II SA/Kr 1171/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: NSA Izabela Dobosz AWSA Inga Gołowska (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [ ] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego T.B. kwotę 128 zł (sto dwadzieścia osiem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Organ I Instancji Wójt Gminy S. , decyzją z dnia [.......] wydaną na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U Nr 80, poz. 717 z póź.zm) i § ... uchwały .....Rady Gminy S. z dnia [....] . w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. , dla wsi S. i Ł. z wyłączeniem działek nr nr ..........(Dz. Urz. Woj.......) – postanowił co następuje: 1. z tytułu wzrostu , na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wsi S. i Ł. wartość nieruchomości położonej w S. oznaczonej jako działka nr .... o pow. .....ha , dla której Sąd Rejonowy w M. prowadzi księgę wieczystą KW ...... i stanowiącą do chwili jej sprzedaży własność T.B. , ustalił opłatę w wysokości [....] zł (słownie trzy tysiące dwieście złotych) , 2. zobowiązał T.B. do wniesienia ustalonej w pkt 1 opłaty w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji na rachunek bankowy Urzędu Gminy w KBS Oddział S. lub w kasie urzędu. W motywach rozstrzygnięcia, organ I instancji podniósł, że Rada Gminy S. uchwałą nr.......... sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości S. i Ł. z wyłączeniem działek nr nr .........(Dz. Urz. Woj.................) uchwaliła nowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy S. dla wsi S. i Ł. oraz ustaliła stawkę procentową opłaty o której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U Nr 80, poz. 717 z póź.zm) w następującej wysokości: 1. 20% dla zabudowy mieszkaniowej i jednorodzinnej i zagrodowej (M) oraz mieszkaniowo usługowej (M/UR) 2. 30% dla terenów oznaczonych symbolami:UH,UR P,S,B,UT. Plan zagospodarowania przestrzennego obowiązuje od dnia .......2005r. W okresie roku 2004 i do dnia .....2005r. wieś S. i Ł. nie posiadała planu zagospodarowania przestrzennego zatem nieruchomości mogły być użytkowane jedynie na cele rolne. Poprzednio obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego dla tych miejscowości wygasł z mocy prawa w dniu 31 grudnia 2003r. na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W nowym planie zagospodarowania przestrzennego działka nr ..... obręb S. o powierzchni ........ ha została przeznaczona na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową S3M o pow. około ...... ha. W dniu .......2005r. T.B. zbył działkę za kwotę [....] zł. Na podstawie operatu szacunkowego z dnia .....2006r. opracowanego przez biegłych T.L. i J.K. ustalono, że na skutek uchwalenia planu zagospodarowania wartość nieruchomości wzrosła o ........zł. Wysokość opłaty obliczono następująco: z operatu wynika, że wartość gruntu w okresie przed wejściem planu w życie wynosiła .......zł a w dniu sprzedaży ............ zł . Wzrost wartości nieruchomości wyniósł ......... zł co przy zastosowaniu stawki opłaty planistycznej w wysokości 20% daje kwotę w wysokości ........ zł. Dodatkowo podniesiono, że T.B. nie wniósł uwag i zarzutów do operatu. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł T.B. podnosząc, iż twierdzenie organu I instancji jakoby w okresie od 2004r. do ......... 2005r. wieś S. i Ł. nie posiadała planu zagospodarowania przestrzennego i że nieruchomości mogły być użytkowane jedynie na cele rolne jest niezasadne. Ustawa z 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 61 dopuszcza możliwość uzyskania decyzji o warunkach zabudowy a jednocześnie pozwala na uzyskanie pozwolenia na budowę. Przedmiotowa nieruchomość spełniała warunki art.61 a tym samym możliwość jej zabudowy przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo podniósł, że uchwalenie planu nie obliguje właściciela do zmiany sposobu dotychczasowego użytkowania . Dotychczasowy sposób użytkowania przedmiotowej działki nie uległ zmianie więc nie można mówić o wzroście jej wartości. Organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , decyzją z dnia [.....] wydaną na podstawie art. 36 ust. 4, art.37 ust. 1,3, 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego –utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że sporna decyzja jest prawidłowa i brak jest podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. Niniejsza sprawa została wszczęta w terminie ustawowym tj.5 lat od dnia wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego Gminy S. O wszczęciu postępowania powiadomiono stronę, strona mogła zapoznać się z elaboratem , który został wykonany zgodnie z prawem. Skargę do Sądu wniósł T.B. W uzasadnieniu skargi podniósł , że dotychczasowy sposób użytkowania przedmiotowej działki nie uległ zmianie więc nie można mówić o wzroście jej wartości w związku ze zmianą sposobu jej użytkowania. Przyjęcie wartości działki , którą można wykorzystać na cele rolne i tylko rolne jest nieuprawnione. Nieuprawnione jest również twierdzenie ,że wzrost wartości ceny działki nastąpił w związku z uchwaleniem planu miejscowego. Należy bowiem wziąć pod uwagę fakt, że wzrost cen przedmiotowej nieruchomości nastąpił również w związku z ogólnym galopującym wzrostem cen. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie przywołując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30.08.2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 ppsa, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią- bez wątpienia- sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej organ I instancji , Wójt Gminy S. podjął decyzje w oparciu o Uchwałę Nr .........Rady Gminy S. z dnia ........ , jednakże ani uchwała ani załącznik graficzny do niej nie znalazły się w przedmiotowych aktach. W decyzji organu I instancji wskazano, iż powierzchnia działki ....., której właścicielem był T.B. wynosiła ...... ha gdy tymczasem z treści uzasadnienia do decyzji organu I instancji wynika, że w obszarze oznaczonym jako S 3M znajduje się wprawdzie działka T.B. lecz o powierzchni ...... ha. Informacji tej nie sposób zweryfikować na skutek braku załącznika graficznego do uchwały, który pozwalałby w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości wskazać gdzie konkretnie znajduje się przedmiotowa działka w stosunku do której prowadzone jest postępowanie i czy w obszarze S3M znalazła się cała działka czy tylko jej fragment. Również należy podnieść, iż z treści § 5 ust.4 uchwały ( z którą Sąd zapoznał się ) wynika, że zgodnie z ,,Rysunkiem Planu" na fragmentach terenów S3M obowiązują ustalenia § 16 , dotyczące terenów osuwiskowych. Ta kwestia nie byłą jednak przedmiotem rozstrzygnięcia przez organy administracji i to zarówno organ I i II instancji pomimo, iż z treści § 16 ust. 2 uchwały wynika , że na obszarach aktywnych współcześnie osuwisk wyklucza się jakąkolwiek zabudowę. Osuwiska te należy odwodnić i zabezpieczyć, szczególnie na styku z obszarami przewidzianymi do zainwestowania lub z już istniejącą zabudową. Nie było to także przedmiotem analizy sporządzanej przez biegłych , którzy w ogóle nie zamieścili treści uchwały w operacie znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy jak również pominęli załącznik graficzny -,,Rysunek Planu" gdy tymczasem zgodnie z § 56 ust. 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U z 2004r. Nr 207, poz. 2109 z póź.zm) –do operatu szacunkowego dołącza się istotne dokumenty wykorzystane przy jego sporządzeniu. Dokumentem takim niewątpliwie jest uchwała oraz załącznik graficzny, których nie zamieszczono, zatem powstaje uzasadniona wątpliwość co do poprawności wykonanego operatu a tym samym co do wysokości ustalonej w ten sposób wartości nieruchomości. Jak z powyższego wynika w sprawie nie podjęto wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy co skutkuje naruszeniem art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm). –uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm).-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również decyzję z [....] wydaną przez organ I instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej. Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja , jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo. Decyzje te zostały wydane bez należytego wyjaśnienia sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Stosownie do treści art. 145§ 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z póź.zm) Stwierdzenie przez Sąd, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu zgodnie z treścią art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z póź.zm).