II SA/Kr 1168/14

PostanowienieWSA w Krakowie2014-10-16

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) może zostać oddalony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych dokumentów i oświadczeń mimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykaże swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez złożenie wymaganych dokumentów i oświadczeń, mimo wezwania sądu do ich uzupełnienia. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a brak wymaganych informacji uniemożliwia rzetelną ocenę jego możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania. Mimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o szczegółowe informacje dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów i wydatków, skarżąca nie wykonała tego wezwania. W związku z tym sąd oddalił jej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 16 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie ze skargi M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 czerwca 2014 r. nr: [...] znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania p o s t a n a w i a wniosek oddalić W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 sierpnia 2014 roku o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 czerwca 2014 roku w przedmiocie zawieszenia postępowania, skarżąca M. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych dochodów. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi udział 1/6 we własności domu. Strona nie posiada oszczędności, ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy M. B. podniosła, iż obecnie jest osobą bezrobotną, posiada wykształcenie wyższe i poszukuje pracy. Nie może liczyć na pomoc rodziny, a jej sytuacja jest ciężka. W związku z tym, że dane zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie były wystarczające do oceny stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych M. B., została ona wezwana do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez: oświadczenie z jakiego źródła i w jakiej wysokości uzyskuje dochody na pokrycie kosztów bieżącej egzystencji, oświadczenie, czy korzysta z pomocy społecznej – jeśli tak należało podać w jakiej formie i z jaką częstotliwością i przesłać kopię ostatniej decyzji o przyznaniu takiej pomocy, przesłanie wykazu wszystkich posiadanych przez skarżącą rachunków bankowych i wyciągów obrazujących ich historię za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z aktualnym saldem, odpisu zeznania podatkowego za 2013 rok, udokumentowanie rachunkami za ostatni okres rozliczeniowy wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącej (opłaty za czynsz, prąd, gaz, wodę, itp.), a także określenie wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, ubezpieczenie, podatki, telefon, ewentualne leczenie, itp. Wezwanie, jak wynika z nadesłanego przez właściwy urząd pocztowy potwierdzenia odbioru, zostało odebrane przez matkę skarżącej – J. B. w dniu 26 września 2014 roku. Tym samym termin do uzupełnienia wniosku upływał z dniem 3 października 2014 roku. Mimo upływu zakreślonego terminu strona nie odniosła się do wezwania. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jej rzecz pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Aby dokonać rzetelnej oceny możliwości płatniczych strony orzekający musi dysponować dokładnymi informacjami na temat jej sytuacji rodzinnej i majątkowej. Informacje te winien przedstawić wnioskodawca. Brak takich danych lub dane niepełne powodują, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. W przedmiotowej sprawie M. B. nie wykazała, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez skarżącą oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie są wystarczające do wolnej od wątpliwości oceny jej sytuacji materialnej, a wezwanie do uzupełnienia tych danych nie zostało przez stronę wykonane. Wątpliwości orzekającego dotyczyły przede wszystkim kwestii źródeł utrzymania skarżącej, przy wykazaniu przez nią, że od dnia 2 września 2014 roku jest zarejestrowania jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, nie posiada żadnych dochodów, ani oszczędności. Jest rzeczą oczywistą, że skarżąca musi mieć jakiekolwiek wsparcie umożliwiające co najmniej zaspokojenie jej podstawowych potrzeb życiowych (np. wyżywienie) w postaci chociażby pomocy rodziny, zgromadzonych wcześniej oszczędności, pomocy z opieki społecznej, darowizny, dochodu ze sprzedaży majątku ruchomego czy też nieruchomego. Przedłożenie przez skarżącą żądanych dokumentów i oświadczeń pozwoliłoby nie tylko na weryfikację wykazanych w formularzu "PPF" danych, ale także potwierdziłoby ewentualną, trudną sytuację materialną, w jakiej znajduje się skarżąca. M. B. nie odniosła się jednak w żaden sposób do skierowanego do niej wezwania. Skoro strona nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy, to tym samym nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego postępowania we własnym zakresie. W związku z tym jej wniosek należało oddalić na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło