II SA/Kr 1163/16
WyrokWSA w Krakowie2017-01-18
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Aldona Gąsecka-Duda, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania (nieprawidłowe ustalenie kręgu stron), może jednocześnie przesądzać o merytorycznej zasadności decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu naruszenia przepisów postępowania (nieprawidłowe ustalenie kręgu stron), nie może jednocześnie przesądzać o merytorycznej zasadności decyzji organu pierwszej instancji. Takie postępowanie stanowi istotne naruszenie przepisów o postępowaniu, w szczególności art. 138 § 2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę niewykończonego budynku mieszkalnego. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany decyzji, uznając, że dalsze przedłużanie terminu rozbiórki jest sprzeczne z interesem społecznym ze względu na stan budynku i zagrożenie osuwiskiem. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na wadliwe ustalenie kręgu stron postępowania, ponieważ nie uwzględniono współwłaścicielki nieruchomości. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organ ten nieprawidłowo przesądził o merytorycznej zasadności decyzji organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 lipca 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka- Duda WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi R.J. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 6 lipca 2016 r. znak: [....] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego R.J. kwotę 697 zł ( słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie:
Decyzją z dnia 18 listopada 2010 r. ([....] ) na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 i art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 156, poz. 1118 z 2006 r. ze zm.) oraz § 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nieużytkowanych, zniszczonych lub niewykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. z 1995 r., nr 10, poz. 47) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] - ziemskiego w K. nakazał A.S. i K.S. dokonanie rozbiórki niewykończonego budynku mieszkalnego położonego na działce nr [....] w B. i uporządkowanie terenu w terminie do końca września 2011 r.
Decyzją z dnia 29 listopada 2011 r. ([....] ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] – ziemskiego w K. zmienił ww. decyzję w zakresie terminu jej wykonania i ustalił nowy termin na dzień 30 września 2012 r.
W dniu 2 października 2012 r. A.S. i K.S. złożyli kolejny wniosek o zmianę decyzji polegająca na przesunięciu terminu rozbiórki, który został podtrzymany pismem z dnia 28 stycznia 2014 r. (data wpływu do organu 30 stycznia 2014 r.), w którym zawnioskowano o wyznaczenie terminu do dnia 31 grudnia 2014 r.
Decyzją z dnia 28 marca 2014 r. ([....] ) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] – ziemskiego w K. odmówił zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] – ziemskiego w K. z dnia 29 listopada 2011 r.
Odmowa zmiany ostatecznej decyzji w części dotyczącej terminu była spowodowana brakiem podjęcia jakichkolwiek działań przez A.S. i K.S. w zakresie wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Ponadto teren działki nie został zabezpieczony przed dostępem osób trzecich , a czynne osuwisko stwarza realne zagrożenie dla użytkowników działki nr [....] w B. Zatem kolejne już przedłużenie terminu byłoby sprzeczne z interesem społecznym.
Decyzją z dnia 26 września 2014 r. ([....] ) [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy ww. decyzję.
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Krakowie oddalił skargę R.J. (nabywcy nieruchomości) na decyzję z dnia 26 września 2014 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej.
Decyzją z dnia 3 marca 2016 r. ([....] ) na podstawie art. 155 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] – ziemskiego w K. , po rozpoznaniu wniosku R.J. , odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia 18 listopada 2010 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki (w decyzji mylnie wskazano datę 28 listopada 2010 r.).
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] -ziemskiego w K. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz podał, że R.J. na podstawie aktu notarialnego z dnia [....] 2014 r. stał się właścicielem nieruchomości zlokalizowanej na terenie działki [....] w B. gm. [....] . Do wniosku o "zmianę decyzji" R.J. dołączył badania geologiczne, z których ma wynikać, że budynek nie podlega żadnym ruchom osuwiskowym i nadaje się do dalszej rozbudowy.
Wyjaśnił, że postępowanie administracyjne prowadzone w trybie art. 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem — w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, ale przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub interes strony.
Wskazał, że organ administracyjny może zmienić lub uchylić wskazaną decyzję w przypadku, gdy są spełnione kumulatywnie następujące przesłanki: jest to decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, strona wyraża zgodę na zmianę tej decyzji, za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i jednocześnie przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Niezaistnienie chociażby jednej z w/w przesłanek wyklucza wydanie decyzji uchylającej lub zmieniającej daną decyzję. Jest to postępowanie, które winno być prowadzone w tych samych granicach, w których prowadzone było postępowanie zakończone decyzją objętą postępowaniem o uchylenie lub zmianę, przy czym jego celem nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy. Podstawową przesłanką zastosowania tego trybu jest stwierdzenie, że decyzja której dotyczy wniosek, spowodowała nabycie przez którąkolwiek stronę postępowania prawa.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył R.J. , zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 155 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i przyjecie, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji, podczas gdy ten organ decyzją z dnia 29 listopada 2011 r. zmienił już raz ta decyzję;
- art. 7 i 77 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nieprzeanalizowanie całości zebranego materiału dowodowego, a prze to pominiecie opinii przedłożonych przez odwołującego się, w tym badan podłoża z grudnia 2012 r., ekspertyzy technicznej z grudnia 2012 r. i wyników badan geologicznych z marca 2015 r.;
- art. 107 §3 w zw. z art. 11 kpa poprzez wydanie decyzji zawierającej braki tak w uzasadnieniu faktycznym jak i prawnym rozstrzygnięcia polegające na nieodniesieniu się do argumentacji odwołującego się i niewyjaśnienie dlaczego pominięto przedłożone przez niego dokumenty;
- art. 107 §3 kpa poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i nieodniesienie się do stanu faktycznego sprawy.
Decyzją z dnia 6 lipca 2016 r. ([....] ) [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ odwoławczy podał, co następuje:
W niniejszej sprawie brak było możliwości zmiany decyzji z dnia 18 listopada 2010 r., gdyż zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony nie uzasadniają takiej zmiany. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 67 ust. 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym "jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia".
Nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego został wydany, ponieważ wskutek ruchów osuwiskowych został uszkodzony w takim stopniu, że brak było możliwości doprowadzenia go do stanu niezagrażającego życiu i zdrowiu ludzi. Nadto budynek ten ze względu na położenie na osuwisku czynnym nie nadaje się do odbudowy, remontu i wykończenia, a dalsze prowadzenie robót budowlanych na tym terenie stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa zdrowia oraz mienia właścicieli i użytkowników. Stabilizacja cząstkowa nie da pożądanych i pozytywnych rezultatów ze względu na wysoki koszt robót stabilizujących osuwisko o charakterze aktywnym. Budynki, które uległy uszkodzeniu powinny zostać rozebrane, ponieważ po pewnym czasie mogą ponownie poddane być naprężeniom związanym z ruchami grawitacyjnymi. Powyższe potwierdziły częściowo ustalenia przeprowadzonej w dniu [....] czerwca 2013 kontroli, w trakcie której stwierdzono, że "na gruncie stwierdzono liczne spękania ziemi oraz miejscowe jej osunięcia po opadach deszczu".
Opisane powyżej ustalenie poddaje w wątpliwość prawidłowość i aktualność załączonej do wniosku o zmianę decyzji "ekspertyzy dotyczącej posadowienia budynku mieszkalnego na terenie działki nr [....] w miejscowości B. " z grudnia 2012 roku. W w/w ekspertyzie stwierdzono, że "lokalne obsunięcie się gruntu w obrębie przylegającego do budynku nasypu w roku 2010 nastąpiło najprawdopodobniej na skutek jego niedostatecznego zagęszczenia oraz dużej zawartości frakcji pylastych, niezależnie od stwierdzonego osuwiska, natomiast "wizja lokalna przeprowadzona w dniu [....] 2012 nie wykazała uszkodzeń budynku (rys, pęknięć) spowodowanych zachodzącymi w jego bliskości procesami osuwiskowymi". Powyższe stoi w sprzeczności z cytowanymi ustaleniami zawartymi w protokole kontroli z dnia [....] 2013 roku oraz kontroli z dnia [....] 2010 r. "obiekt posiada od strony południowo-zachodniej uszkodzoną ścianę oporową przed wjazdem do garażu zlokalizowanym w podpiwniczeniu budynku — oderwaną od konstrukcji ściany fundamentowej na całej wysokości oraz od strony północno-zachodniej uszkodzoną płytę żelbetową tarasu pękniętą i oderwaną w połowie rozpiętości konstrukcji, na linii filarów podpierających taras na poddaszu. Schody zewnętrzne prowadzące na płytę tarasu z terenu zostały zniszczone, oderwane i przesunięte w kierunku skarpy. Teren wokół elewacji zachodniej mocno zawodniony i spękany. Na ścianach fundamentowych od strony północnej drobne pęknięcia o przebiegu skośnym i pionowym". Ponadto dołączona do pisma z dnia 23 października 2015 r. mapa pomiaru osiadań terenu została sporządzona na podstawie pomiarów wykonanych od 15 października 2014 r., do 19 marca 2015 r. Mając na uwadze okoliczność, że w 2010 r. nastąpiły ruchy uruchomionych warstw skalnych, a procesy geologiczne mogące doprowadzić do kolejnego uruchomienia warstw skalnych trwają niejednokrotnie kilka lub kilkanaście lat pomiary dokonane na przełomie 5 miesięcy należy uznać za zbyt krótkie i niewystarczające.
Brak jest podstaw do uznania, że dołączone dokumenty tj. w/w ekspertyza oraz mapa pomiaru osiadań terenu są aktualne i wystarczające w stopniu, który pozwalałby na zmianę oceny istnienia przesłanek z art. 155 kpa, a zatem interesu społecznego oraz słusznego interesu strony; w szerszym zakresie organ nie ma zaś kompetencji do badania i weryfikacji w/w ekspertyzy w ramach niniejszego postępowania. O ile bowiem organ zobligowany jest do uwzględnienia i oceny znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, to w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 155 kpa organ nie może prowadzić postępowania dowodowego zmierzającego badania zasadności objętej wnioskiem o zmianę decyzji.
Z uwagi na opisane powyżej okoliczności sprawy, mając na uwadze charakter objętej wnioskiem decyzji rozbiórkowej oraz stan przedmiotowego obiektu budowlanego dalsze zwlekanie z rozbiórką obiektu, a tym bardziej zmiana decyzji przez uchylenie nie leży w interesie społecznym. Przyjęcie przeciwnego punktu widzenia doprowadziłoby naruszenia interesu społecznego, polegającego na konieczności rozbiórki obiektów budowlanych z uwagi na bezpieczeństwo otoczenia. W trakcie dwukrotnie przeprowadzonych czynności kontrolnych (w dniach [....] 2012 r. oraz [....] 2013 r.) stwierdzono bowiem, że teren działki nie był ogrodzony ani zabezpieczony przed dostępem osób trzecich, a inwestorzy wykonali dodatkowe prace przy obiekcie, stojące w sprzeczności z celem nakazu rozbiórki z uwagi na zagrożenie płynące ze strony obiektu.
Nie można także uznać, że za wnioskowaną przez skarżących zmianą przedmiotowej decyzji przemawia słuszny interes strony w rozumieniu art. 155 kpa, który nie może pozostawać w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, bowiem interes ten nie byłby wówczas słuszny (por. VII SA/Wa 55/09). Dlatego też okoliczności przytaczane przez R.J. nie mogą stanowić przesłanki uzasadniającej zmianę decyzji. Zmiana ta stałaby w sprzeczności z interesem społecznym, polegającym na konieczności usunięcia zagrożenia płynącego ze strony przedmiotowego obiektu budowlanego, a wywołanego przez jego stan techniczny.
Jednakże w trakcie postępowania organ I instancji uchybił przepisom proceduralnym. Decyzja z dnia 18 listopada 2010 r. została zmieniona w zakresie terminu decyzją z dnia 29 listopada 2011 r. Tym samym zawarcie w sentencji decyzji organu I instancji odnoszącego się tylko do decyzji z dnia 18 listopada 2010 r. należało uznać za wadliwe. Nadto w przypadku wniosku o zmianę decyzji, wszczynane jest nowe postępowanie administracyjne, wobec czego obowiązkiem organu administracji jest ponowne ustalenie kręgu stron tego postępowania. Nie zawsze bowiem występuje tożsamość stron postępowania zakończonego ostateczną decyzją, z kręgiem stron postępowania prowadzonym w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji np. jej zmiany. Z przedłożonej przez R.J. kopii aktu notarialnego z dnia [....] 2014 (nr rep. [....] ), wynika, że A.S. i K.S. na mocy umowy sprzedaży zbyli przedmiotową nieruchomość, położoną w miejscowości B. , gmina [....] , a utworzoną z działki nr [....] , na rzecz B.J. oraz R.J. Wobec powyższego B.J. oraz R.J. - jako aktualni właściciele działki nr [....], na której posadowiony jest obiekt budowlany objęty nakazem rozbiórki zawartym w decyzji z dnia 18 listopada 2010 r. winni posiadać przymiot strony w postępowaniu w sprawie zmiany rzeczonej decyzji. Tak więc organ I instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania, nie przyznając interesu prawnego B.J. , co jest uchybieniem proceduralnym, będącym podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego.
Na powyższą decyzję R.J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów:
- art. art. 107 kpa zw. z art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w sposób pozwalający na formułowanie wniosków co do merytorycznej prawidłowości decyzji organu I instancji, a mimo to przesądzenie w treści uzasadnienia o jej merytorycznej zasadności, a także poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego;
- art. 107 kpa w zw. z art. 75 §. 1, art. 77 §1 i art. 80kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz oparcie się na nieaktualnych dowodach (sprzed 3-4 lat), mimo iż podstawą wniosku skarżącego była m.in. zmiana okoliczności stwierdzonych tymi dowodami, skutkująca powstaniem po stronie Skarżącego słusznego interesu oraz rozstrzygnięcie w uzasadnieniu o merytorycznej treści decyzji organu I instancji mimo braku przeprowadzenia postępowania dowodowego;
- art. 107 kpa w zw. z art. 8 kpa poprzez przesądzenie w treści uzasadnienia o merytorycznej treści decyzji organu I instancji, mimo braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, a także naruszenie nakazu rozstrzygania wszelkich wątpliwości na rzecz obywatela, poprzez rozstrzygnięcie o merytorycznej treści decyzji organu I instancji w sposób niekorzystny dla skarżącego, mimo istnienia wątpliwości nieusuniętych w takcie postępowania dowodowego.
Podniósł skarżący, że organy obu instancji nie wskazały, czy przesłanki z art. 67 prawa budowlanego zostały spełnione i ewentualnie czy stan ten trwa nadal., bowiem słuszny interes strony uzasadniają również okoliczności powstałe po dacie wydania decyzji. Nadto, nie analizując przedłożonych przez skarżącego dowodów oraz opierając się wyłącznie na sporządzonych protokołach kontroli organ przesądził o merytorycznej treści decyzji organu I instancji. Takie postępowanie stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej.
Ponadto, wedle skarżącego organ winien uwzględnić słuszny interes obywatela.
Podał, że badając sprawę, organ odmówił wiarygodności opinii sporządzonych przez dr hab. inż. A.U. z grudnia 2012 roku oraz dr inż. M.G. z grudnia 2012 roku, która szczegółowo opisuje kwestie związane z posadowieniem w/w budynku. Podobnie organ potraktował dokumentację badań podłoża gruntowego, wykonaną przez mgr P.T. Jednocześnie nie uzasadnił w sposób przekonywujący, dlaczego odmówił tym dowodom wiarygodności. Z drugiej strony organ nie uzasadnił, dlaczego dał wiarę dowodom w postaci protokołów kontroli sprzed kilku lat, a to z dnia [....] 2013 r. oraz [....] 2010 r., a odmówił wiarygodności w/w opinii, tym bardziej, że kontrole te prowadzone były przez osoby nieposiadające fachowej wiedzy z zakresu geologii. Z protokołów kontroli, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia wynikają jedynie wnioski, jakie wyciągnąć można dokonując obserwacji budynku i powierzchni. Tymczasem przedłożona przez skarżącego ekspertyza zawiera szczegółowe informacje, z których jasno wynika, że posadowienie przedmiotowego budynku na terenie działki jest możliwe i nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia osób go użytkujących.
Wskazał skarżący, że absurdalne jest twierdzenie organu, że przedłożona przez skarżącego mapa pomiaru osiadań terenu została sporządzona na podstawie pomiarów wykonanych w zbyt krótkim czasie (5 miesięcy), podczas gdy organ nie tylko sam takich pomiarów nie dokonał, lecz oparł się na dwóch jednorazowych protokołach naocznej kontroli, z których zresztą nie wynika, że nastąpił postęp uszkodzeń budynku. Już sam brak postępów w uszkodzeniu budynku na przestrzeni ponad 6 lat od daty wydania decyzji świadczyć może, że ruch osuwiska nie postępuje, a grunt pod osuwiskiem jest stabilny. Nadto wewnętrznie sprzeczna jest argumentacja organu, zgodnie z którą zmiana decyzji poprzez jej uchylenie, niweczyłaby cel jaki związany jest z nałożeniem nakazu wykonania rozbiórki, bowiem zamiarem skarżącego było wykazanie, że decyzja ta winna zostać uchylona -ponieważ przesłanki do dokonania rozbiórki nigdy nie zaistniały, a nawet jeśli przed sześcioma laty doszło do częściowego uszkodzenia budynku - to jego obecny stan techniczny, jak również stan podłoża na jakim został posadowiony - jest prawidłowy. Co więcej organ nie wziął pod uwagę, że pewne części budynku nie były objęte pozwoleniem na budowę ani projektem i nie stanowią niezbędnej części samodzielnego budynku mieszkalnego, jakim jest budynek usytuowany na działce nr [....] .
Skarżący wyjaśnił, że nie tylko nakładem własnych sil i środków zmierzał do usunięcia zagrożenia jakie stwarzać miałby budynek, ale i za pomocą fachowych opinii wykazał, że zagrożenie to zostało usunięte. Dlatego też niezrozumiała jest dla niego argumentacji organu, że interes skarżącego stoi w sprzeczności z interesem społecznym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu.
Zaskarżona do Sądu decyzja jest decyzją kasacyjną, nie rozstrzyga więc merytorycznie o uprawnieniu lub obowiązku strony, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji. Decyzja taka nie stanowi bezpośredniej konsekwencji stosowania norm prawa materialnego, a wydawana jest na podstawie przepisu formalnego tj. art. 138 § 2 kpa. Podjęcie takiej decyzji poprzedzone być musi oceną dokonywaną w kontekście przesłanek cytowanego przepisu, a więc zmierzającą do ustalenia czy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Udzielenie prawidłowej odpowiedzi na to pytanie możliwe jest tylko przy uwzględnieniu treści właściwych norm prawa materialnego dotyczących istoty rozpoznawanej sprawy. Błąd organu odwoławczego co do prawa materialnego mającego w sprawie zastosowanie może prowadzić do fałszywych wniosków co do zakresu koniecznych jeszcze ustaleń.
W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy uznał za istotną wadę postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, polegającą na nieprawidłowym ustaleniu kręgu stron postępowania: w postępowaniu tym bowiem nie brała udziału współwłaścicielka nieruchomości, na której znajduje się obiekt podlegający nakazowi rozbiórki orzeczonej decyzją z dnia 18 listopada 2010 r. Okoliczność ta znana była organowi I instancji, a mimo to B.J. nie została zawiadomiona o toczącym się postępowaniu.
Sąd – co do zasady - podziela powyższą ocenę organu odwoławczego. Rzeczywiście, pominięcie w postępowaniu administracyjnym osoby zainteresowanej w rozumieniu art. 28 kpa, stanowi poważne naruszenie prawa uzasadniające ponowne rozpoznanie sprawy w I instancji – tym razem z udziałem osoby pominiętej. W ten sposób osobie tej gwarantuje się poszanowanie jej praw i realną możliwość działania w sprawie. Nie można przy tym z góry założyć, że udział tejże osoby nie będzie miał wpływu na wynik sprawy. W takim bowiem wypadku zawiadomienie osoby zainteresowanej o postępowaniu w istocie stanowiłoby li tylko pozbawioną znaczenia czynność proceduralną, a nie gwarancję czynnego udziału. Dlatego z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia z udziałem osób zainteresowanych, które dotychczas pominięto, niedopuszczalne jest przesądzanie o merytorycznej zasadności decyzji organu I instancji.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy wypowiedział się stanowczo o merytorycznej poprawności decyzji organu I instancji, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia "tylko" dlatego, że w postępowaniu pominięto B.J. Takie rozstrzygnięcie w sposób istotny narusza przepisy o postępowaniu tj. art. 138 § 2 w zw. z art. 107 § 3 kpa.
Z tych powodów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b ppsa zaskarżoną decyzję należało uchylić. Ponownie rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ winien uwzględnić powyższe wskazówki.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło