II SA/Kr 1169/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Mariusz Kotulski Sędziowie WSA: Piotr Głowacki (spr.) WSA: Ewa Rynczak Protokolant Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. sprawy ze skargi Spółki Mieszkaniowej ,, " - Spółki z o.o. w miejscowości A na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w miejscowości A w przedmiocie zobowiązania do przedłożenia dokumentów I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w miejscowości A na rzecz strony skarżącej Spółki Mieszkaniowej ,, " - Spółki z o.o. w miejscowości A kwotę 100 zł ( słownie: sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt II SA / Kr 1169 / 06. Uzasadnienie. Postanowieniem z ...................................Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ........................ na podstawie art 138 § l pkt 2 i art 104 k.p.a. oraz art. 80 ust.2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane po rozpatrzeniu zażalenia Spółki Mieszkaniowej ,,.........." Sp. z o. o. w ......... od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w ............ Powiat Grodzki z ..........., którym zobowiązano stronę żalącą do przedłożenia dokumentów dotyczących inwestycji t. j. budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul............ w ....... - uchylił zaskarżone postanowienie w całości W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazując na uchybienia popełnione w toku postępowania pierwszo instancyjnego zaakcentował , że nie widzi możliwości zastosowania w sprawie art. 138 § l pkt 2 k. p. a. , a to wobec faktu , iż postanowienie organu pierwszej instancji jest obarczone znacznymi wadami, uniemożliwiającymi pozytywne ustosunkowanie się do dokonanych ustaleń, a weryfikacji wymaga także ustalenie kręgu stron postępowania. Zaszła zatem konieczność przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w takim zakresie , w jakim jest ono niezbędne do wdrożenia prawidłowego trybu postępowania. W skardze od powyższego postanowienia Spółka Mieszkaniowa ............ Sp. z o. o. w ............ wnosiła o uchylenie rozstrzygnięcia w całości i o zasądzenie kosztów postępowania. Wedle skarżącej organ odwoławczy obowiązany był - czego nie uczynił -rozpoznając sprawę rozstrzygnąć ją ostatecznie , nie zaś ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Skardze podniesiono także , że organ odwoławczy wydaje decyzję , w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości, albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając tą decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości Nie orzekając co do istoty sprawy. Wyłączona jest bowiem możliwość wydania decyzji odwoławczej ograniczonej tylko do orzeczenia o bycie prawnym decyzji organu pierwszej instancji bez ustosunkowania się do sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę ...........Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ............ wnosił o oddalenie skargi argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w ..................... zważył co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej , przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem t.j. legalności kwestionowanego rozstrzygnięcia organu administracyjnego ( art. 3 N ustawy z 30. 08. 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, póz.1270 z póżn. zm.) Orzekanie w myśl art.135 powołanej ustawy następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze ,a także zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy ,tudzież przebieg postępowania przed organami administracji publicznej - skargę uznać należy za uzasadnioną. Art. 138 § l pkt 2 in fine oraz art.138 § 2 i 3 k.p.a. przewidują dwa zasadnicze rozstrzygnięcia kasacyjne organu odwoławczego; są nimi: rozstrzygnięcie kasacyjne typowe, czyli kończące rozpatrzenie sprawy i rozstrzygnięcie powodujące przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Istota pierwszego z nich polega na tym, że organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji ograniczając się jedynie do wyeliminowania tej decyzji. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego; ograniczenie wypływa właśnie z kryterium umorzenia postępowania pierwszo instancyjnego . Art. 138 § l pkt 2 in fine stanowi expressis verbis o umorzeniu postępowania I instancji, wyłączona jest zatem możliwość wydania decyzji odwoławczej ograniczonej tylko do orzeczenia o bycie prawnym decyzji organu pierwszej instancji bez ustosunkowania się do sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji. Umorzenie postępowania I instancji to właśnie ostateczne zamknięcie sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Zatem wykładnia art. 138 § l pkt 2 in fine k.p.a. w kierunku uznania, że daje on podstawy tylko do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji jest wykładnią contra legem. Takie też stanowisko zajął NSA w wyroku z 13.10.1983 r. , SA/Kr 706/83 : " zgodnie z art.138 k.p.a. organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji, jest zobowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić poprzez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja organu odwoławczego ograniczająca się tylko do uchylenia decyzji organu administracji pierwszej instancji jest nieważna." Tymczasem kontestowane przez skarżącą rozstrzygnięcie ...................... Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w ................. zredagowane zostało jako " uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, bez dalszych wskazań co do losów postępowania pierwszo nstancyjnego. Z tak sformułowanego orzeczenia nie wynika zatem, czy organ odwoławczy dostrzega przesłanki do bezprzedmiotowości tego postępowania, czy też postępowanie nadal ma się toczyć przed organem I instancji. Wprawdzie z uzasadnienia rozstrzygnięcia intencja przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia nie budzi wątpliwości - nie zmienia to jednak oceny, że rozstrzygnięcie to narusza powołane wyżej przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art.145 § l pkt l lit."c" ustawy o p. p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.