II SA/Kr 117/01
WyrokWSA w Krakowie2004-12-13
Skład orzekający: Andrzej Irla, Izabela Dobosz, Stanisław Biernat
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy służba w Milicji Obywatelskiej w latach 1945-1946, bez udokumentowanej walki z UPA lub przynależności do AK, może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na gruncie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego?Ratio decidendi
Służba w Milicji Obywatelskiej nie stanowiła zmilitaryzowanej służby państwowej w rozumieniu ustawy o kombatantach, a zatem sama w sobie nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. Twierdzenia o współpracy z AK są lakoniczne i nieudokumentowane, a okres ich trwania jest nieprzekonujący. W związku z tym, decyzja o pozbawieniu uprawnień kombatanckich była zgodna z prawem.Stan faktyczny
Skarżący J.K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ uprawnienia te uzyskał z tytułu służby w Milicji Obywatelskiej w latach 1945-1946. Skarżący twierdził, że jego uprawnienia należą mu się z tytułu współpracy z AK w latach 1942-1956, a służba w MO była jedynie środkiem do pomocy ruchowi oporu. Organ administracji utrzymał w mocy swoją decyzję, uznając, że służba w MO nie jest podstawą do przyznania uprawnień, a współpraca z AK nie jest działalnością kombatancką.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 grudnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA: Izabela Dobosz Stanisław Biernat ( spr.) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 grudnia 2000r" Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - skargę oddala -
Decyzją z dnia [...].08.2000 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jedn. Dz.U., 1997, Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami), pozbawił uprawnień kombatanckich J.K. , ur. [...] przyznanych mu przez ZW ZBoWiD w N. w 1985 r. z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej od [...]1945 r. do [...].1946 r. W uzasadnieniu organ podał, opierając się na aktach ZBoWiD, że w okresie, za który zostały przyznane J.K., uprawnienia kombatanckie, pełnił on służbę w Milicji Obywatelskiej. Organ powołał następnie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach..., stanowiący, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Organ dodał, że nie jest obowiązany do wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.K. stwierdził, że był przez rok w MO, ale został zwolniony, bo nie chciał się zapisać do PPR. Podał, że współpracował z AK przed wstąpieniem do Milicji i w czasie służby. Nie ma na to pisemnych dowodów, bo otrzymywał ustne polecenia, a osoby, które mogłyby to potwierdzić, już nie żyją. J.K. stwierdził zatem, że uprawnienia kombatanckie należą mu się nie z racji służby w Milicji, ale współpracy z AK w 1. 1942-1956.
W dniu [...].12.2000 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach... i art. 138 § l pkt l w związku z art. 127 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu organ powtórzył motywy zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji, a ponadto stwierdził, że współpraca z Armią Krajową nie jest działalnością kombatancką.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.K. podał, że w czasie okupacji był wcielony do junaków. Do MO wstąpił, bo chciał pomóc w odbudowie państwa. Związał się z ruchem oporu - AK i informował o planowanych rewizjach i aresztowaniach, a także w odpowiedni sposób przeprowadzał rewizje, aby pomóc przeszukiwanym osobom. Po roku zwierzchnicy skarżącego zaczęli coś podejrzewać i wyrzucili go z Milicji.
W kolejnym piśmie do NSA J.K. opisał swoją służbę w MO. Polegała ona na pomocy ludności cywilnej w zabezpieczeniu przed działaniami UPA na terenie sąsiednich powiatów - n. i g. Nie zwalczał natomiast podziemia niepodległościowego.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu ustawy o kombatantach....
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z 30.08.2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U., Nr 153, poz. 1270).
Stosownie do § l rozporządzenia Prezydenta RP z 25.04.2003 r., w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (Dz.U., Nr 72, poz. 653) rozpoznawanie spraw z zakresu działania Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w których stroną skarżącą są osoby zamieszkałe poza obszarem właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości osoby te zamieszkują.
Uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, która spełnia jedno lub więcej wymagań określonych w art. l ust. 2. art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach... .
Skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie w związku ze swoją działalnością w Milicji Obywatelskiej w 1. 1945-1946. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania przed ZBoWiD, służba ta była pełniona na terenie powiatów: l. i m. W aktach ZBoWiD nie ma mowy o walkach z oddziałami UPA, które zresztą nie prowadziły działalności w wymienionych wyżej powiatach. Ponadto, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa sądowego (por. np. uchwalę 7 sędziów NSA z 12.06.2000, OPS 5/00, ONSA 2001/1/3, Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach... . Tak więc skarżący nie legitymuje się tytułem do uprawnień kombatanckich w świetle przepisów obowiązującej ustawy.
Wzmianki o kontaktach z AK są lakoniczne i nieudokumentowane. Nie można dać wiary twierdzeniom skarżącego o tym, że kontakty te trwały przez okres od 1942 do 1956 r. W postępowaniu weryfikacyjnym J.K. wspominał o współpracy z AK, a nigdy o przynależności czy służbie w tej organizacji.
Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U., Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło