II SA/Kr 1163/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie NSA Piotr Lechowski AWSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2005 r sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia 25 marca 2002 r Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji, II. orzeka, że uchylona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej K. K. kwotę [...] ,- ( [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 25.03.2002r. nr [...] Wojewoda w wyniku odwołania J. i A. K. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] .01.2002r. [...] orzekającej o odmowie wymeldowania K. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o wymeldowaniu K. K. z powyższego adresu. Na uzasadnienie decyzji podano, że zostały spełnione przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 1984r., Nr 32, poz. 174 z późn. zm.), albowiem samoistne uprawnienia do przebywania w przedmiotowym lokalu przysługują J. i A. K., a K. K. zamieszkiwała w tym mieszkaniu jako osoba bliska - synowa wyżej wymienionych. K. K. posiadała więc uprawnienia o charakterze pochodnym, które utraciła, albowiem J. i A. K. składając wniosek o wymeldowanie cofnęli jej uprawnienia do przebywania w spornym lokalu. Tym samym została spełniona jedna z dwóch przesłanek niezbędnych do wymeldowania osoby z pobytu stałego. Zdaniem organu II instancji, jest bezspornym, że K. K. nie mieszka od pewnego czasu w przedmiotowym lokalu, gdyż obie strony zgodnie ten fakt potwierdziły. Organ ten zauważył, że istnieją rozbieżności między zainteresowanymi stronami, co do dobrowolności opuszczenia tego mieszkania, gdyż wbrew twierdzeniom J. i A. K., a także wbrew twierdzeniom męża K. K. – J. K. - mająca być wymeldowaną K. K. stwierdziła, że nie opuściła tego lokalu dobrowolnie, ale została zmuszona przez agresywne zachowanie swego męża. Okoliczności te uznano za nieistotne do wyjaśnienia i ustalenia, gdyż zdaniem tego organu "w aktach sprawy nie ma żadnych informacji na temat podejmowania przez Panią K. K. jakichkolwiek środków prawnych zmierzających do umożliwienia jej ponownego zamieszkania w tym lokalu. Wręcz przeciwnie, z akt sprawy wynika, że Pani K. K. nie ma zamiaru ponownie zamieszkać w przedmiotowym mieszkaniu." Podkreślono też, że K. K. do protokołu rozprawy z dnia [...] listopada 2002r. stwierdziła, że wymelduje się dobrowolnie dopiero wtedy, gdy "Gmina przydzieli jej mieszkanie socjalne." Mając to na względzie organ II instancji stwierdził, że następstwem utraty uprawnień do przebywania w lokalu, nie przebywania w nim, a ponadto braku zamiaru powrotu do tego mieszkania, jest wymeldowanie osoby z pobytu stałego. Z decyzją tą nie zgodziła się K. K. wnosząc o jej uchylenie i zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędną wykładnię oraz art. 77 kpa przez niewłaściwe ich zastosowanie. Zdaniem skarżącej nie została wykazana przesłanka opuszczenia przez nią lokalu, albowiem opuszczenie to winno nosić znamiona dobrowolnego, a tak się w tej sprawie nie stało, bowiem opuściła sporny lokal uciekając przed mężem, który ją bił i poniżał, co stanowiło podstawę skazania go wyrokiem karnym. W tej sytuacji bez znaczenia powinno być jej oświadczenie, że nie zamierza wrócić do przedmiotowego mieszkania. Przyjęcie przez organ, że opuszczenie nosiło znamiona dobrowolnego jest sprzeczne z prawdziwym stanem rzeczy, czego organ nie ustalił naruszając treść art. 77 kpa. W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji i podkreślił, że K. K. utraciła uprawnienia do lokalu, a nadto, że przedmiotowy lokal został przez nią opuszczony dobrowolnie, gdyż nie poczyniła kroków w celu nie utrudniania jej przez właścicieli powrotu do niego i zamieszkała w Domu Samotnej Matki w [...]. Postanowieniem z dnia 27 września 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie stwierdził wstrzymanie z mocy prawa wykonania zaskarżonej decyzji stosownie do art. 40 ust.2 w związku z art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 1 1.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone przed tą datą, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, póz. 1269) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że po wydaniu zaskarżonej decyzji ostatecznej Trybunał Konstytucyjny wydał 27.05.2002r wyrok (K 20/01, OTK-A 2002/3/34), którym stwierdził, że art. 9 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności jest niezgodny z Konstytucją. Wskutek tego orzeczenia art. 9 ust. 2 cyt. ustawy utracił moc obowiązującą z dniem 19.06.2002r. i w konsekwencji potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie może być uznane za okoliczność istotną do zameldowania. Art. 9 ust. 2 cyt. ustawy obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił m.in., że przy zameldowaniu na pobyt stały należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był nie tylko art. 15 ust. 2 cyt. ustawy mówiący m.in., że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art.9 ust. 2, ale również art .9 ust. 2 tej ustawy - przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Sąd zwraca uwagę, że nieprzebywanie pod adresem zameldowania na pobyt stały nie dowodzi jeszcze braku zamiaru pobytu stałego pod tym adresem (takie też stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 08.10.1982r. sygn. akt SA/Kr 599/82). Zdaniem Sądu - organy administracyjne winny dokonać wnikliwej oceny oświadczenia o braku zamiaru powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały złożone przez kobietę, która uciekła z miejsca stałego pobytu wraz z czworgiem małoletnich dzieci zagrożona agresją męża i z powodu jego nagannego zachowania przebywa w Domu Samotnej Matki mającym charakter domu opieki społecznej. Zdaniem Sądu - przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stanowisko to jest zgodne z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00. Skoro, zgodnie z art. 8 ust. L1 pkt 2 cyt. ustawy - czasowy pobyt ze względów rodzinnych nie upoważnia do przyjęcia, by na matce dzieci ciążył obowiązek zameldowania się w takim domu na stałe, to nie sposób przyjąć, że opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu ma charakter trwały. Należy zauważyć, że zalegające w aktach dokumenty wskazują, że opuszczenie miejsca stałego pobytu przez K. K. mogło nie mieć dobrowolnego charakteru. Na k. 12 akt - zalega pismo K. K. z dnia [...].06.01r., z którego wynika, że opuściła dom przy ul. [...] wraz z czworgiem małoletnich dzieci – K. lat 12, D. lat 11, A. lat 5 i P. lat 2 chroniąc się przed znęcaniem męża nad nią i dziećmi, że w tej sprawie toczy się przeciwko mężowi sprawa karna w Prokuraturze Rejonowej w [...], że od [...] lutego 2000r. mąż ma ograniczoną władzę rodzicielską nad dziećmi przez ustanowienie kuratora sądowego, że w wyniku interwencji tego kuratora została przyjęta wraz z dziećmi do Domu Samotnej Matki w [...] . Na k. 13 akt - zalega odpis Postanowienia Sądu Rejonowego w [...] , Wydział III Rodzinny - sygn. akt [...] o ograniczeniu J. K. władzy rodzicielskiej nad czworgiem swych małoletnich dzieci przez nadzór kuratora sądowego. Oświadczenie skarżącej złożone na k. 12 akt, iż miejsce stałego pobytu opuściła nie z własnej woli -jest poparte także pismem kuratora zawodowego Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...].09.2000r. do Prokuratora Rejonowego w [...] (k. 15 akt) wskazującym na niezwykle trudną sytuację rodzinną skarżącej. Mając na względzie to, że organ II instancji nie wykazał zaistnienia przesłanki dobrowolnego opuszczenia przez K. K. miejsca stałego pobytu w budynku przy ul. [...] w [...], a także to, że treść cyt. wyroku Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę z art. 145 a § 1 kpa do wznowienia postępowania -Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu i na mocy z art. 145 § 1 pkt 1 a i b p.p.s.a. orzekł -jak w pkt 1 wyroku. W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana -jak w pkt II wyroku. Na podstawie art. 97 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę (...) (Dz.U. nr 153, poz. 1271) w związku z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz.U. nr 74, poz. 368) orzeczono o kosztach jak w pkt. III wyroku.