II SA/Kr 1172/12
WyrokWSA w Krakowie2012-12-04
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Ewa Rynczak, Mirosław Bator
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na wątpliwości dotyczące klasyfikacji drewnianego budynku jako nierozprzestrzeniającego ognia (NRO) i konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy powinien merytorycznie rozpoznać sprawę i posiadać kompetencje do oceny kwestii bezpieczeństwa pożarowego, zwłaszcza gdy zgromadzony materiał dowodowy, w tym aprobata techniczna środka ogniochronnego, pozwala na dokonanie takiej oceny. Wątpliwości co do klasyfikacji budynku jako NRO oraz brak uzgodnienia z rzeczoznawcą nie były wystarczającymi przesłankami do wydania decyzji kasacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z bali drewnianych. Starosta zatwierdził projekt i udzielił pozwolenia, uznając, że zastosowane środki ogniochronne pozwalają zaklasyfikować budynek jako nierozprzestrzeniający ognia (NRO) mimo jego drewnianej konstrukcji. Z. Ł. wniosła odwołanie, kwestionując tę klasyfikację i zarzucając naruszenie przepisów bezpieczeństwa pożarowego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na konieczność wyjaśnienia kwestii bezpieczeństwa pożarowego i wątpliwości co do skuteczności środków ogniochronnych. Inwestor N.A. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 757 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie : WSA Ewa Rynczak WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi N.A. na decyzję Wojewody z dnia 11 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego N.A. kwotę 757 zł ( słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 20 września 2012 r. nr [....] Starosta T. zatwierdził projekt budowlany i udzielił N.A. pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na: budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi, placem postojowym, miejscem do czasowego gromadzenia odpadków stałych, przyłączem energetycznym, przyłączem wodociągowym oraz przyłączem kanalizacji deszczowej do studni chłonnej na działkach nr: [....] oraz [....],[....], (w zakresie przyłącza elektrycznego), [....] , [....] , [....] , [....] , (w zakresie przyłącza wodociągowego) obręb [....] , gmina P. (kategoria obiektu I). Rozstrzygnięcia wydano na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 k.p.a. Organ wskazał w uzasadnieniu, że w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym, planowany budynek jest budynkiem drewnianym, jednakże został on usytuowany w takich odległościach od granic sąsiednich działek, jak budynek nierozprzestrzeniający ognia (NRO), ze względu na przyjęte rozwiązania projektowe (projektowane zabezpieczenie środkami ogniochronnymi). W tych okolicznościach, z uwagi na to, że budynki drewniane kwalifikowane są jako rozprzestrzeniające ogień (RO), postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r. nałożono na inwestora obowiązek doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z zapisem § 271 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odpowiedzi z dnia 2 września 2011 r. projektant (będący zarazem pełnomocnikiem inwestora), przedłożył projekt budowlany, w którym rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych zaopiniował przyjęte rozwiązania w zakresie ochrony przeciwpożarowej, jako pozwalające zaklasyfikować projektowany budynek do grupy nierozprzestrzeniających ognia (opinia z dnia 25 sierpnia 2011 r. zawarta w części projektu budowlanego dotyczącej zabezpieczeń przeciwpożarowych). W związku z tym organ uznał, że budynek został zaprojektowany w prawidłowych (zgodnych z § 12 w/w rozporządzenia) odległościach od granic sąsiednich niezabudowanych działek budowlanych. Organ rozważył także, czy projektowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i stwierdził, że takiego oddziaływania nie będzie. Inwestycja nie wymaga także przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, o którym mowa w art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż nie jest wymieniona w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ stwierdził, że projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane przepisami szczególnymi uzgodnienia, pozwolenia i opinie innych organów. Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i uzyskał wymagane przepisami szczególnymi uzgodnienia, pozwolenia i opinie innych organów. Podsumowując organ stwierdził, że projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 34 ust. 1, 2, 3 ustawy Prawo budowlane.
Odwołanie od tej decyzji wniosła Z. Ł. zarzucając niezgodność projektu z przepisami bezpieczeństwa pożarowego wobec zaprojektowania budynku drewnianego w odległości mniejszej niż 6 m od granicy z jej niezabudowana działką budowlaną. Odwołująca podniosła naruszenie § 272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podważyła prawidłowość przyjętych rozwiązań projektowych i zakwestionowała stanowisko rzeczoznawcy do spraw ochrony przeciwpożarowej wyrażone w opinii z dnia 25 sierpnia 2011 r. Wskazała, że projektowy budynek jest budynkiem z bali drewnianych, a zatem rozprzestrzeniającym ogień. Zdaniem odwołującej błędnie przyjęto, że budynek drewniany w przypadku jego zabezpieczenia podanymi przez projektanta środkami ogniochronnymi można zakwalifikować jako budynek NRO (nierozprzestrzeniający ognia). Preparat który ma posłużyć zaimpregnowaniu drewnianych bali przed pożarem nie został dopuszczony do powszechnego obrotu i stosowania w budownictwie. Odwołująca podniosła również zarzut co do prawidłowości usytuowania (przy granicy - w narożniku działki), studni chłonnej (rozsączającej), do której zaprojektowano odprowadzenie wód opadowych. Takie usytuowanie studni chłonnej prowadzić będzie do zawilgocenia działek położonych w sąsiedztwie. Rozwiązanie to sprzeczne jest z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ora pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
Decyzją z dnia 11 czerwca 2012 r. Wojewoda [....] działając na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 243 poz. 1623 z 2010 r. ze zm.) i art. 138 § 2 k.p.a. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem Wojewody [....] w sprawie zachodzi konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego i uzupełnienia materiału, przed wydaniem rozstrzygnięcia. W związku z powyższym organ odwoławczy zlecił organowi I instancji, w trybie art. 136 k.p.a. wyjaśnienie między innymi kwestii dotyczących prawidłowości usytuowania budynku z uwagi na wymogi przepisów pożarowych. W dniu 8 lutego 2012 r. do organu odwoławczego wpłynął uzupełniony materiał dowodowy. Projektant, w piśmie z dnia 29 grudnia 2011 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w projekcie budowlanym. Zdaniem projektanta zaprojektowany przez niego budynek, zabezpieczony wskazanymi w projekcie środkiem, spełnia wymogi dla budynku NRO. Projektant wyjaśnił, że dach z uwagi na narażenie na opady atmosferyczne został zaprojektowany nie jako przekryty gontem ale blachą gontopodobną, natomiast ściany drewniane zewnętrzne nie są narażone na bezpośrednie działanie czynników atmosferycznych, ponieważ nie posiadają kontaktu z gruntem i osłonięte są dachem z okapem o wysięgu 100 cm. Zatem zabezpieczenie środkiem wskazanym w projekcie Fobos M-4 należy uznać za skuteczne. Dodatkowo projektant wskazał, że prawidłowość takiego zabezpieczenia przeciwogniowego i uzyskania przez ściany zewnętrzne cechy nie rozprzestrzeniania ognia potwierdził rzeczoznawca ds. zabezpieczeń pożarowych, mimo że nie jest to wymagane obowiązującymi przepisami. Skoro ściany zewnętrzne i pokrycie dachu projektowanego budynku posiadają cechę nie rozprzestrzeniana ognia, to jego usytuowanie, a w szczególności odległości od granicy sąsiednich działek są, wbrew temu co twierdzi w odwołaniu Z.Ł. , zgodne z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mając na uwadze powyższe, organ stwierdził, że postępowanie wyjaśniające potwierdziło brak uzgodnienia projektu budowlanego z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych na zasadach określonych w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. Zarówno organ I instancji jak i projektant podnieśli, iż przepisy § 4 ww. rozporządzenia nie przewidują obowiązkowego uzgodnienia projektu budowlanego domu jednorodzinnego, jednakże, jak stwierdził organ odwoławczy, przepisy ww. rozporządzenia nie zabraniają także uzgadniania projektów budowlanych obiektów niewymienionych w § 4 ust. 1 tego rozporządzenia. Po zapoznaniu się z uzupełnionym materiałem dowodowym organ odwoławczy uznał za konieczne dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego. Do odwołującej wystąpiono o przesłanie kopii dokonanego przez nią zgłoszenia budowy na jej działce. Do pełnomocnika inwestora wystąpiono natomiast o przesłanie w uzupełnieniu przedłożonego aktu notarialnego, którym ustanowione zostały służebności na rzecz działki inwestora. Żądane materiały zostały nadesłane. Następnie, w toku prowadzonego postepowania organ odwoławczy doszedł do wniosku, że nie posiada odpowiedniego przygotowania i kompetencji aby samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego tj. tego, czy zaprojektowany budynek można uznać za NRO i w związku z tym stwierdzić, że zaprojektowane usytuowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego od granic działki jest prawidłowe, czy też zakwestionować przyjęte rozwianie projektowe i uznać, że zewnętrznych ścian drewnianych pomimo zabezpieczenia środkiem Fobos M-4, nie można uznać za trwale posiadającą cechę NRO i wymagać zwiększenia odległości od granicy z sąsiednimi niezabudowanymi działkami budowlanymi zgodnie z warunkami określonymi w § 271 i § 272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Dokonana analiza zapisów przedłożonej przez projektanta aprobaty technicznej środka Fobos M-4 nie wykazała bowiem aby możliwe było ponad wszelką wątpliwość odrzucenie zarzutu, w którym kwestionowana jest możliwość faktycznego - trwałego - skutecznego zabezpieczenia ściany zewnętrznej drewnianej do poziomu NRO. W związku z powyższym, pismem z dnia 21 marca 2012 r. organ zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. o wyrażenie opinii z zakresu sprawdzenia projektu budowlanego pod kątem bezpieczeństwa pożarowego tj. w jaki sposób winny postępować organy administracji architektoniczno-budowlanej: Starosta a za nim Wojewoda przy udzielaniu decyzji w przedmiocie pozwolenia budowę, w przedstawionych przez organ okolicznościach. Czy można przyjąć, że budynek drewniany zabezpieczony środkiem, posiadającym w dacie wydawania pozwolenia na budowę aktualny atest, jest i będzie w przyszłości budynkiem, który można zakwalifikować jako NRO i ustalać jego usytuowanie jak dla NRO. W odpowiedzi [....] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wskazał, że zastosowanie środka Fobos M-4 na elementy zewnętrzne budynku, narażone na działanie środków atmosferycznych nie daje gwarancji uzyskania przez element określonej klasy ogniowej. Ponieważ Komendant dysponował, poza kopią aprobaty, także innymi materiałami z akt sprawy, w tym kopią pisma odpowiedzi projektanta i rysunkiem przekroju, który jednoznacznie wskazuje, że ściana drewniana posadowiona jest na podmurówce i osłonięta jest okapem o wysięgu 100 cm, organ odwoławczy uznał, że stanowisko [....] Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej, pozwala stwierdzić, iż brak jest przesłanek do przyjęcia, że ściany zewnętrzne (nawet osłonięte okapem 100 cm), nie są narażone na czynniki atmosferyczne. Ponadto Komendant w swej odpowiedzi, odnosząc się do pytania o trwałość zabezpieczenia elementów środkiem Fobos M-4, stwierdził, że w przypadku określenia tej cechy w aprobacie pozostaje jako jedyny wiarygodne źródło wiedzy w tej materii - informacja dostarczona przez producenta wyrobu. Zasadnicze dla rozpatrywanej sprawy zagadnienie czy uprawnione jest przyjęcie, że projektowany budynek należy uznać za NRO i stosować przy jego sytuowaniu, z uwagi na bezpieczeństwo przeciwpożarowe, wyłącznie § 12, w związku z § 272 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., winno zostać ponownie dogłębnie i szczegółowo wyjaśnione przez organ I instancji. Organ odwoławczy nie podzielił natomiast zarzutu o nieprawidłowym usytuowaniu studni chłonnej. Organ ochrony środowiska, właściwy dla wydania pozwolenia wodnoprawnego pismem z dnia 6 grudnia 2012 r., stwierdził, że nie zachodzi konieczność uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie studni chłonnej dla odprowadzenia wód opadowych. Przepisy prawa budowlanego i inne nie regulują odległości w jakich studnia taka powinna być lokalizowana. Argument projektanta, że studnia chłonna została usytuowana z wykorzystaniem naturalnego ukształtowania terenu i że jej wykonanie powinno uchronić działki sąsiednie przed spływem wód opadowych z działki inwestora na nieruchomości położone poniżej należy przyjąć za logiczne.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł N.A. zarzucając naruszenie art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie decyzji o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, kiedy projekt budowlany spełnia warunki określone w art. 32 ust. 4 oraz 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy w związku z § 272 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez jego niezastosowanie polegające na uznaniu, iż projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny nie spełnia warunku posiadania ścian i dachu z przekryciami nierozprzestrzeniającymi ognia, naruszenie art. 35 ust 3 ww. ustawy w związku z § 6 ust. 1 oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej poprzez uznanie, iż projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego wymaga uzgodnienia przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienia strony postępowania o zebranym materiale dowodowym tj. piśmie Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 8 maja 2012 r., co uniemożliwiło skarżącemu ustosunkowanie się do treści tego pisma, naruszenie art. 75 § 1 k.p.a. w związku z § 6 ust. 1 oraz § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r., poprzez dopuszczenie jako dowodu w sprawie przedmiotowego pisma, a także naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że z pisma tego wynika, iż zabezpieczenie ścian drewnianych przedmiotowego budynku środkiem Fobos M-4 nie zapewni budynkowi gwarancji uzyskania określonej klasyfikacji ogniowej. Skarżący podniósł, że przedłożony przez niego projekt budowlany spełnia wszystkie wymagania ustalone przez przepisy ustawy. Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego z pisma [....] Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej nie wynika, że zabezpieczenie drewnianych ścian budynku preparatem FORBOS M-4, będzie nieskuteczne. Komendant wskazał jedynie na to, iż preparat FOBOS M-4 będzie skutecznie zabezpieczał drewniane elementy budowlane przed ogniem, jeśli będą one zabezpieczone przed bezpośrednim działaniem opadów atmosferycznych (wody, śniegu) oraz kontaktu z gruntem. Skarżący podkreślił, że przedmiotowy budynek został zaprojektowany w taki sposób, aby wykonane z drewnianych belek ściany budynku nie były narażone na bezpośrednie działanie czynników atmosferycznych (deszcz, śnieg itd.). Ponadto, skarżący podniósł, że Komendant nie ma kompetencji do rozstrzygania, czy ściany budynku są prawidłowo zabezpieczone przed czynnikami atmosferycznymi. W tym zakresie ewentualne kompetencje należą do organów wydających decyzję o pozwoleniu na budowę. Skarżący podniósł także, że zgodnie aprobatą techniczną ITB znak: [....] z dnia 9 maja 2008 r., preparat FOBOS M-4 zabezpiecza elementy do stopnia niezapalności. Ponadto zgodnie z pkt 2.1. załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie, elementy budynku wykonane z wyrobów klasy reakcji na ogień "Bs-3", "d0" uznać leży za elementy nierozprzestrzeniające ognia. Dalej skarżący podniósł, że przedmiotowy budynek nie należy do żadnej z kategorii wymienionych w § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, co oznacza, że dokonanie uzgodnienia projektu, zgodnie z § 6 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia może nastąpić jedynie na wniosek projektanta lub inwestora. W sytuacji, kiedy wniosku takiego brak organy nie mają kompetencji do dokonania takiego uzgodnienia we własnym zakresie, jak również nie mają też kompetencji do nakazania inwestorowi lub projektantowi złożenia stosownego wniosku. Tymczasem w przedmiotowej sprawie działania organu odwoławczego doprowadziły do sytuacji, w której pomimo braku konieczności uzgodnienia projektu budowlanego z rzeczoznawcą do spraw przeciwpożarowych, brak uzgodnienia skutkował decyzją o uchyleniu decyzji organu l instancji. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem organ odwoławczy w sposób nieprawidłowy zastosował w rozpoznawanej sprawie przepis art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zaznaczyć na wstępie należy, że charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. Powyższe oznacza, że organ II instancji zobowiązany jest merytorycznie rozpoznać sprawę zawisłą przed organem I instancji i ustalić we własnym zakresie prawidłowe rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie kasacyjne przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. stanowi więc wyjątek od zasady merytorycznego charakteru postępowania odwoławczego i może zostać wydane jedynie w sytuacji, gdy zachodzi dalsza konieczność wyjaśnienia pewnego zakresu sprawy, istotnego dla jej rozstrzygnięcia. Wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. jest niedopuszczalna. O wyjątkowości uregulowania zawartego w art. 138 § 2 k.p.a. świadczy także stanowisko przyjęte w judykaturze i doktrynie, w świetle którego wydanie decyzji kasacyjnej może nastąpić tylko wtedy, gdy organ l instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo postępowanie takie przeprowadził z rażącym naruszeniem prawa procesowego którego konsekwencją jest brak wyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy (m.in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2011). Zaznaczyć przy tym należy, iż wprawdzie stanowisko to wypracowane zostało przed zmiana przepisu dokonaną nowelizacją z dnia 3 grudnia 2010 r. w ustawie o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2011 r. Nr 6 poz. 18) tym niemniej nowelizacja ta w ocenie sądu nie zmieniła prawnego charakteru decyzji kasacyjnych i generalnych zasad ich stosowania a miała jedynie na celu bardziej precyzyjne ujęcie przesłanek warunkujących możliwość wydania tego typu decyzji. Za zmianą przepisu art. 138 § 2 nie poszła bowiem zmiana innych przepisów postępowania (jak art. 15 k.p.a. czy art. 136 k.p.a) warunkujących zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, którego istotą jest dwukrotna, merytoryczna ocena ustalonego stanu faktycznego dokonywana przez organy administracji i urzeczywistniająca się w postaci wydawanych decyzji merytorycznych. Dokonania doktryny i orzecznictwa w wyżej wskazanym zakresie, w ocenie sądu w znacznej części, zachowują w dalszym ciągu swą aktualność. A zatem stwierdzić należy, iż sama odmienna ocena dowodów, odmienna ocena prawna a także konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego (w tym dowodowego) nie jest wystarczającą przesłanką do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W rozpoznawane sprawie organ odwoławczy nie zastosował się do zasad o których mowa wyżej i wydał decyzję kasacyjną w sytuacji, kiedy nie było podstaw do wydania tego typu decyzji. Konkluzja jaką można wysnuć z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jest taka, że organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w poczuciu, iż nie posiada kompetencji by samodzielnie rozstrzygnąć, czy zaprojektowany budynek może zostać zaklasyfikować jako budynek nierozprzestrzeniający ognia (NRO), a zatem czy jego usytuowanie od granic działki jest zgodnie z warunkami określonymi rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i nakazał organowi I instancji zagadnienie to ponownie, dogłębnie i szczegółowo wyjaśnić. Wskazać jednak należy, iż poczucie o braku własnych kompetencji (które jednakże z racji funkcji jakie w obowiązującym porządku prawnym sprawuje - mieć powinien) nie stanowi podstawy do wydania decyzji kasacyjnej. Co do zasady organ II instancji jako organ odwoławczy (wyższego stopnia) kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy powinien mieć przynajmniej na tym samym jak nie wyższym poziomie.
Niezależnie od tego, zdaniem sądu, nie można także podzielić żadnego z zarzutów jakie formułuje organ odwoławczy względem orzeczenia I instancyjnego. Na wstępnie wskazać należy, że w projekcie budowlanym przedłożonym przez inwestora uwzględniono, że drewniane elementy konstrukcji i wykończenia w projektowanym budynku należy zabezpieczyć środkami ognioochronnymi, posiadającymi stosowną aprobatę techniczną w taki sposób aby jego ściany, schody, stropy klasyfikowały się jako nie rozprzestrzeniające ognia (NRO). Zaznaczono, że wszystkie drewniane elementy konstrukcyjne budynku i wykończeniowe wewnątrz, a także ściany od zewnątrz oraz okapy budynku należy zabezpieczyć preparatem Fobos M4 do granicy niezapalności w sposób określony w aprobacie technicznej. Powyższe rozwiązana potwierdził rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. R.S. . Dodatkowo projektant w piśmie z dnia 29 grudnia 2012 r., odnosząc się - na wezwanie organu - do zarzutów podniesionych w odwołaniu, wyjaśnił, że preparat Fobos M-4, który przewidziano do zaimpregnowania ścian budynku posiada aprobatę techniczną ITB znak [...] z dnia 9 maja 2008 r., która stwierdza jego przydatność dostosowania w budownictwie. Wskazał także, że powierzchnie wszystkich elementów drewnianych przewidzianych do zaimpregnowania, zgodnie z ustaleniami aprobaty technicznej i zgodnie z projektem nie będą narażone na działanie opadów atmosferycznych i wody oraz nie będą posiadały kontaktu z gruntem, gdyż będą znajdować się na podmurówce kondygnacji piwnic co najmniej 50 cm powyżej poziomu terenu i będą osłonięte dachem z daleko wysuniętym okapem o wysięgu 100 cm. Pomimo powyższych wyjaśnień Wojewoda [....] wystąpił o opinię z zakresu sprawdzenia projektu budowlanego pod kątem bezpieczeństwa pożarowego do Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej. Podkreślić należy, że to, czy dana inwestycji spełnia warunki pozwalające na wydanie pozwolenia na budowę należy do wyłącznej kompetencji organów administracji architektoniczno-budowlanej. Wojewoda nie miał zatem żadnych podstaw do dokonywania ustaleń z Komendantem Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej, w zakresie tego, czy projektowy budynek spełnia określone wymagania w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Komendant Wojewódzkiej Straży Pożarnej nie został powołany w przedmiotowej sprawie jako biegły w zakresie ochrony przeciwpożarowej w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., nie mógł więc oceniać, czy zastosowanie preparatu Fobos M-4 pozwoli zaklasyfikować projektowany budynek jako nierozprzestrzeniający ognia. Mając jednakże na uwadze nawet udzieloną przez Komendanta w piśmie z dnia 8 maja 2012 r. odpowiedź, stwierdzić należy, że nie wynika z niej, by projektowany budynek nie był odpowiednio zabezpieczony przed ogniem. Komendant wskazał jedynie, że zaimpregnowane preparatem Fobos M-4 powierzchnie nie mogą być narażone na bezpośrednie działanie opadów atmosferycznych, wody i kontakt z gruntem. Warunki te, jak wynika z projektu budowlanego oraz z dodatkowych wyjaśnień złożonych przez projektanta w piśmie z dnia 29 grudnia 2011 r. są w przypadku przedmiotowego budynku spełnione. Na marginesie wskazać należy także, że w sytuacji, gdyby organ w istocie nie miał możliwości zweryfikowania, czy warunki ochrony przeciwpożarowej są spełnione, co w przedmiotowej sprawie nie zachodzi, powinien był powołać biegłego zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. w celu wydania stosownej opinii. Zaznaczyć należy, że pismo Komendanta z dnia 8 maja 2012 r. ma charakter ogólny, nie odnosi się do przedmiotowej sprawy, lecz do właściwości preparatu.
W ocenie sądu, materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie w zupełności pozwalał na wydanie przez organ odwoławczy merytorycznego rozstrzygnięcia, bez przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się aprobata techniczna ITB znak: AT-15-5942/2008 preparatu Fobos M-4, który przewidziano do zaimpregnowania ścian projektowanego drewnianego budynku. Aprobata ta ważna jest do 9 maja 2013 r. Dysponując powyższym dokumentem organ powinien sam dokonać oceny, czy budynek będzie spełniał wymagania pod względem ochrony przeciwpożarowej i czy w związku z tym został zaprojektowany w prawidłowych odległościach.
Wskazać należy, że nieprawidłowym działaniem organu było również żądanie uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej wynika, że na wniosek projektanta lub inwestora mogą być uzgadniane z rzeczoznawcą projekty budowlane niewymienione w § 4 ust. 1. Jak wynika wprost z treści powołanego przepisu uzgodnienia takie mogą być dokonywane wyłącznie na wniosek (projektanta lub inwestora). W rozpoznawanej sprawie wniosek taki nie został złożony. Organ nie miał zatem żadnych podstaw, by zarzucać skarżącemu brak uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą do spraw przeciwpożarowych oraz by domagać się takiego uzgodnienia. Rację ma także skarżący podnosząc zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Organ odwoławczy wbrew zasadzie wynikającej z podanego przepisu nie powiadomił bowiem skarżącego o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z pismem Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 8 maja 2012 r. To ostatnie uchybienie, jednakże zdaniem sądu nie miało wpływ na wynik sprawy.
Podsumowując, w ocenie sądu, organ odwoławczy powinien samodzielnie wyjaśnić stan faktyczny przedmiotowej sprawy w celu ustalenia prawdy obiektywnej w rozumieniu art. 7 k.p.a. To także organ odwoławczy powinien dokonać szczegółowej oceny zgormadzonego materiału dowodowego w tym m.in. aprobaty technicznej ITB znak: AT-15-5942/2008 preparatu FOBOS M-4 i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wydać stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.
Podkreślić w końcu należy, że do wyłącznej właściwości organów architektoniczo-budowlanych należy ocena, czy projektowany obiekt spełnia warunki określone w ustawie Prawo budowlane i przepisach wykonawczych wydanych na jego podstawie, w tym warunkach technicznych określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy w sposób wadliwy uznał się za nieuprawniony do samodzielnego rozstrzygnięcia kwestii znajdujących się w zakresie jego kompetencji.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło