II SA/Kr 1163/07

Kraków, dnia 25 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. i S. W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. W. i S. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie skarżący B. W. i S. W. złożyli w wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku oświadczyli, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoim 19-letnim synem J. Miesięczny dochód brutto rodziny wynosi 1.562,28 zł (netto 1.342,11 zł) i stanowi go świadczenie rentowe skarżącego w wysokości 459,57 zł oraz świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości 1.102,71 zł. W skład majątku skarżących wchodzi dom o powierzchni 100 m2, nieruchomość rolna wielkości 2,72 ha przeliczeniowych, garaż i budynek inwentarsko-gospodarczy. Jako przedmiot wartościowy skarżący wskazali ogólnie samochód osobowy. Skarżący wskazali, że prowadzą hodowlę [...], która obecnie nie przynosi realnych zysków, a wiąże się z nakładami. Skarżący podnieśli, iż znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Źródłem dochodów jest emerytura i renta, a dochody te nie są wystarczające na zaspokojenie wszelkich bieżących potrzeb związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego, kształceniem i wychowaniem syna uczącego się w klasie maturalnej. Ponoszą znaczne koszty na leczenie i rekonwalescencję skarżącego S. W., który w dniu [...] lipca 2006 roku uległ wypadkowi samochodowemu i całkowicie utracił możliwość pacy i zarobkowania. Na zakup leków i wizyty lekarskie skarżący przeznaczają miesięcznie 250 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący oświadczyli, iż nie otrzymali jeszcze decyzji o dopłacie z Unii Europejskiej za rok 2007, zaś podatek rolny za rok 2007 wyniósł 118 zł. Gospodarstwo skarżących znajduje się na terenach górskich, większość powierzchni stanowią łąki, z których siano przeznaczane jest do hodowli [...]. Skarżący podali, że od roku 1999 mają trudności związane z prowadzoną działalnością w zakresie hodowli [...]. Wskazując na obciążenia budżetu domowego skarżący wymienili wysokość ponoszonych wydatków, potwierdzając je rachunkami. W miesiącu listopadzie 2007 roku wydatki na energię elektryczną, telefon stacjonarny i komórkowy wyniosły 390,43 zł, w grudniu 436,65 zł (dodatkowo uwzględniono gaz i wodę), zaś w styczniu 2008 r. suma wydatków wyniosła 303,76 zł. Za opał na zimę skarżący zapłacili 1126,50 zł, a za obowiązkowe ubezpieczenia rolne kwotę 365 zł, za ubezpieczenie samochodu 297 zł, koszty dojazdów syna do szkoły wynoszą 76 zł. Miesięczne wydatki na środki czystości wynoszą ok. 40 zł, zaś wizyty lekarskie i lekarstwa skarżącego to koszt od 250 do 350 zł. Odnosząc się do wezwania o wykazanie dochodów i nakładów związanych z hodowlą [...] skarżący oświadczyli, iż otrzymują płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt jedynie na trzy [...]. Na pozostałe [...] nie otrzymują żadnych dotacji. W dniu [...] grudnia 2007 roku skarżący otrzymali dopłatę do [...] w wysokości 886 zł, ale kwota ta pokrywa jedynie 30 % jego utrzymania. Podnieśli, że nie są w stanie dokładnie podać wysokości nakładów związanych z hodowlą [...], lecz obecnie nakłady te przewyższają dochody. Skarżący załączyli do pisma szereg dokumentów: decyzje administracyjne, pisma urzędowe, faktury, rachunki, polisy ubezpieczeniowe oraz wyciągi z rachunku bankowego. W piśmie z dnia [...] lutego 2008 roku skarżący oświadczyli, że z powodu postępowania urzędników oraz choroby skarżącego S. W. (instruktora [...]) upadła prowadzona uprzednio przez nich działalność "[...]" oraz gospodarstwo agroturystyczne. Obecnie skarżący nie osiągają z tej działalności żadnych dochodów. Do pisma dołączono zeznania podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2006. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] lutego 2008 r. skarżący zostali zwolnieni od kosztów sądowych w 3/5 części a w pozostałym zakresie ich wniosek został oddalony. Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł uczestnik postępowania sądowego T. D. zarzucając, iż skarżących stać jest na poniesienie kosztów sądowych. Podniósł on, że skarżący w 2006 r. dokonali zakupu nowego samochodu marki Opel za kwotę 65.000 zł, otrzymali dopłatę do gruntów rolnych za 2006 r. w kwocie 4.328,78 zł, posiadają gospodarstwo rolne o powierzchni 9,4114 ha, stan ich hodowli wynosi 22 [...] oraz planują inwestycję w postaci budynku inwentarsko składowego o znacznej wartości. Zarządzeniem z dnia [...] marca 2008 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez przedłożenie: odpisu umowy kupna samochodu osobowego marki Opel oraz wskazanie przez skarżących jego wartości; oświadczenia o uzyskanych dopłatach z Unii Europejskiej z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego za 2006, 2007 oraz rok 2008; oświadczenia o stanie liczbowym hodowlanego stada [...] i jego wartości; zaświadczenia z Urzędu Gminy o łącznej powierzchni posiadanych nieruchomości rolnych i osiąganych z tego tytułu dochodach; wykazów z rachunków bankowych skarżących w terminie do 14 dni od dnia otrzymania wezwania. W odpowiedzi na powyższe skarżąca B. W. poinformowała w piśmie z dnia 14 kwietnia 2008 r., że nie przedłoży żadnej dodatkowej informacji obrazującej jej sytuację materialną, gdyż obawia się jej wykorzystania przez T. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 259 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami zwanej dalej p.p.s.a.) od postanowienia, wydanego przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego i w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie takie traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżący B. W. i S. W. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych. Do tej sytuacji ma zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść kosztów sądowych. Skarżący we wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz w kolejnych składanych pismach wskazali miesięczne dochody oraz składniki majątku w postaci nieruchomości, gospodarstwa rolnego i samochodu osobowego. Wskazywali również na miesięczne koszty utrzymania rodziny oraz koszty prowadzenia hodowli [...]. Sytuacja majątkowa skarżących jest złożona i cechuje się m.in. w uzyskiwaniu stałego miesięcznego dochodu z emerytury i renty, posiadaniu składników majątkowych o znacznej wartości (nieruchomość w postaci domu o powierzchni 100 m.kw., gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,77 ha przeliczeniowych i samochodu osobowego), prowadzeniu gospodarstwa rolnego w postaci hodowli [...]. W związku z tym Sąd stosownie do art. 255 p.p.s.a. uznał, że dotychczas przedstawione dane budzą wątpliwości Sądu w świetle informacji przedstawionych w sprzeciwie oraz są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących. Sąd wezwał skarżących do złożenia dodatkowego oświadczenie w zakresie posiadanego samochodu osobowego marki Opel i wskazania jego wartości, ponieważ skarżący we wniosku wskazali jedynie ogólnie na posiadanie samochodu osobowego. Sąd, w związku z faktem prowadzenia przez skarżących gospodarstwa rolnego, wezwał o oświadczenie się co do uzyskanych dopłat z Unii Europejskiej z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego za 2006, 2007 oraz rok 2008, oświadczenie o stanie liczbowym hodowlanego stada [...] i jego wartości oraz przedstawienie zaświadczenia z Urzędu Gminy o łącznej powierzchni posiadanych nieruchomości rolnych i osiąganych z tego tytułu dochodach. Skarżący nie złożyli jednak tych oświadczeń oraz nie przedstawili dokumentów o jakie byli wezwani. Stosownie do art. 246 p.p.s.a. na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania trudnej sytuacji materialnej. Brak w/w oświadczeń i dokumentów o które skarżący byli wezwani uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny, czy skarżący są w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i jest przeszkodą do udzielenia prawa pomocy. Podnieść przy tym należy, że strona jest zobowiązana co do zasady do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, gdyż koszty te są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji RP jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek. Wynika z tego, że na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek dokładnego wykazania sytuacji materialnej. Nie uzupełnienie przez skarżących wniosku w w/w zakresie uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny czy wnioskodawca jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i prowadzi do oddalenia wniosku. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia biorąc za podstawę art. 246 § 1 p.p.s.a.