II SA/Kr 1164/00

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Krystyny K.-Ś. na postanowienie Wojewody M. z dnia 4 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie, (...). Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2000 r. (...), Wojewoda M. na podstawie art. 134 Kpa w związku z odwołaniem Krystyny K.-Ś. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy w W. z dnia 24.02.1999 r. (...) udzielającej Magdalenie i Pawłowi G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr 615/2, położonej przy ul. W. w W., według projektu powtarzalnego JURA 43 - stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, co następuje: Elementem kwalifikującym podmiot jako stronę postępowania tzn. takiego uczestnika, który ma pełny zakres uprawnień procesowych i który będzie adresatem decyzji administracyjnych jest pojęcie interesu prawnego lub obowiązku. O tym zaś, że interes będący treścią żądania ma charakter prawny czy też jedynie faktyczny decydują przepisy prawa materialnego. Chodzi tu o takie przepisy, z których wynikają dla danego podmiotu - prawa pozostające w związku z rozstrzygnięciem wydanym w postępowaniu administracyjnym w konkretnej sprawie. Zgodnie z treścią art. 28 Kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek prawny danego podmiotu musi wynikać z przepisu prawa materialnego, będącego podstawą legitymacji procesowej strony. Należało zatem ustalić, czy Krystyna K.-Ś. posiada interes prawny względnie obowiązek, który podlega ochronie i uprawnia do udziału w postępowaniu na prawach strony, czy też jedynie interes faktyczny, który ochronie nie podlega i takiego uprawnienia nie daje. Sąd Rejonowy dla Krakowa -Podgórza w K., Wydział I Cywilny postanowieniem z dnia 9 października 1996 r. (...) stwierdził nabycie spadku po Katarzynie Ś. i Juliuszu Ś., między innymi przez Krystynę K.-Ś. Do dnia dzisiejszego sąd nie rozstrzygnął jednak o dziale spadku, a zatem także o tym, kto włada nieruchomością graniczącą z działką nr 615/2, objętą zaskarżoną decyzją. Krystyna K.-Ś., w ocenie organu, nie posiada więc interesu prawnego do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie opisanego w sentencji niniejszej decyzji pozwolenia na budowę, a jedynie interes faktyczny, jako użytkownik nieruchomości graniczącej z 615/2.Uprawnienia procesowe do udziału w postępowaniu na prawach strony mógłby posiadać kurator, gdyby taki został przez sąd ustanowiony. Dalej organ powiada, że ze względu na to, że wniesienie odwołania przez osobę nie będącą stroną w postępowaniu jest niedopuszczalne, na podstawie art. 134 Kpa należało orzec jak na wstępie. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wyklucza merytoryczne jego rozpoznanie, a z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że postanowienie organu odwoławczego, stwierdzające na podstawie art. 134 Kpa niedopuszczalność odwołania wniesionego przez osobę, której organ nie uznał za stronę postępowania administracyjnego, należy uznać za decyzję administracyjną, jednoznaczną w skutkach z umorzeniem postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa. Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Krystyna K.-Ś. Skarżąca podniosła, że wykazała, iż jest spadkobierczynią po Marii i Juliuszu Ś., a organ I instancji potraktował ją jako stronę postępowania po wniesieniu odwołania. Dalej podniosła, że decyzja organu I instancji była przesyłana dawno nieżyjącym właścicielom działki i faktycznie spadkobiercy nie brali udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. przyznając, że w świetle art. 1035 Kc skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości, pozostawił Sądowi ocenę czy jest ona stroną postępowania. Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść zamierzony skutek. Skarżąca w toku postępowania odwoławczego wykazała, że jest jedną ze spadkobierczyń po zmarłych Marii Ś. i Juliuszu Ś., współwłaścicieli działki nr 613 w W., graniczącej z nieruchomością inwestorów /postanowienia Sądu Rejonowego dla K.-P. w K. z dnia 9 października 1996 r. (...) i z dnia 17 lipca 1997 r. (...)/. Stosownie do unormowania zawartego w art. 1035 Kc, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom do wspólności majątku spadkowego stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Skoro zatem skarżąca w wyniku spadkobrania jest jedną ze współwłaścicielek /do czasu ewentualnego działu spadku/ nieruchomości graniczącej z działką inwestorów, jest stroną postępowania o wydanie pozwolenia na budowę. Jej interes prawny w tej sprawie jest niewątpliwy. Stwierdzić w tym miejscu należy, że jeżeli organ odwoławczy ustali, iż osoba wnosząca odwołanie nie posiada przymiotu strony, winien po rozpoznaniu odwołania wydać na podstawie art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego /wyrok NSA z dnia 10 marca 1986 r. III SA 1377/85 - ONSA 1989 Nr 1 poz. 1/, a nie jak to uczynił, stwierdzać niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 Kpa. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 55 ust. 1 powołanej ustawy.