II SA/Kr 1177/14
WyrokWSA w Krakowie2014-11-28
Skład orzekający: Jacek Bursa, Aldona Gąsecka-Duda, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił udostępnienia akt sprawy osobie, która nie wykazała w sposób jednoznaczny swojego przymiotu strony postępowania, a której prawo do nieruchomości objętej postępowaniem mogło zostać zweryfikowane z urzędu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając udostępnienia akt sprawy na podstawie art. 74 § 2 k.p.a., naruszył zasady praworządności i prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), jeśli nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nie zweryfikował z urzędu prawa wnioskodawcy do nieruchomości, które mogło stanowić podstawę do uznania go za stronę postępowania. Odmowa udostępnienia akt powinna nastąpić dopiero po wyczerpującym ustaleniu, czy wnioskodawca posiada przymiot strony.Stan faktyczny
Skarżący J.D. zwrócił się o udostępnienie akt sprawy zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę, powołując się na swój interes prawny jako właściciel sąsiedniej działki. Organ pierwszej instancji odmówił udostępnienia akt, uznając skarżącego za stronę postępowania. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie o odmowie, wskazując, że skarżący nie wykazał swojego przymiotu strony. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia Wojewody.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia 28 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy zakończonej ostateczną decyzją I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. D. kwotę 100 zł ( słownie: sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem dnia 28 maja 2014 r., znak [....] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1, art. 81 ust. 1 i art. 82 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), po rozpatrzeniu zażalenia J.D. na postanowienie Starosty T. z dnia 27 lutego 2014 r., znak [....] (sprostowanego z urzędu postanowieniem z 3 kwietnia 2014 r., znak [....] Wojewoda [....] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o odmowie udostępnienia akt sprawy zakończonej ostateczną decyzją Starosty T. z 14 czerwca 2012 r., znak [....] , o pozwoleniu na budowę budynku usługowego (hotel) wraz z infrastrukturą techniczną (przyłącza, zjazd publiczny z drogi gminnej i urządzenia budowlane) w [....] , na dziatkach nr ewid. [....] , [....] , [....] , [....] , etc.... (kategoria obiektu XIV), zmienionej decyzją z dnia 5 października 2012 r.,
Omawiając na wstępie dotychczasowy przebieg postępowania Wojewoda [....] wskazał że J.D. wystąpił do Starostwa Powiatowego w Z. , powołując się na art. 28 ustawy Prawo budowlane i art. 28 k.p.a, o wydanie materiałów dokumentacyjnych związanych z inwestycją [....] przy ul. [....] , uprzednio mu przekazanych w procesie uzgodnień i zgód stron - sąsiadów - i przez niego zagubionych. Pismem z 10 lutego 2014 r. organ pierwszej instancji wezwał wnioskującego o sprecyzowanie żądania poprzez wskazanie konkretnych dokumentów, informując jednocześnie, że w sprawie zakończonej decyzją nr [....] o pozwoleniu na budowę nie był on stroną postępowania, natomiast w sprawie dotyczącej wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją, brał udział jako jeden z wnioskujących o wznowienie na prawach strony wznowionego postępowania. Wyjaśnił wnioskującemu na jakich warunkach i komu mogą być udostępniane akta spraw, dotyczących odpowiednio pozwolenia na budowę i wznowienia postępowania, w myśl przepisów k.p.a., oraz określone dokumenty z tych akt na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. J.D. pismem z 14 lutego 2014 r. sprecyzował, że wnosi o przesłanie na jego adres następujących dokumentów:
- plan realizacyjny/plan zagospodarowania działki lub działek zajętych pod inwestycję [....] w [....] przy ul. [....] ;
- rysunki przekroi pionowych w/w obiektu
- warunki zabudowy.
Starosta T. postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r., znak [....] , powołując art. 74 § 2 k.p.a., odmówił udostępnienia akt sprawy. W uzasadnieniu postanowienia o odmowie udostępnienia akt, opisano postępowanie w sprawie wniosku o udostępnienie wskazanych przez wnioskującego dokumentów, wyjaśniono, że dokumenty te dotyczą postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, w której wnioskującemu nie przysługiwał i nie przysługuje, przymiot strony postępowania i nie otrzymał on od organu żadnych dokumentów z akt dotyczących pozwolenia na budowę.
J.D. skierował do Wojewody [....] , Starosty T.i Centralnego Biura Antykorupcyjnego pismo zatytułowane: "Wystąpienie – zażalenie". Starosta potraktował to pismo jako zażalenie na postanowienie z dnia 27 lutego 2014 r., znak [....] 27.02.2014 r. i przesłał je w trybie art. 133 k.p.a. Centralne Biuro Antykorupcyjne przekazało kopię pisma do Wojewody [....].
Po zapoznaniu się z treścią pisma, z uwagi na jego niejednoznaczny charakter, wskazujący, iż pismo poza zażaleniem na postanowienie może być również wnioskiem o wszczęcie postępowania w stosunku do ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, Wojewoda [....] przeprowadził postępowanie wyjaśniające, poprzez przesłanie do skarżącego obszernego pisma. Brak odpowiedzi na to pismo upoważnia do traktowania ww. wystąpienia, jako zażalenia.
W dalszej części uzasadnienia Wojewoda [....] wskazał, że zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Przytoczył również treść art. 73 § 1a - § 3 oraz art. 74 k.p.a. Wyjaśnił następnie, że prawo dostępu do akt sprawy w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć szeroko, nie tylko jako prawo wglądu w akta sprawy, ale także jako prawo do sporządzania z tych akt notatek, kopii lub odpisów, prawo żądania (od organu) uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy, prawo do wydania (przez organ) z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów oraz prawo do zapewnienia stronie przez organ administracji publicznej dostępu do pism w formie dokumentu elektronicznego, wnoszonych do organu administracji publicznej lub przez niego doręczanych w swoim systemie teleinformatycznym. Jednakże uprawnienia te, zgodnie z art. 73 k.p.a., przysługują jedynie stronie postępowania oraz uczestnikom postępowania na prawach strony.
W przedmiotowej sprawie nie uznano J.D. za stronę postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę opisanej uprzednio inwestycji na działkach nr ewid. [....],[....],[....], etc....., a zatem nie przysługiwało mu również prawo wglądu do akt sprawy. Brak przymiotu strony postępowania co do skarżącego został potwierdzony postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Starosty T. z 10 października 2012 r., znak, [....] , we wznowionym postepowaniu między innymi na wniosek J.D.
Przymiot strony postępowania w sprawach dotyczących udzielenia pozwolenia na budowę, reguluje ustawa Prawo budowlane - art. 28 ust. 2, w myśl którego stronami są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei w art. 3 pkt 20 tej ustawy podano definicję obszaru oddziaływania. Ilekroć w ustawie jest mowa o obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Natomiast art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Cechami interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach innego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki tej osoby.
J.D. swój ewentualny przymiot strony postępowania wywodzi z prawa do działki nr ewid. [....] . Przedmiotowa działa stanowi drogę (ul. [....] ). Pozwolenie na budowę obejmuje fragment działki drogowej z uwagi na budowę zjazdu z niej na teren inwestycji. Inwestor złożył wymagane oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do całego terenu, objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, w tym i wyżej wymieniona nieruchomością. Skarżący nie przedstawił dowodu potwierdzającego jego prawo do działki nr ewid. [....] .
W świetle, powyższego zaskarżone postanowienie Starosty T., wydane na podstawie art. 74 § 2 k.p.a., należu uznać należy za prawidłowe i utrzymać go w mocy.
Niezależnie od powyższego, zgodnie z ustawą z dnia 6 września 2001 r., o dostępie do informacji publicznej, informacje publiczne podlegaj ą udostępnieniu. Zgodnie z art. 1 ust. 1 powyższej ustawy, informacją publiczną jest każda informacja w sprawach publicznych, tj. w sprawach dotyczących działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Informację publiczną może stanowić również informacja wynikająca z akt administracyjnych o ile dotyczy działalności organów władzy publicznej lub osób pełniących funkcje publiczne. Co prawda, akta administracyjne nie podlegają co do zasady udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, jednak podkreślić należy, iż niektóre dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych, mogą być przedmiotem informacji publicznej, gdy dotyczą sfer życia publicznego. Wskazane przez skarżącego dokumenty nie podlegają udostępnieniu na podstawie wyżej wymienionej ustawy.
J.D. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz nakazania uzupełnienia postępowania dowodowego w myśl przepisów zawartych w rozdziale 2 k.p.a., w szczególności art. 7 – 11, art. 75 – 78, art. 81 – 89 k.p.a. Wnosił również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
J.D. zarzucał, że jako właściciel działki nr [....] , bezpośrednio sąsiadujących z terenem inwestycji, posiada przymiot strony i ma prawo do obrony swoich praw, zagrożonych planowanym zamierzeniem. Zdaniem skarżącego należy zbadać, czy w sprawie nie doszło do poświadczenia nieprawdy w związku z włączeniem do inwestycji drogi wewnętrznej – ul. [....] działka [....] ). Działka ta posiada księgę wieczystą, w której są ujawnieni wszyscy współwłaściciele – nie ma wśród nich Skarbu Państwa ani inwestorów.
Nadto skarżący podnosił liczne zarzuty dotyczące wad decyzji o pozwoleniu, związanych z włączeniem w teren inwestycji drogi wewnętrznej, domagał się analizy oddziaływania inwestycji na otoczenie, zweryfikowania decyzji przez odpowiednie jednostki prawne, architektoniczne i urbanistyczne, co do jej prawidłowości oraz zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu wydania decyzji.
Uzasadniając zarzuty i żądania skargi J.D. wskazywał, że nieuznawanie jego oraz pozostałych współwłaścicieli działki nr [....] , częściowo włączonej do obszaru inwestycji, stanowi nadużycie prawa i pozbawia wszystkich współwłaścicieli możliwości obrony swoich praw.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
W sytuacji, gdy przedmiotem postępowania sądowadministracyjnego jest zaskarżalne w myśl art. 3 § 2 pkt 2, przewidziane w art. 123 § 1-2 k.p.a. postanowienie organu administracji publicznej nierozstrzygające o istocie sprawy, lecz dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania administracyjnego, kontrola ta ma charakter ograniczony i nie obejmuje niezwiązanych z nim bezpośrednio kwestii materialnoprawnych lub procesowych.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje.
Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a., strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Stosownie zaś do art. 74 § 2 k.p.a., odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelnienia takich kopii i odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
Z treści art. 73 § 1 k.p.a. wynika wyraźnie, że na podstawie tego przepisu o wgląd w akta sprawy starać się może wyłącznie strona postępowania administracyjnego, nie zaś każdy zainteresowany. Jeżeli z powołaniem się na tę normę występuje osoba, której nie może zostać przypisany przymiot strony, obowiązkiem organu administracji publicznej jest wydanie postanowienia, o którym mowa w art. 74 § 2 k.p.a. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji jest między innymi ustalenie, czy wnioskodawca jest stroną postępowania.
We wpadkowym postępowaniu, dotyczącym kwestii udostępnienia akt sprawy administracyjnej, zastosowanie znajdują zasady ogólne k.p.a. W szczególności dotyczy to art. 7 k.p.a., stosownie do którego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zatem organ administracji publicznej, ustalający czy wniosek o udostępnienie akt pochodzi od strony, winien spełnić wymogi, wynikające z powołanych przepisów k.p.a.
Dodać należy, że ciążący na organach administracji publicznej obowiązek gromadzenia materiału dowodowego nie może być uznany za nieograniczony. W niezbędnym zakresie strona postępowania (czy też podmiot żądający uznania za stronę) winien z organami administracji współpracować. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu, lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie w kwestii incydentalnej.
Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), obligując stronę jednak do aktywnego współdziałania z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. W sprawach, w których strona nie przedstawiła, jak też organ nie znalazł z urzędu dowodów potwierdzających fakty i zdarzenia, z których strona wywodzi dla siebie określone (z reguły korzystne) skutki prawne, przed wydaniem decyzji negatywnej organ administracji powinien zawsze wezwać stronę do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedstawienie przez nią brakujących dowodów, czy też sprecyzowania dotychczasowych niejasnych, czy też ogólnikowych wyjaśnień (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2013r., sygn. akt II OSK 1291/12, Lex Omega nr 1421792). Zaakceptować należy również i ten pogląd, zgodnie z którym aktywna postawa podczas całego postępowania wyjaśniającego winna być rozumiana, jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Kr 455/13, Lex Omega nr 1343018).
Ciężar dowodu spoczywa zatem co do zasady na organie administracji publicznej, zwłaszcza gdy ma on wiedzę o istnieniu dowodu oraz możliwość jego przeprowadzenia. Odstępstwa od reguły związanej z ciężarem dowodu (i skutki jego niewypełnienia) przenieść można na stronę postępowania jedynie wyjątkowo, jak np. w sytuacji wskazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej orzeczeniu, gdy dowód jest w posiadaniu strony. Podobnie traktować należy sytuację, gdy organ może nie posiadać wiedzy o istnieniu danego dowodu. Jeśli jednak ma zarówno niezbędną wiedzę i może uzyskać dostęp do dowodu, powinien dołączyć go do akt sprawy z urzędu. Niedopełnienie takiego obowiązku stanowić będzie naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.
Zgodnie z ogólną regulacją art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednol.: Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Nie powinno budzić wątpliwości w niniejszej sprawie, że w trybie art. 73 § 1 k.p.a. należało udostępnić akta postępowania tym osobom, które były w toku sprawy traktowane jako strony przez organ administracji publicznej – figurowały w rozdzielnikach pism, decyzji, kierowano do nich korespondencję. Obowiązek udostępnienia akt sprawy dotyczyłby również przypadków, kiedy z takim wnioskiem wystąpiliby następcy prawni jednej z osób, traktowanych przez organy administracji publicznej jako strony. Akta należałoby im udostępnić, o ile wykazaliby następstwo prawne stosownymi dokumentami.
W ocenie Sądu nie ma podstaw, by odmiennie traktować wnioski osób, które co prawda nie figurowały w rozdzielnikach decyzji ani nie są w stanie wykazać następstwa prawnego po osobach uznanych przez organ za strony, ale wykażą tytuł prawny do przedmiotu, w związku z którym inne podmioty traktowano jako strony. W sytuacji postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dotyczyłoby to tytułu do nieruchomości, objętej zamierzeniem inwestycyjnym albo znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu. Również takim osobom organ administracji publicznej winien obowiązek udostępnić akta zakończonego postępowania.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że J.D. nie był uznawany za stronę postępowania w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę oraz w sprawie zatwierdzenia projektu zamiennego, czyli w postępowaniu, do którego akt domagał się dostępu. Jego wniosek doprowadził natomiast do wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę – we wznowionym postępowaniu był oczywiście uznawany za stronę.
Zwrócić należy uwagę na fakt, że we wniosku o wznowienie postępowania J.D. powołał się jedynie na przysługujący mu tytuł własności działki nr [....] w M. We wniosku o udostępnienie akt sprawy (k. 44 teczki nr 3) J.D. nie powoływał się na własność nieruchomości. Organ pierwszej instancji, odmawiając udostępnienia akt wskazał, że skarżący nie był stroną postępowania, nie rozwinął jednak tego stwierdzenia, w szczególności nie odnosząc się do kwestii własności konkretnej nieruchomości.
We wniesionym od powyższego postanowienia zażaleniu J.D. wskazał jednak inny numer działki, stwierdzając: "wnoszę o uznanie mnie, jak i wszystkich pozostałych współwłaścicieli działki [....] jako strony w postępowaniu..." (k. 33 akt......).
W aktach administracyjnych znajduje się informacja z ewidencji gruntów (nie stanowiąca dokumentu urzędowego) na temat działki nr [....] . Nie zostali w niej wskazani właściciele nieruchomości, a jedynie władający – Skarb Państwa – Starosta T. (k. 8 teczki nr 3). Z dokumentów wynika natomiast, że jako stronę w postępowaniu traktowano w związku z działką nr [....] Wójta Gminy P. (np. k. 180 teczki nr 1). Nadto z pisma Wójta Gminy P. z dnia 10 marca 2014 r. wynika, że działka ta nie stanowi drogi gminnej (k. 30 akt....).
Wojewoda [....] skierował do J.D. obszerne pismo (k. 49-50 akt......), w którym m. in. wezwał go do przedstawienia dokumentów potwierdzających, że skarżący jest właścicielem działki nr [....] w M. Następnie wydał zaskarżone postanowienie, w którym stwierdził, że skarżący nie przedstawił dowodu własności działki nr [....] . Wskazał jednocześnie, że inwestorzy złożyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane.
W ocenie Sądu w tej sytuacji wydanie postanowienia nastąpiło przedwcześnie. Dowody, weryfikujące stan własności działki nr [....] są możliwe do uzyskania z urzędu. Organy administracji publicznej, w zwłaszcza organ drugiej instancji, mogły we własnym zakresie uzyskać bądź dokumenty urzędowe z ewidencji gruntów. Tą samą drogą możliwe było ustalenie numeru księgi wieczystej, obejmującej tę działkę 862. Znając numer księgi wieczystej, organ administracji publicznej z łatwością może pozyskać taki dokument bądź zapoznać się z jej treścią na stronie https://ekw.ms.gov.pl/eukw, aby zweryfikować twierdzenia wnioskodawcy. Nie czyniąc tego, organ odwoławczy naruszył art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., w konsekwencji również art. 73 § 1 k.p.a., co uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Budzi również zastrzeżenia, jako niedopuszczalne, wprowadzenie do uzasadniania postanowienia organu drugiej rozważań dotyczących oceny wniosku skarżącego pod kątem regulacji zawartych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tekst jednol. Dz.U. z 2014 r., poz. 782 ). Przedmiotowa ustawa, kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 – 2a u.d.i.p.), w tym właściwość podmiotów dokonujących określonych ocen. Zupełnie odrębnie kształtowana jest też kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg w takich sprawach.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewoda [....] powinien uzupełnić materiał dowodowy o możliwe do uzyskania dokumenty urzędowe, które pozwolą zweryfikować czy J.D. jest właścicielem działki nr [....] . Jeżeli skarżący aktualnie jest jej właścicielem tej działki, to organy administracji publicznej będą mieć obowiązek udostępnienia żądanych akt sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II. sentencji wyroku, zgodnie z treścią art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło