11-27
Skład orzekający: Agnieszka Nawara-Dubiel, Jacek Bursa, Sebastian Pietrzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy inwestycja realizowana na podstawie art. 12 ustawy o COVID-19, rozpoczęta przed utratą mocy tego przepisu, ale użytkowana po jego wygaśnięciu, może być uznana za prowadzoną w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 i czy organ nadzoru budowlanego ma kompetencje do oceny tej przesłanki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozpoczęcie robót budowlanych nastąpiło 24 sierpnia 2020 r., czyli w czasie obowiązywania art. 12 ustawy o COVID-19, co uprawnia do zastosowania tego przepisu. Ponadto sporna hala sportowa z zapleczem socjalnym może być uznana za obiekt związany z przeciwdziałaniem COVID-19. Organ nadzoru budowlanego ma kompetencje do oceny, czy inwestycja służy przeciwdziałaniu COVID-19. Wobec naruszenia prawa materialnego decyzje organów obu instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Inwestor P. K. prowadził budowę hali z zapleczem socjalnym na działkach we W., zgłaszając ją 17 sierpnia 2020 r. jako inwestycję w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Organ I instancji odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie, uznając, że roboty rozpoczęto po utracie mocy art. 12 ustawy COVID-19 oraz że inwestycja nie służyła przeciwdziałaniu pandemii. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując m.in. ocenę rozpoczęcia robót i zastosowanie art. 12 ustawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie oraz decyzję organu I instancji; zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: starszy referent sądowy Paulina Filipek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2024 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 274/2024 z dnia 26 czerwca 2024 r. znak WOB.7721.6.2024.MULE w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1162/24
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie decyzją nr 193/U/2023 z 1 grudnia 2023 r., znak: PINB-I- 5121.192.23.XIV.55, wydaną m.in. na podstawie art. 59 ust. 5 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.), odmówił P. s.c. wydania pozwolenia na użytkowanie dla inwestycji "Budowa hali z zapleczem socjalnym na działce nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] przy ul. [...] we W. w celu zapewnienia bezpiecznych odległości dzieciom uczęszczającym do szkoły oraz utworzenia powierzchni izolacji dla zakażonych osób na wirusa COVID-19".
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestycja powstała bez wymaganego pozwolenia na budowę, ponieważ art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych nie miał zastosowania, a to dlatego, że: 1) roboty budowlane rozpoczęto po utracie mocy tego przepisu, tj. po 4 września 2020 r. (podczas kontroli 6 października 2020 r. ustalono brak rozpoczęcia jakichkolwiek prac budowlanych objętych powiadomieniem z 12 sierpnia 2020 r.), 2) zamiar rozpoczęcia użytkowania przypadał po zakończeniu pandemii, 3) obiekt został wybudowany na potrzeby działania szkoły (podczas kontroli 26 września 2023 r. był użytkowany przez dzieci), 4) szkolne inwestycje sportowe mają na celu zapewnienie przestrzeni dla dzieci, więc inwestycję trudno połączyć z celem przeciwdziałania COVID-19 ("przejściowe zwiększenie infrastruktury niezbędnej dla opieki medycznej nad osobami chorymi").
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją nr 274/2024 z 26 czerwca 2024 r., znak: WOB.7721.6.2024.MULE, wydaną po rozpatrzeniu odwołania P. K., utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że art. 12 ustawy został pomyślany jako przepis czasowy (art. 36 ustawy – 180 dni), a orzecznictwo sądowe przyjęło, że wymaga ścisłej wykładni ("przeciwdziałanie COVID-19"), bo przyznaje daleko idące przywileje. Powoływanie się na ten przepis przez inwestorów było obarczone dużym ryzykiem, skoro przepis nie przewidywał dla organów nadzoru budowlanego żadnych środków prawnych, którymi mogłyby przeciwdziałać realizacji inwestycji.
17 sierpnia 2020 r., tj. w czasie obowiązywania art. 12 ustawy, do starostwa wpłynęła informacja o prowadzeniu robót budowlanych w celu zapewnienia bezpiecznych odległości dzieciom uczęszczającym do szkoły oraz utworzenia powierzchni izolacji dla zakażonych osób na wirusa COVID-19. W informacji tej jako datę rozpoczęcia robót budowlanych podano 25 sierpnia 2020 r. Z kolei we wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie z 3 listopada 2023 r. jako datę ogłoszenia rozpoczęcia budowy w PINB podano 24 sierpnia 2020 r., a jako datę rozpoczęcia budowy zgodnej z pierwszym wpisem dokonanym w dzienniku budowy podano 12 października 2020 r. Do akt sprawy załączony został dziennik budowy, jednak nie jest to dziennik wydany i ostemplowany przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Wpis z 12 października 2020 r. dotyczy zdjęcia humusu na powierzchni hali sportowej oraz zaplecza socjalnego i wykonania wykopu pod fundamenty. Dwa wcześniejsze wpisy datowane są na 24 sierpnia 2020 r. Pierwszy dotyczy przejęcia obowiązków inspektora nadzoru budowy, a drugi dotyczy wytyczenia linii rozgraniczających oraz założenia reperów roboczych z zastrzeżeniem, że tyczenie osi obiektu będzie po demontażu ogrodzenia i dostarczeniu konstrukcji. Żaden z nich nie świadczy o rozpoczęciu robót budowlanych. Z protokołu kontroli z 6 października 2020 r. wynika zaś, że "Na przedmiotowym terenie brak jest działań wskazujących na prowadzenie jakichkolwiek prac budowlanych. Brak oznaczeń i tablic informacyjnych o prowadzonych robotach budowlanych, brak zaplecza budowy oraz brak materiałów koniecznych do prowadzenia robót budowlanych. Nie wykonano niwelacji terenu". W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, że roboty budowlane rozpoczęły się po 6 października 2020 r., czyli w czasie, gdy art. 12 ustawy już nie obowiązywał.
Ustawodawca nie przewidział żadnych przepisów przejściowych, które regulowałyby sposób postępowania w przypadkach inwestycji, o których inwestor poinformował organ administracji architektoniczno-budowlanej w czasie obowiązywania art. 12 ustawy COVID-19, a których realizacja została rozpoczęta w czasie, gdy przepis ten nie obowiązywał. W przypadku braku wyraźnego przepisu przejściowego nie ma podstaw do przyjęcia, że samo poinformowanie o planowanej inwestycji w czasie obowiązywania art. 12 ustawy uprawnia inwestora do jej rozpoczęcia nawet wtedy, gdy przepis ten przestał obowiązywać. Byłaby to rozszerzająca, czyli niedopuszczalna, interpretacja tego przepisu. Organ odwoławczy podkreślił, że inwestor był poinformowany przez PINB (pismo z 8 października 2020 r.) o tym, że wszelkie roboty budowlane rozpoczęte po 5 września 2020 r. podlegają przepisom Pb, a z pismem tym inwestor zapoznał się, skoro wszedł z nim w polemikę (pismo z 10 listopada 2020 r.).
Organ odwoławczy zgodził się z organem pierwszej instancji co do tego, że nie sposób doszukać się realnej przydatności hali z zapleczem socjalnym w przeciwdziałaniu COVID-19, zwłaszcza że od samego początku hala ta realizowana była przy szkole jako obiekt o charakterze sportowym, a inwestor wskazywał, że działania te związane są z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. O tym, że zrealizowany obiekt od początku planowany był jako sportowy świadczy projekt architektoniczno-budowlany sporządzony w marcu 2020 r. ("budynek będzie jednokondygnacyjną halą namiotową nad boiskiem sportowym wraz z częścią socjalną. Obiekt pomieści na parterze halę sportową uzupełnioną o strefę wejściową z szatniami, węzłem sanitarnym oraz niewielkim zapleczem magazynowym"). Jest to normalna inwestycja, typowa dla każdego czasu, a nie związana bezpośrednio z czasem walki z COVID-19. Uzasadnienie, że "inwestycja ma służyć zapewnieniu bezpiecznych odległości dzieciom uczęszczającym do szkoły oraz utworzeniu powierzchni izolacji dla zakażonych osób" pozwoliłoby na podjęcie w tym szczególnym trybie właściwie każdej inwestycji.
W skardze na powyższą decyzję P. K. wniósł o: 1) stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji jako wydanych bez podstawy prawnej i umorzenie postępowania administracyjnego albo uchylenie decyzji organów obu instancji ze wskazaniem na konieczność zastosowania art. 12 ustawy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy oraz 2) zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów udzielonej pomocy prawnej z wyboru), zarzucając przy tym:
1) naruszenie art. 6 k.p.a. przez wydanie decyzji opartej na założeniu, że istnieje podstawa do zastosowania przepisów art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 84 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 ustawy Pb uzasadniająca wszczęcie postępowania administracyjnego, podczas gdy art. 12 ustawy pozbawił organy nadzoru budowlanego kompetencji w zakresie inwestycji w związku z przeciwdziałaniem COVID-19;
2) naruszenie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 1 Pb przez błędną wykładnię pojęcia "prac przygotowawczych na terenie budowy" i uznanie, że wytyczenie 24 sierpnia 2020 r. linii rozgraniczających oraz założenie reperów (geodezyjnych) roboczych nie stanowiło takich prac i nie świadczy o rozpoczęciu robót budowlanych we wskazanej dacie;
3) naruszenie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 2 Pb przez błędną wykładnię pojęcia "prac przygotowawczych na terenie budowy" i uznanie, że założenie 24 sierpnia 2020 r. reperów (geodezyjnych) roboczych nie stanowiło wykonania niwelacji terenu i nie świadczyło o rozpoczęciu robót budowlanych we wskazanej dacie, podczas gdy niwelacja terenu polega na wykonaniu pomiarów geodezyjnych na gruncie celem jego faktycznego wyrównania, co zawsze zostaje poprzedzone pomiarami geodezyjnymi przy użyciu reperów, tj. trwale stabilizowanych znaków geodezyjnych osnowy wysokościowej o określonej rzędnej wysokościowej w przyjętym układzie odniesienia;
4) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że na dzień zakończenia obowiązywania art. 12 ustawy skarżący nie poczynił żadnych prac, podczas gdy 24 sierpnia 2020 r. doszło do wytyczenia przez geodetę terenu pod inwestycję, umieszczenie w gruncie stosownych oznaczeń oraz rozpoczęcie procesu niwelacji terenu, co stanowi rozpoczęcie robót budowlanych;
5) naruszenie art. 12 ustawy przez uznanie, że nie zachodzi przesłanka budowy obiektu budowlanego w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 i skutkom społeczno-gospodarczym pandemii;
6) naruszenie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 81 ust. 1 w zw. z art. 55 ust. 1 pkt. 3 Pb przez zastosowanie, podczas gdy w związku z art. 12 ustawy do budowy obiektów budowalnych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 nie stosuje się przepisów Pb;
7) naruszenie art. 84 ust. 1 Pb przez uznanie, że do kompetencji WINB należy ocena, czy inwestycja służy przeciwdziałaniu COVID-19, podczas gdy kompetencja tego rodzaju nie została mu przyznana;
8) art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej w miejsce swobodnej oceny materiału dowodowego w zakresie odnoszącym się do oceny celu wybudowania obiektu i związku tego celu z przeciwdziałaniem COVID-19 i skutkom społeczno-gospodarczym pandemii, a także w zakresie wadliwej oceny posiadania przez skarżącego projektu budowlanego obiektu będącego przedmiotem postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., że z dziennika budowy w oczywisty sposób wynika, że rozpoczęcie budowy nastąpiło 24 sierpnia 2020 r., natomiast protokół kontroli z 6 października 2020 r. to jednostronny dokument sporządzony bez udziału skarżącego przez inspektorów, którzy z daleka zza ogrodzonego terenu nie dopatrzyli się istotnych faktów. W ocenie skarżącego milczenie ustawodawcy nie pozwala przyjąć, że kompetencje do oceny związku, o którym mowa w art. 12 ustawy, przysługują akurat organom nadzoru budowlanego, a nie np. organom sanitarno-epidemiologicznym. Skarżący podkreślił, że ustawodawca nie ograniczył zastosowania art. 12 ustawy ani podmiotowo, ani przedmiotowo. Inwestycja miała na celu zapobieganie rozprzestrzeniania się pandemii, skoro przed jej wybuchem uczniowie szkoły wożeni byli na zajęcia sportowe do hali sportowej w K., gdzie w trakcie podróży oraz wśród uczniów innych szkół byli niewątpliwie bardziej narażeni na zarażenie. W trakcie walki z pandemią wiele hal sportowych i widowiskowych było przekształcane na miejsca pobytu dla osób zakażonych, więc nawet takie potencjalne przeznaczenie hali wypełnia hipotezę art. 12 ustawy. Skarżący wskazał, że dzieci boleśnie odczuły skutki pandemii (zmuszenie do pobytu w domu bez kontaktu z rówieśnikami i zabawy na świeżym powietrzu, zdalne lekcje WF). W hali może być wykonywana aktywność ruchowa, która jest wskazana m.in. dla osób po przebyciu COVID-19, które borykają się z problemami płuc. W hali może być również prowadzona działalność komercyjna (najem na lekcje, wydarzenia sportowe), a tymczasem w pojęciu przeciwdziałania COVID-19 mieści się każdy związany z budownictwem rodzaj działalności gospodarczej, bo działalność gospodarcza, przymnażając dochodów przez ich redystrybucję, prowadzi do zwalczania skutków społeczno-gospodarczych w spowolnieniu gospodarki wynikającym z ograniczeń spowodowanych rozprzestrzenianiem się wirusa.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Skarga okazała się uzasadniona, choć nie wszystkie zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie.
Sporna inwestycja tj. hala z zapleczem socjalnym wybudowana we W. , została wzniesiona przez inwestora na podstawie art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.), dalej CovidU.
Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 4 września 2020 r., (zgodnie z art. 36 ust. 1 CovidU art. 12 utracił moc z dniem 5 września 2020 r.) stanowił, co następuje:
"1. Do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186, zpóźn. zm.), ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2020 r. poz. 293 i 471) oraz aktów planistycznych, o których mowa w tej ustawie, ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282), a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustany z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
2. Prowadzenie robót budowlanych oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 wymagają niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej.
3. W informacji, o której mowa w ust. 2, należy określić:
1) rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia - w przypadku prowadzenia robót budowlanych;
2) dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - w przypadku zmiany sposobu użytkowania.
4. Jeżeli prowadzenie robót budowlanych, o których mowa w ust. 2, powoduje zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, organ administracji architektoniczno-budowlanej, w drodze decyzji podlegającej natychmiastowemu wykonaniu, niezwłocznie ustala wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń ich prowadzenia.
5. W przypadku prowadzenia robót budowlanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, których rozpoczęcie, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, inwestor jest obowiązany zapewnić objęcie kierownictwa oraz nadzoru nad tymi robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w odpowiednich specjalnościach, o których mowa w art. 15a tej ustawy. "
Art. 2 ust. 2 CovidU definiuje, że przez "przeciwdziałanie COVID-19" rozumie się wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2, zwanej "COVID-19". CovidU nie definiuje pojęcia "roboty budowlane", tak więc zgodnie z zasadami legislacji przyjąć należy, że przez wskazane w tej ustawie pojęcie "roboty budowlane" należy, w ślad za treścią art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 z późn. zm.), rozumieć "budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego". Zgodnie zatem z treścią cytowanego art. 12 ust. 1-5 CovidU, podmiot dysponujący nieruchomością na cele budowlane, po dokonaniu samodzielnej oceny, że dla przeciwdziałania COVID-19 należy wykonać roboty budowlane, bezzwłocznie przystępuje do ich realizacji i niezwłocznie o tym fakcie informuje organ administracji architektoniczno-budowlanej. Wymagana informacja winna określać rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia.
W niniejszej sprawie P. K. poinformował w dniu 17 sierpnia 2020 r. Starostwo Powiatowe w K. o prowadzeniu inwestycji pod nazwą "Budowa hali z zapleczem socjalnym na działce nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] przy ul. [...] we W. w celu zapewnienia bezpiecznych odległości dzieciom uczęszczającym do szkoły oraz utworzenia powierzchni izolacji dla zakażonych osób na wirusa COVID-19".
Ze znajdującego się w aktach sprawy dziennika budowy wynika, że w dniu 24 sierpnia 2020 r. funkcje kierownika budowy objął inż. T. S. (str.1), w tym samym dniu geodeta mgr inż. J. J. wytyczył linie rozgraniczające oraz założył repery robocze oraz dokonał wpisu, że tyczenia osi obiektu będzie po demontażu ogrodzenia i dostarczeniu konstrukcji; natomiast P. P. z tym dniem przejął obowiązki inspektora nadzoru budowy (str.3). Kolejny wpis pochodzi z 12 października 2020 r. i dotyczy zdjęcia humusu na powierzchni hali sportowej oraz zaplecza socjalnego. Ostatni wpis T. S. pochodzi z dnia 11 czerwca 2022 r. o treści "zgłaszam budynek hali sportowej wraz z zapleczem socjalnym do odbioru i eksploatacji".
Ze znajdującego się w aktach sprawy projektu budowlanego wynika, że jest to "hala namiotowa nad boiskiem sportowym".
W kontrolowanej decyzji MWINB utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu. Organy wskazały dwa powody odmowy: rozpoczęcie robót budowlanych po dniu 5 września 2020 r., czyli w czasie gdy zgodnie z art. 36 ust. 1 CovidU art. 12 tej ustawy już nie obowiązywał oraz ze względu na to, że zdaniem organu inwestycja nie została zrealizowana "w związku z przeciwdziałaniem COVID-19".
Co do pierwszej z przesłanek odmowy tj. rozpoczęcia inwestycji w czasie gdy przepis art. 12 już nie obowiązywał, to wskazać należy, że rację ma skarżący, że zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie 24 sierpnia 2020 r. tj., w dacie dokonania wpisu geodety J. J. do dziennika budowy, wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie jest podjęciem prac przygotowawczych na terenie budowy, a tym samym jej rozpoczęciem. Jeżeli zatem "wytyczenie linii rozgraniczających oraz założenie reperów" jest wytyczeniem geodezyjnym obiektów w terenie, to organ będzie obowiązany przyjąć, że w dniu 24 sierpnia 2020 r. rozpoczęta została budowa spornej inwestycji.
Jeśli zaś chodzi o drugą przesłankę odmowy wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie to wskazać należy co następuje. Celem szczególnej procedury, wynikającej z COVIDu było odformalizowanie procesu budowlanego, ale jego głównym powodem była walka z czasem, bowiem stosowanie standardowych regulacji prawnych mogłoby spowodować, że realizacja obiektów budowlanych potrzebnych do walki z COVID-19 byłaby znacznie opóźniona i jako tak nieskuteczna. Niesporne jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wykładnia tego przepisu i całej ustawy musi prowadzić do wniosku, iż opisana regulacja jest absolutnym wyjątkiem od ogólnych zasad wynikających między innymi z ustawy Prawo budowlane, zatem przy interpretowaniu tak skonstruowanego przepisu należy uwzględnić zasadę, zgodnie z którą, wyjątków nie interpretuje się rozszerzająco. Co również istotne, omawiane zwolnienie inwestorów z obowiązków określonych w Prawie budowlanym było przewidziane na okres 180 dni liczony od dnia wejścia w życie analizowanego przepisu. W orzecznictwie przyjmuje się również, że roboty budowlane podejmowane na podstawie art. 12 ustawy o COVID-19 należy uznać te, które są podejmowane tylko doraźnie dla zrealizowania określonego celu i mają charakter przejściowy, tymczasowy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 27 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 493/21, dostępny w CBOSA).
Niewątpliwe jest również i to, że w tym wyjątkowym trybie inwestorzy podejmowali próby budowy różnego rodzaju obiektów (jak np. osiedle domów jednorodzinnych, zespoły domów letniskowych, przebudowy zabytkowych kamienic), które przy najbardziej nawet liberalnej wykładni przepisów COVIDu w tym w szczególności jej art. 12, nie miały żadnej szansy na to, aby racjonalnie oceniając można je było uznać za inwestycje realizowane "w związku z przeciwdziałaniem COVID-19". Tymczasem hala sportowa o konstrukcji "namiotowej" nie jest inwestycją, którą z założenia można uznać za zupełnie oderwaną od celu jakim jest przeciwdziałanie COVID-19. Obiekt taki mógł bowiem służyć jako izolatorium, punkt szczepień czy punkt wykonywania testów na obecność wirusa COVID -19, czy też dodatkowej powierzchni dla dzieci uczęszczających do szkoły w tych okresach czasu, gdy było to dozwolone. Nadto wskazać należy, że przepis art. 12 COVIDu został jednak przez ustawodawcę uchwalony i obowiązywał, choć z założenia na krótki tylko okres początku pandemii. Wobec powyższego skoro ustawodawca dopuścił możliwość budowania w tym trybie, nie wyłączając z grona beneficjentów tego przepisu inwestorów prywatnych, to ocena przydatności inwestycji do przeciwdziałania epidemii powinna być dokonywana według stanu na dzień dokonywania zgłoszenia i podejmowania budowy, a nie na kilka lat po tym, gdy stan epidemii został odwołany.
Zdaniem Sądu sporna hala sportowa z zapleczem socjalnym może zostać uznana za obiekt związany z przeciwdziałaniem COVID-19 w rozumieniu ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Nie są natomiast uzasadnione zarzuty skargi kwestionujące kompetencje organów nadzoru budowlanego w zakresie inwestycji związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, w tym kompetencje do oceny czy inwestycja służy przeciwdziałaniu COVID-19.
Wbrew twierdzeniom skargi, zawarte w art. 12 COVIDu wyłączenie stosowania ustawy Prawo budowlane nie ogranicza, ani nie wyłącza uprawnień organów nadzoru budowlanego, o których mowa w art. 80 i następnych ustawy prawo budowlane. Ocena legalności robót budowlanych znajduje się bowiem w zakresie kompetencji tych organów niezależnie od tego, na jakiej podstawie te roboty są prowadzone. Organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania ma zatem obowiązek ustalić czy do budowy obiektu budowlanego mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane, czy też nie (np. z uwagi na art. 12 COVIDu). Sama treść art. 12 COVIDu wskazuje, że przepisów ustawy Prawo budowlane nie stosuje jedynie do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19. Nie oznacza to jednak, że przepis ten wyłączył czy zniósł co od zasady kompetencje organów nadzoru budowlanego.
W niniejszej sprawie sąd odmiennie od organów ocenił to, czy inwestycja służy przeciwdziałaniu COVID-19, jednak w żadnym wypadku sąd nie kwestionuje tej kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Ostatecznie stwierdzić należy, że przesłanki, którymi kierował się organ odmawiając wydania pozwolenia na użytkowanie okazały się nieuzasadnione.
Wobec zatem naruszenia przepisów prawa materialnego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. Decyzja organu I instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 980 zł składa się: kwota 500 zł tytułem uiszczonego przez skarżących wpisu; kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokata reprezentującego skarżących, ustalona jako stawka minimalna na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło