II SA/Kr 1175/04
WyrokWSA w Krakowie2007-06-01
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Małgorzata Brachel- Ziaja, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania hali produkcyjnej polegająca na zainstalowaniu pieców i uruchomieniu produkcji aluminium z surowców wtórnych, bez uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, stanowi samowolną zmianę, która uzasadnia nakaz zaniechania użytkowania obiektu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uruchomienie produkcji aluminium w hali, która wcześniej służyła do produkcji materiałów ceramicznych, stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Brak uzyskania pozwolenia na taką zmianę, mimo że poprzednia decyzja o warunkach zabudowy straciła ważność, a nie istniał obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, uzasadnia zastosowanie art. 51 w związku z art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego i nakazanie zaniechania użytkowania obiektu w zmieniony sposób.Stan faktyczny
Spółka z o.o. dokonała adaptacji hali produkcyjnej i rozpoczęła w niej produkcję aluminium z surowców wtórnych, nie uzyskując pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Organ I instancji nakazał zaniechanie użytkowania hali w tym celu, a decyzję tę utrzymał w mocy organ II instancji (WINB). Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wystarczających dowodów na zmianę warunków środowiskowych czy BHP oraz sprzeczność między osnową a uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel- Ziaja WSA Barbara Pasternak Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi [...] Sp.z.o.o w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania skargę oddala
Postępowanie organu I instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] 2003 r. Przedmiotem postępowania była samowolna zmiana sposobu użytkowania hali produkcyjnej, położonej na działce nr [...] przy ul. [...] w K.
Podczas oględzin na miejscu w dniu [...] 2003 r. stwierdzone zostało, że w obiekcie hali przemysłowej, położonej na terenie zachodniej części w/w działki - prowadzona jest produkcja wytopu aluminium z surowców wtórnych bez stosownych zezwoleń przez [...] Sp. z o.o. Z produkcją związany jest przylegający magazyn gotowych wyrobów oraz wiata do składania surowców wtórnych. Ustalono również, m.in. w oparciu o oświadczenie przedstawiciela w/w spółki, iż przedmiotowa działalność została podjęta w czerwcu 2003 r. w hali produkcyjnej, tj. w dawnym budynku pieca Hofmana, po adaptacji polegającej na zainstalowaniu dwóch pieców indukcyjnych tyglowych, oraz wykonaniu określonych robót budowlano - montażowych i instalacyjnych.
W toku postępowania administracyjnego organ nadzoru budowlanego wydał:
1. postanowienie nr [...] z dnia [...] 2003r. znak: [...] na podstawie art. 50 ust.1 pkt 1 i ust.2 i 3 w związku z art. 71 ust.2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane nakazujące A. J. - Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o., A. J. - Prezesowi Rady Nadzorczej [...] Sp. z o.o. z siedzibą spółki w K. przy ul. [...] wstrzymać użytkowanie hali dla celów prowadzonej obecnie działalności w zakresie produkcji aluminium w procesie przetapiania złomu aluminiowego oraz przedłożyć w Inspektoracie wyszczególnione dokumenty. W wyniku postępowania zażaleniowego WINB w dniu [...] 2004 r. postanowieniem znak: [...] uchylił skarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ze względu na nieprawidłowe ustalenie adresata obowiązków.
2. postanowienie nr [...] z dnia[...] 2004r. znak: [...] na podstawie art. 77 § 1 Kpa zobowiązujące w/w spółkę (reprezentowaną przez: Prezesa Zarządu - A. J.) do dostarczenia do Inspektoratu zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zawierającego opinię czy lokalizacja zakładu wytopu aluminium położonego na działce nr [...] w K. zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego do [...] 2003r., miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego obecnie - w terminie do dnia [...] 2004r.
3. postanowienie nr [...] z dnia [...] 2004r. znak: [...] na podstawie art. 50 ust.1 pkt1 i ust. 2, w związku z art. 71 ust.2 pkt 2 i ust. 3 nakazujące [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. wstrzymać użytkowanie hali położonej na działce nr [...] (obr.[...]) w części wykorzystywanej dla celów prowadzonej obecnie działalności w zakresie produkcji aluminium w procesie przetapiania złomu aluminiowego. W wyniku postępowania zażaleniowego WINB postanowieniem z dnia [...] 2004 r. znak: [...] podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie kwalifikacji prawnej oraz równocześnie zreformował skarżone postanowienie, ze względu na zbędne powołanie w orzeczeniu osoby fizycznej Prezesa Zarządu - Spółki posiadającej osobowość prawną, oraz terminu wykonania nałożonego obowiązku.
Decyzją z dnia [...] 2004r., znak:[...], nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał Spółce [...] z o.o. zaniechanie użytkowania hali położonej na działce nr [...] (obr.[...]) dla celów działalności w zakresie produkcji aluminium w procesie przetapiania złomu aluminiowego.
Organ I instancji wskazał, że wykonane roboty budowlane związane są z podjęciem nowej działalności w obiekcie, który jak ustalono - został zakupiony w 1994r. od poprzedniego właściciela tj. Zakładów Materiałów Ogniotrwałych (zw. [...]) wraz z innymi obiektami zlokalizowanymi na terenie zakładów przy ul.[...], a w dacie przejęcia przez nowego właściciela (w/w spółkę), przedmiotowy budynek nie był użytkowany.
Ustalono, że inwestor nie występował do organu administracji architektonicznej z wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu, czy pozwolenia na przebudowę, jak również nie dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót remontowych poprzedzających podjęcie w obiekcie nowej działalności.
W uzasadnieniu w/w decyzji z dnia [...] 2004r. powołano się na decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji "adaptacji zachodniej części istniejącej hali na działce [...] w K. na odlewnię metali nieżelaznych", z dnia [...] 2001 r. znak [...]. Wskazano, że na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w okresie wydania decyzji - wskazano, że zamierzona inwestycja położona jest w terenie oznaczonym symbolem [...] - teren przemysłu i rzemiosła produkcyjnego (adaptacja zakładu) , oraz że teren ten może być wykorzystany na w/w inwestycję pod warunkiem, że produkcja będzie prowadzona zgodnie z przepisami ochrony środowiska, a inwestor przed uzyskaniem zezwolenia na użytkowanie obiektu uzyska wszystkie wymagane przepisami szczegółowymi uzgodnienia.
Organ administracyjny wskazał, że w/w decyzja straciła ważność w dniu [...] 2003r. i przed upływem tego terminu inwestor nie wystąpił o wydanie decyzji pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania.
Podjęta przez [...] Spółkę z o.o. działalność (tj. wytop aluminium), polegająca na przetapianiu surowców wtórnych (lakierowanych puszek aluminiowych), zlokalizowana w obiekcie poprzednio wykorzystywanym dla celów produkcji materiałów ceramicznych - w ocenie organu I instancji oparta jest na odmiennej technologii, z zastosowaniem innych urządzeń i instalacji, co w oczywisty sposób skutkuje zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego i ochrony środowiska, oraz bhp.
Organ I instancji stwierdził, iż wobec braku zgodności dokonanej zmiany sposobu użytkowania obiektu - z obowiązującymi przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - na podstawie przepisów art. 51 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 71 ust.2 pkt. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego - niniejszą decyzją wydaną przed upływem okresu ważności postanowienia o wstrzymaniu użytkowania - nakazuje się zaniechanie użytkowania przedmiotowego obiektu dla celów prowadzonej działalności w zakresie produkcji aluminium.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła [...] sp. z o.o. z siedzibą w K.
Strona odwołująca się wniosła o uchylenie w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] i umorzenie postępowania. W/w decyzji zarzucono naruszenie art. 10 kpa, 124 kpa, art. 7 kpa, art. 6, 77 § 1 kpa oraz art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy prawo budowlane. Odwołujący wskazał na niezdecydowanie organów administracyjnych w toku niniejszego postępowania, przejawiające się w wydanych postanowieniach: z dnia [...] 2003r., [...] 2004r., [...] 2004r., [...] 2004r. oraz decyzji z dnia [...] 2004r.
Odwołujący podniósł, iż organ zamiast przeprowadzić postępowanie dowodowe i wykazać, że zaszła zmiana w zakresie np. warunków ochrony środowiska, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "zmiana taka jest oczywista". Zdaniem odwołującego stwierdzenie to nie jest jednak dowodem, ale wyłącznie opinią organu. Podniesiono, że organ administracyjny nie może zastępować dowodów swoim "widzi mi się", gdyż jest obowiązany poruszać się w sferze faktów, a nie przekonań. Przekonanie organu może stanowić jedynie początek procedury dowodowej, w której zostanie wykazana zmiana konkretnych warunków ochrony środowiska lub konkretnych warunków bhp lub konkretnych warunków przeciwpożarowych.
Organ odwoławczy -Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] 2004r., nr: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst z 2000r. Dz.U. Nr 98 poz. 1071) oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (jednolity tekst Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zmianami), oraz art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 16.04.2004r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz. 888) po rozpatrzeniu w/w odwołania od decyzji z dnia [...] 2004 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia i nakazał [...] Sp. z o.o. - z siedzibą w K. zaniechania użytkowania hali położonej na działce nr [...] dla celów działalności w zakresie produkcji aluminium w procesie przetapiania złomu aluminiowego, bez uzyskania decyzji o zmianie sposobu użytkowania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji uczynił zadość przepisom prawa procesowego, prawa materialnego oraz zapewnił gwarancje procesowe dla wszystkich stron postępowania przed wydaniem skarżonej decyzji.
Organ II instancji wskazał, że strona odwołująca uzyskała decyzję Burmistrza Miasta i Gminy K. o Warunkach Zabudowy i Zagospodarowania Terenu w dniu [...] 2001r. dla adaptacji zachodniej części istniejącej hali na działce nr [...] w K. (obręb [...]) na odlewnię metali nieżelaznych. W dacie ważności w/w decyzji inwestor nie wystąpił do właściwego organu o wydanie decyzji o pozwoleniu na adaptację hali na odlewnię metali nieżelaznych. Mimo nie dopełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania właściciel przystąpił do zmiany sposobu użytkowania istniejącej nieczynnej od wielu lat hali produkcyjnej.
Organ odwoławczy wskazał, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w danym terenie. W niniejszej sprawie została wydana w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej hali decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, która przestała obowiązywać w dniu [...] 2003r. Powyższa decyzja potwierdziła, iż zamierzenia inwestora mieszczą się w kategoriach zmiany sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ustawy Prawo budowlane. Według organu odwoławczego inwestor dokonał samowolnie zmiany sposobu użytkowania, bez zachowania wymogów przewidzianych w ustawie Prawo budowlane.
WINB ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu wyjaśnił, iż bezspornym faktem jest dokonana zmiana sposobu użytkowania, dla której inwestor winien był uzyskać pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania zgodne z WZ i ZT i określonymi w niej warunkami jakie inwestor winien spełnić.
W celu zbadania czy przedmiotowa samowolna zmiana sposobu użytkowania jest zgodna z przepisami, organ I instancji zobowiązał Inwestora postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2004r. do przedłożenia zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania, zawierającego opinię czy lokalizacja zakładu wytopu aluminium położonego na działce nr [...] w K. zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego do [...] 2003r. i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego obecnie.
Organ odwoławczy wskazał, że w żadnym piśmie Urzędu Miasta w K. skierowanym do PINB nie potwierdzono zgodności dokonanej samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej hali z obowiązującą ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27.03.2003r. ( Dz. U. Nr 80 poz. 717). Ustalono, że na terenie miasta K. na działce [...] aktualnie nie obowiązuje ogólny plan zagospodarowania przestrzennego miasta K.
Według organu II instancji na obecnym etapie bezcelowym jest badanie, czy dokonana zmiana sposobu użytkowania nie narusza innych ustaw skoro nie jest możliwe ustalenie, czy na terenie działki nr [...] w K. jest dopuszczalna taka działalność ze względu na brak obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K. Niemożliwe jest również ustalenie zgodności z decyzją w.z. i z.t., ponieważ ta straciła swoją ważność w dniu [...] 2003r. Zatem słusznym jest, w ocenie organu II instancji - orzeczenie o zaniechaniu użytkowania hali dla celów działalności w zakresie produkcji aluminium w procesie przetapiania złomu aluminiowego, bowiem przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania byłoby niewykonalne z uwagi na fakt wieloletniego nie użytkowania obiektu.
Zarzuty zawarte w odwołaniu organ odwoławczy uznał za bezzasadne i za nie zasługujące na uwzględnienie. Podnoszona kwestia naruszenia art. 10 i art. 124 k.p.a. wg organu II instancji nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym. Bez wątpienia spółka rozpoczynając produkcję przetapiania złomu aluminiowego nie legitymując się ostateczną decyzją o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania istniejącej hali naruszyła przepisy prawa. Wskazano po raz kolejny, iż fakt braku planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta Krzeszowice oraz utrata ważności decyzji w.z. i z.t. spowodowały, iż nie jest możliwe zgodnie z prawem zalegalizowanie samowolnej zmiany sposobu użytkowania, co zostało przez organ w uzasadnieniu niniejszej decyzji obszernie wyjaśnione.
Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. z daty [...] 2004r. na w/w decyzję organu odwoławczego. Strona skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm prawem przepisanych. Według strony skarżącej zaskarżona decyzja narusza następujące przepisy prawa:
- art. 107 k.p.a w związku 138 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie nie wyjaśnia rozstrzygnięcia decyzji - treść uzasadnienia pozostaje w sprzeczności z dokonanym rozstrzygnięciem,
- art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 71 ustawy Prawo budowlane - poprzez wadliwe, niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy i przeprowadzonymi dowodami ustalenie, że po stronie skarżącej istniał obowiązek uzyskania pozwolenie na zmianę użytkowania gdyż prowadzona przezeń działalność powodowała zmianę sposobu użytkowania obiektu odlewni w rozumieniu art. 71 ustawy Prawo budowlane,
- art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia przez organ interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli.
W skardze wskazano, że treść osnowy decyzji jest sprzeczna z jej uzasadnieniem. Rozstrzygnięcie brzmi: "uchyla się zaskarżoną część decyzji w części dotyczącej rozstrzygnięcia i orzeka się (...)", natomiast w uzasadnieniu znajduje się informacja sprzeczna z powyższym; "organ odwoławczy w myśl art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję".
Nadto strona skarżąca podtrzymuje zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w zażaleniach na postanowienia wydane w postępowaniu i wskazuje, że nie zostały one w ogóle wzięte pod uwagę przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. W szczególności:
- nie wskazano, który ze stanów faktycznych opisanych w art. 71 ustawy prawo budowlane strona przeciwna uznała za stwierdzony,
- nie wskazano, na czym rzekomo ustalona zmiana sposobu użytkowania polega i jakim zakresie wystąpiła,
- nie wyjaśniono w oparciu o jakie dowody ustalono fakt zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej hali, w rozumieniu art. 71 w/w artykułu.
Zarzucono, że organ administracyjny nie wyjaśnił dlaczego jego zdaniem uzyskanie decyzji wz i zt miałoby być równoznaczne ze zmianą sposobu użytkowania hali w rozumieniu art. 71 ustawy prawo budowlane.
Podano, że skarżąca zwróciła się o wydanie decyzji wzizt tylko w celu uzyskania opinii organów właściwych z zakresu ochrony środowiska, a nie celem późniejszego uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, gdyż skarżąca nie zamierzała zmieniać sposobu użytkowania hali. Tak jak poprzedniemu użytkownikowi hala miała służyć do eksploatacji pieców technicznych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
W ocenie WINB w K, ustalenia organu I instancji zawierają okoliczności świadczące o tym, że przed podjęciem spornej działalności produkcji aluminium w przedmiotowej hali prowadzono działalność wypalania materiałów ceramicznych, a następnie hala ta nie była użytkowana. Zdaniem organu II instancji podjęcie tego rodzaju działalności produkcyjnej powoduje zmianę warunków techniczno-użytkowych samego obiektu budowlanego oraz powoduje zmianę warunków zdrowotnych (bardzo wysoka szkodliwość tego pierwiastka na zdrowie człowieka), ale i pracy oraz higieniczno-sanitarnych. Także w samych opracowaniach, np. ocenie oddziaływania na środowisko projektowanej odlewni metali nieżelaznych, sporządzonej przez mgr inż. J. N. i mgr inż. P. W. z grudnia 2000 r., znajdującej się w aktach sprawy sądowej: [...] można znaleźć, że istnieje wysoka emisja pyłów i sadzy z przedmiotowego zakładu, co ma negatywny wpływ na otoczenie. Nie można zatem zaprzeczyć, iż nie istnieje negatywne oddziaływanie przedmiotowego zakładu. Słusznym było, więc, zdaniem WINB w K., zastosowanie w takim stanie rzeczy przepisu art. 71 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, a poprzez odesłanie i odpowiednie stosowanie art. 51 Prawa budowlanego wydanie nakazu zaniechania użytkowania przedmiotowej hali produkcyjnej.
Odnosząc się zaś do uzasadnienia kwestionowanego aktu prawnego organ odwoławczy podnosi, że niezbicie z niego wynika, iż WINB w K. podzielił stanowisko organu I instancji, co do słuszności podjętego przezeń rozstrzygnięcia, podkreślając, iż podjęta przez skarżących działalność nastąpiła bez uzyskania decyzji o zmianie sposobu użytkowania. Organ odwoławczy skorzystał z kompetencji merytoryczno-reformacyjnych w celu poprawy jedynie treści orzeczenia. Zapis natomiast, że organ ten utrzymał w mocy decyzję organu I instancji znalazł się w uzasadnieniu z powodu błędu powstałego przy komputerowej obróbce tekstu decyzji i był niezamierzony.
Wskazano również, że przepisy Prawa budowlanego dają organom nadzoru budowlanego podstawę do działania i reglamentują ingerencję w interesy indywidualne obywateli dla zapewnienia ochrony interesu społecznego. Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wyrażona w art. 7 k.p.a. nie może jednak powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż to one wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej.
W ocenie organu II instancji, jeśli z części dyspozytywnej przepisu wynikają takie a nie inne następstwa prawne, to organ ma obowiązek tylko takie następstwa zawrzeć w swym orzeczeniu, a nie jak chcieliby w niniejszej sprawie skarżący, z uwagi na ich słuszny interes strony, w myśl art. 7 k.p.a., z następstw tych zrezygnować. W tym zakresie zarzuty są w ocenie WINB w K. chybione. Za każdym razem byłoby bowiem uprawnione twierdzenie, że organ ma dać prymat interesowi indywidualnej jednostki jako osoby najbardziej poszkodowanej (bo nastąpiło wkroczenie w jej interesy) bez uwzględnienia negatywnego wpływu prowadzonej działalności na interes ogółu i z pominięciem norm prawnych zobowiązujących do określonego władczego objawienia woli organu w tego rodzaju sytuacjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W oparciu o art. 134 p.o.p.s.a Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż po dacie wydania decyzji przez organ I instancji - w dniu [...] 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16.04.2004r. o zmianie ustawy prawo budowlane (Dz. U. 04.93.888).
Zgodnie z art. 2. ust. 1 w/w ustawy: do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2-4. Natomiast w ust.2 cyt. przepisu ustawodawca wskazał, że w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Nadto (co wynika z ust.3 cyt. artykułu) przepisu art. 71a, ustawy o której mowa w art.1, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z powyższego wynika, iż w przedmiotowej sprawie powinny być stosowane przepisy dotychczasowe ustawy prawo budowlane, które obowiązywały przed cytowaną nowelizacją.
Przepis art. 71 ust. 1 ustawy prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r. ( t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz.216 ze zm.) stanowi, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu.
W ust. 2 w/w artykułu wskazano, iż przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:
1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne;
2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń.
Z ust. 3. wynika natomiast, iż w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio.
W ramach sądowej kontroli postępowania administracyjnego zostało stwierdzono, iż organy administracyjne zasadnie ustaliły, iż w niniejszej sprawie doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu - hali położonej na działce nr [...] obr. [...] w K.
Nie ulega wątpliwości, zgodnie z ustaleniami organu I i II instancji, iż podjęcie przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K., działalności polegającej na produkcji aluminium w procesie przetapiania złomu zlokalizowanej w w/w obiekcie, w sposób znaczący wykracza poza zakres działalności prowadzonej przez poprzedniego właściciela obiektu - Zakłady Materiałów Ogniotrwałych, polegającej na produkcji materiałów ceramicznych (zwanej cegielnią). W dacie przejęcia przez obecnego właściciela- Spółkę z o.o. , przedmiotowy budynek nie był użytkowany.
W rozpatrywanym przypadku organy administracji przyjęły, że zmiana sposobu użytkowania obiektu cegielni poprzez uruchomienie tam szeroko rozumianej produkcji aluminium, stosownie do przepisów obowiązującego Prawa budowlanego, kwalifikuje się jako dokonanie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu, który wymaga pozwolenia właściwego organu (w drodze wydania odpowiedniej decyzji administracyjnej). Stanowisko to jest zdaniem Sądu uzasadnione, bowiem działalność strony skarżącej wypełnia dyspozycję normy przewidzianej w art. 71 ust. 2 pkt 2 i ust.3 w/w ustawy.
Jak ustalono, strona skarżąca nie występowała do organu administracji architektonicznej z wnioskiem o wydanie decyzji pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu, czy pozwolenia na przebudowę, jak również nie dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania robót remontowych poprzedzających podjęcie w obiekcie nowej działalności.
Zgodnie z obowiązującą linią orzecznictwa: Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymagające pozwolenia właściwego organu należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli wywołuje to skutki określone w art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). - tak WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29.06.2005r., VII SA/Wa 476/05.
Oczywistym jest, iż działalność prowadzona przez stronę skarżącą - oparta jest na odmiennej technologii, z zastosowaniem innych urządzeń i instalacji - poprzez m.in. wstawienie pieców tyglowych i uruchomienie produkcji aluminium (dowód: protokół odbioru urządzeń do topienia i odlewania aluminium oraz przygotowania wsadu z dnia [...] 2003 r., k.26/II akt adm., opinia biegłego sądowego w zakresie budownictwa lądowego ogólnego i przemysłowego przy Sądzie Okręgowym w K. z dnia [...] 2005 r., k. 67 akt sąd.), co skutkuje zmianą warunków techniczno - użytkowych obiektu budowlanego, bezpieczeństwa pożarowego, pracy, i ochrony środowiska. Realizowanie tego rodzaju działalności powoduje niekorzystne dla otoczenia skutki, w szczególności w sferze warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych oraz ochrony środowiska. Świadczy to również o zamiarze strony skarżącej zmiany sposobu użytkowania hali i znajdujących się w niej pieców w związku ze zmianą charakteru (rodzaju) produkcji - z wypalania elementów ceramicznych na wytapianie aluminium.
Tego typu działalność prowadzona przez stronę skarżącą była zaliczona do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Zgodnie z § 3 ust.1 pkt 3b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24.09. 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (...) (Dz. U. Nr 179 z 2002r. poz. 1490) - instalacje do wtórnego wytopu metali nieżelaznych lub ich stopów, w tym oczyszczania lub przetwarzania metali z odzysku, zaliczano do takich przedsięwzięć, które mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W niniejszym postępowaniu taki raport nie został sporządzony. Zatem nie zachowanie odpowiedniego trybu postępowania w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu wiązałoby się z obejściem obowiązujących w tej mierze przepisów prawa.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem składu orzekającego, wydanie przez organy nadzoru budowlanego nakazu na podstawie art. 51 ust. 1 i art. 71 ust. 3 o zaniechaniu użytkowania w określony sposób hali, było zasadne.
Podnieść należy, iż przy samowolnej zmianie użytkowania obiektu art. 51 Prawa budowlanego ma "odpowiednie" zastosowanie, nakaz zaniechania użytkowania obiektu (tylko) dla celów działalności w zakresie produkcji aluminium. Bez uzyskania decyzji o zmianie sposobu użytkowania był konieczny, bowiem nie było możliwości i potrzeby nakazania przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygniecie organu II instancji nie oznacza (nie wprowadza) zakazu prowadzenia działalności gospodarczej przez stronę, która może być nadal prowadzona przez podmiot gospodarczy na podstawie prawem przewidzianych wymogów (w tym prawa budowlanego, ochrony środowiska i innych) w przedmiotowej hali. Zaskarżona decyzja zakazuje jedynie użytkowanie hali położonej na działce nr [...] (obr.[...]) w zakresie produkcji aluminium w procesie przetapiania złomu aluminiowego. Niezbędne było bowiem dla celów tej działalności zachowanie trybu postępowania przewidzianego dla zmiany sposobu użytkowania obiektu i tym celu uzyskanie przez stronę skarżącą pozwolenia na taką zmianę użytkowania.
Nie można podzielić argumentacji podniesionej przez stronę skarżącą w skardze i w innych pismach procesowanych, która jest w zasadzie powtórzeniem zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2004r. i w odpowiedzi na skargę wystarczająco dokładnie ustosunkował się do zarzutów strony skarżącej. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego i argumentacją przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim zaś podkreślić należy, że w postępowaniu w pełni zastosowano wymogi wynikające z zasady zawartej w art.7 k.p.a. - uwzględniania słusznego interesu obywateli (prowadzenie produkcji wytopu aluminium przez stronę skarżącą) oraz interesu społecznego (ochrona środowiska, zdrowia, oddziaływania zmiany sposobu użytkowania hali na otoczenie). Ustawodawca w toku postępowania administracyjnego nie preferuje żadnego z tych interesów i nie nakazuje którego z nich szczególnie uwzględniać. Wręcz przeciwnie oba interesy winny być w postępowaniu administracyjnym wyważone.
Dodać jedynie należy, iż organ II instancji postanowieniem z dnia [...] 2004r. sprostował oczywistą omyłkę pisarską w decyzji INB w K. z dnia [...] 2004r. i na powyższe postanowienie stronie skarżącej służyło zażalenie, tak więc powoływanie się w skardze na sprostowaną omyłkę jest chybione.
W tym stanie rzeczy, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło