II SA/Kr 1174/07

PostanowienieWSA w Krakowie2008-02-29

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawach z zakresu pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 pkt 1 lit. 'a' PPSA, który zwalnia z obowiązku uiszczania opłat sądowych i ponoszenia wydatków w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Jednocześnie, strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może uzyskać prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące uchybienia terminu. Skarżący podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, samotnie prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe, w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, z rentą inwalidzką jako jedynym źródłem utrzymania i znacznymi wydatkami na leczenie. Wskazał, że sprawy są zawiłe prawnie i nie jest w stanie samodzielnie zadbać o swoje interesy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowić dla M. P. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr: [...], z dnia [...] nr: [...], z dnia [...] nr: [...], z dnia [...] nr: [...], z dnia [...] nr: [...], z dnia [...] nr: [...], z dnia [...] nr: [...], w przedmiocie uchybienia terminu p o s t a n a w i a I) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych II) ustanowić dla M. P. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Skarżący M. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skarg na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr: [...], nr: [...], nr: [...] nr: [...], nr: [...], w przedmiocie uchybienia terminu. We wniosku tym skarżący podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, samotnie prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Od lat pozostaje w krytycznej sytuacji zdrowotnej i materialnej. W skład majątku skarżącego wchodzi mieszkanie o powierzchni 65 m² (powierzchnia użytkowa 51,3 m²). Nie posiada on żadnych oszczędności, jak również przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy M. P. podniósł, iż sprawy, które toczą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie są zawiłe prawnie, dlatego nie jest on w stanie samodzielnie zadbać o własny interes prawny. Źródłem utrzymania skarżącego jest renta inwalidzka z ZUS w kwocie 415,88 zł. Stałe koszty utrzymania skarżącego przedstawiają się następująco: leczenie farmakologiczne i rehabilitacja ok. 690 zł, czynsz w spółdzielni mieszkaniowej 422,22 zł, zużycie energii elektrycznej i gazu ok. 104 zł, zakup żywności 290 zł. Skarżący podkreślił, iż trudna sytuacja bytowa wyklucza zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, a w szczególności pokrycie kosztów leczenia i rehabilitacji, co zagraża zdrowiu i życiu skarżącego. Jego zadłużenie w stosunku do osób trzecich wzrosło do kwoty 23.500 zł. Wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżący przedłożył szereg dokumentów potwierdzających sytuację zdrowotną i majątkową. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu administracji w sprawach z zakresu szeroko rozumianej pomocy społecznej, a do tej kategorii spraw należy także przedmiotowa sprawa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jego wniosek w tej kwestii jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 262 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika, może nastąpić tylko wtedy, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Źródłem utrzymania skarżącego jest renta inwalidzka w wysokości 415,88 zł oraz zasiłki uzyskiwane z pomocy społecznej. Skarżący jest osobą niepełnoprawną, schorowaną, bez możliwości podjęcia pracy. Wykazuje duże wydatki na leczenie farmakologiczne i rehabilitację. Poza mieszkaniem, w którym zamieszkuje, nie posiada innych nieruchomości, jak również przedmiotów wartościowych i oszczędności. Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności należało przychylić się do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu, bowiem nie jest on w stanie bez uszczerbku we własnym utrzymaniu ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z tych względów orzeczono jak w pkt II sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło