II SA/Kr 1173/14

Kraków, dnia 9 października 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 czerwca 2014r. Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: oddalić wniosek w całości. W dniu 9 września 2014r. L. K., działając poprzez swego pełnomocnika J. B., złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku podano, że L. K. od ponad 40 lat jest obywatelką C., a dom, który dostała po rodzicach w Polsce wymaga ciągłych remontów. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem. Z oświadczenia wynika, iż skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 7 tys. koron czeskich, małżonek ma emeryturę w kwocie 10 tys. koron czeskich. W przybliżonym przeliczeniu daje to sumę około 2600 zł. Skarżąca mieszka w C.. Posiada mieszkanie o pow. 50 m2, oraz udział w usytuowanym w Polsce domu odziedziczonym po rodzicach w wymiarze 1/6. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 września 2014r. oddalił wniosek. Pełnomocnik skarżącej złożyła w terminie sprzeciw, w którym kwestionując postanowienie referendarza, który w jej ocenie bezzasadnie wylicza L. K. i jej mężowi emeryturę i posiadanie mieszkania, podała dane co do swojej (tj. pełnomocnika skarżącej) trudnej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całościowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., przyznanie takiego prawa może nastąpić, tylko gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Wniosek podlega oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała ani, że nie jest w stanie ponieść wnioskowanych do zwolnienia pełnych kosztów postępowania, ani też że zasługuje na zwolnienie w zakresie częściowym. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych i przyznania kwalifikowanego zastępstwa prawnego stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości również co do tego, że inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o trudnej sytuacji materialnej, np. związanej z ponoszeniem nadzwyczajnych kosztów utrzymania czy leczenia spoczywa również na wnioskodawcy, gdyż nie jest rzeczą Sądu domyślać się takich okoliczności. W ocenie Sądu, wnioskodawczyni osiągająca stałe miesięczne dochody wynikające z emerytury swojej i męża, nie mająca osób nie posiadających własnego dochodu na utrzymaniu - a także posiadajaca majątek (mieszkanie w C., udział w domu w Polsce) - jest w stanie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Przez uszczerbek zaś utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej rodziny w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych, czego skarżąca w niniejszej sprawie nawet nie uprawdopodobniła w swoim wniosku. Podany we wniosku majątek umożliwia chociażby zaciągnięcie pożyczki. Skarżąca wnosząc skargę do Sądu musi się liczyć z tym, iż będzie zobligowana do uiszczania stosownych należnych kosztów sądowych, a zatem winna w planowaniu swojego budżetu domowego przewidzieć również środki finansowe na ten cel. Posiadanie zaś majątku (w szczególności udziału w domu jednorodzinnym, mieszkania) w okolicznościach niniejszej sprawy wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, w sytuacji, gdy majątek ten nie jest obciążony prawami osób trzecich. Istotne jest bowiem, że posiadany majątek może przynosić potencjalne pożytki, może również służyć jako zabezpieczenie pożyczki lub kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych. Natomiast podniesione w sprzeciwie od postanowienia referendarza, dane co do sytuacji materialnej pełnomocnika skarżącej J. B. czy M. B. nie mają żadnego znaczenia dla oceny wniosku o prawo pomocy L. K., gdyż przedmiotem badania jest tylko sytuacja materialna skarżącej i osób pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z tym Sąd uznał, że skarżącej nie przysługuje prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.