II SA/Kr 1165/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od wpisu sądowego, w pozostałym zakresie oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu ........2007r. H.G. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Wojewody .......z dnia ........2007r. wydaną w sprawie odmowy wznowienia postępowania. Skarżąca domaga się zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych z uwagi na niski dochód rodziny, duże koszty utrzymania i leczenia. Podnosi, iż na jej utrzymaniu pozostaje bezrobotny syn K. Zdaniem Sądu, wniosek skarżącej zasługuje w części na uwzględnienie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z synem. Skarżąca wskazuje, iż podstawą utrzymania rodziny jest dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę wnioskodawczyni w wysokości ....zł. Syn skarżącej K. jest – według oświadczenia strony – osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie osiągającą żadnych dochodów. Jednocześnie, z oświadczenia skarżącej, zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawczyni posiada dom jednorodzinny o pow. ......m2 oraz działkę o pow. ..... ha. Nie wykazuje cennych ruchomości ani oszczędności. Skarżąca wykazuje koszty utrzymania i zakupu leków miesięcznie na kwotę około ...... zł. Ponadto dodaje, iż ponosi koszty opału na zimę w kwocie ........zł miesięcznie. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowane zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Zgodnie z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, iż nie w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, skarżąca wykazała, iż w obecnej sytuacji majątkowej, biorąc pod uwagę wysokość comiesięcznego dochodu w przeliczeniu na członków rodziny ( ........ zł na dwie osoby ) , brak oszczędności, wykazywane koszty leczenia i utrzymania, a także wysokość samego wpisu nie jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i najbliższych ponieść pełnych kosztów wpisu sądowego w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, zwolnienie strony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego Sąd uznał za uzasadnione. Tym bardziej, iż zgodnie z treścią art. 246 par. 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści art. 199, na mocy której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku zaś okoliczności winny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie o jakim mowa w powołanym przepisie. Przez uszczerbek zaś utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie okoliczności takie zostały wykazane w stopniu uzasadniającym zwolnienie strony od konieczności uiszczenia wpisu sądowego. Jednocześnie jednak należy wskazać, iż każdy obywatel zamierzający wytoczyć sprawę sądową musi się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów sądowych. Nie można pominąć także i tego, że wyłożenie kosztów przez stronę skarżącą jest tylko czasowe, bowiem w przypadku uwzględnienia jej skargi, zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – będzie jej przysługiwało prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ).