II SA/Kr 118/07

WyrokWSA w Krakowie2007-11-05

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Renata Czeluśniak, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej złożony w sierpniu 2006 r. (kończący się okres zasiłkowy 2005/2006) może być podstawą do przyznania zaliczki za sierpień 2006 r., jeśli okres zasiłkowy kończy się 31 sierpnia 2006 r., a kolejny wniosek został złożony we wrześniu 2006 r.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej złożony w sierpniu 2006 r. jest uzasadniony w zakresie miesiąca sierpnia 2006 r., ponieważ został złożony przed zakończeniem okresu zasiłkowego 2005/2006. Organy błędnie przyjęły, że wniosek złożono we wrześniu 2006 r., co czyniło go bezprzedmiotowym dla poprzedniego okresu zasiłkowego. Naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
I.P. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy 2005/2006. Prezydent Miasta umorzył postępowanie, uznając wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ został złożony we wrześniu 2006 r., po zakończeniu okresu zasiłkowego (31 sierpnia 2006 r.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta i odmówiło ustalenia prawa do zaliczki, podtrzymując argument o złożeniu wniosku po terminie, mimo że skarżąca twierdziła, iż została błędnie poinformowana przez komornika. Skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [ ] w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) AWSA Inga Gołowska Protokolant: Beata Błach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 listopada 2007 r. sprawy ze skargi I.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia w przedmiocie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia ............... wydaną na podstawie art. 9a w zw. z art. 2, art. 7, art. 10 oraz art. 18 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, póz. 732 z późn. zm.), art. 3 pkt. 10 ustawy o z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 139, póz. 992) oraz art. 104, art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie w sprawie z wniosku I.P. z dnia ......... 2006 r. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na rzecz osób uprawnionych S.Z. oraz A.Z. na okres zasiłkowy 2005/2006. W uzasadnieniu organ l instancji podał, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, ponieważ prawo do zaliczki alimentacyjnej, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest ustalane począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sadowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacja. W przedmiotowej sprawie wniosek został złożony w kancelarii komornika sądowego rewiru ....... przy Sądzie Rejonowym dla .........zgodnie z prezentatą, w dniu ....... września 2006 r. Zgodnie z art. 3 pkt. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych okres zasiłkowy oznacza okres od dnia 1 września do 31 sierpnia następnego roku. W związku z powyższym okres zasiłkowy 2005/2006 zakończył się w dniu 31 sierpnia 2006 roku. Zatem wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy 2005/2006 złożony w dniu ........ września 2006 roku należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie. Odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła I.P. , zarzucając, że wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej został przez nią złożony po terminie w wyniku błędnego poinformowania odwołującej się przez komornika. Domagała się wypłaty zaliczki alimentacyjnej za miesiące lipiec i sierpień 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia.........., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 10 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, póz. 732) oraz w związku z art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006r Nr 139. póz. 992 z późn. zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że odmówiło ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej na rzecz osób uprawnionych: S.Z. i A.Z. , w okresie zasiłkowym 2005/2006. W uzasadnieniu Kolegium podało, że w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania, ponieważ istniały podstawy do rozstrzygnięcia o zasadności wniosku złożonego przez I.P. , co do istoty sprawy, czyli o ustaleniu prawa do zaliczki alimentacyjnej lub też rozstrzygnięcia o odmowie jej udzielenia. Wyjaśniło także, iż bezprzedmiotowość postępowania w tej sprawie nastąpiłaby np. wówczas, gdyby obowiązujące przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej w ogóle nie przewidywały, że zaliczka alimentacyjna jest ustalana w drodze postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej, względnie wówczas, gdy zainteresowana strona wycofałaby wcześniej złożony wniosek. W takiej sytuacji istotnie brak byłoby podstaw prawnych do wydawania decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty, a prowadzone w tym zakresie postępowanie winno zostać umorzone. Mimo wykazanego powyżej uchybienia natury formalnoprawnej, Kolegium uznało stanowisko organu l instancji za prawidłowe co do zasady. Wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej za okres zasiłkowy 2005/2006 został bowiem złożony do komornika sądowego rewiru........ przy Sądzie Rejonowym dla ............w dniu ..........zaś do organu l instancji wpłynął w dniu .........2006 r. Mając zatem na uwadze treść cyt. wyżej art. 3 pkt. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej został złożony już po upływie okresu zasiłkowego, na który opiewał. Okres ten skończył się bowiem z dniem 31 sierpnia 2006 r., a jednocześnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej niejako "wstecz" i przyznania jej za okres zasiłkowy, który już upłynął i na podstawie wniosku złożonego także po jego upływie. Z akt przedmiotowej sprawy wynika również, że odwołująca się złożyła także u komornika wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na okres zasiłkowy 2006/2007 i wniosek ten został rozpatrzony przez organ l instancji pozytywnie, poprzez wydanie w dniu........09.2006 r., decyzji .............przyznającej zaliczkę alimentacyjną dla osób uprawnionych A.Z. i S.Z. , na okres zasiłkowy 2006/2007. Odnosząc się natomiast do podnoszonego w odwołaniu wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej także za lipiec i sierpień 2006 r., Kolegium wskazało, że podobnie jak nie jest możliwe ustalanie prawa do zaliczki alimentacyjnej na podstawie wniosku, który wpłynął już po okresie zasiłkowym, tak nie jest również możliwe ustalanie tego prawa za okres, który nie jest okresem zasiłkowym, którego dotyczy wniosek. Wniosek złożony przez odwołującą się w dniu .......08.2006 r. odnosić się może tylko do okresu zasiłkowego rozpoczynającego się z dniem 1 września 2006 r. i kończącego się z dniem 31 sierpnia 2007 r. Zdaniem Kolegium bez znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest kwestia braku, czy też nieprawidłowych informacji udzielonych skarżącej przez komornika sądowego, ponieważ Kolegium nie jest związane treścią tego rodzaju informacji, a jednocześnie okoliczności faktyczne są w istocie rzeczy bezsporne: skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej po upływie okresu zasiłkowego i za okres zasiłkowy, który także upłynął, zaś kolejny wniosek mógł dotyczyć tylko następnego okresu. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła I.P. , podnosząc zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu l instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/. W wyniku dokonanej przez Sąd oceny postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że skarga jest uzasadniona. Prawo do zaliczki alimentacyjnej, zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest ustalane począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przedmiotowej sprawie skarżąca złożyła u komornika sądowego rewiru ....... przy Sądzie Rejonowym ...........dwa wnioski o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej: pierwszy - wg. prezentaty w dniu .......sierpnia 2006 r., a drugi wniosek został złożony, zgodnie z prezentatą, w dniu ....... września 2006 r. (chociaż brak adnotacji przy prezentatach uniemożliwia stwierdzenie, czy wnioski złożone zostały osobiście, czy drogą pocztową). W odpowiedzi na pierwszy wniosek wydana została w dniu ........ września 2006 r. decyzja o ustaleniu prawa do zaliczki alimentacyjnej za okres do 1 września 2006 r. do 31 lipca 2007 r. Nie zawarto w niej rozstrzygnięcia co do miesiąca sierpnia, w którym złożony został wniosek. Dopiero w decyzji z dnia ..........10.2006 r., zmienionej zaskarżoną decyzją zawarto rozstrzygnięcie za okres zasiłkowy 2005/2006, a zatem również co do miesiąca lipca i sierpnia, ale w uzasadnieniu nie odniesiono się do pierwszego wniosku I.P. z...........08.2006 r., a do wniosku ponownego - z dnia.........09.2006 r., który został złożony wskutek braku pełnego rozpoznania wniosku z dnia ........08.2006 r. poprzez brak wyrzeczenia co do miesiąca lipca i sierpnia 2006 r. Okres zasiłkowy 2005/2006 zakończył się w dniu 31 sierpnia 2006 roku, ale pierwszy z ww. wniosków złożony został jeszcze w dniu ....... sierpnia 2006 r., a zatem przed zakończeniem powyższego okresu zasiłkowego, a jak prawidłowo zauważył organ II instancji, powołując się na przepisy art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, prawo do zaliczki alimentacyjnej ustalane jest począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sadowego wniosek wraz z wymagana dokumentacja do końca okresu zasiłkowego. Wynika z tego, iż wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej za miesiąc sierpień 2006 r.(przy założeniu, iż wniosek nie wpłynął pocztą w lipcu 2006 r.) z okresu zasiłkowy 2005/2006 jest uzasadniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, za organem l instancji, iż wniosek o zaliczkę alimentacyjną za okres zasiłkowy 2005/2006 skarżąca złożyła dopiero w dniu .........09.2006., podczas gdy faktycznie zrobiła to w dniu .......08.2006 r. Jeżeli organ miał wątpliwości co do zakresu wniosku z .......08.2006 r. to winien zażądać jego sprecyzowania przez stronę, a następnie orzec w przedmiocie całego żądania. Z uwagi na treść przywołanego przepisu art. 10 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej niezrozumiałe jest stwierdzenie organu odwoławczego, iż wniosek złożony w dniu .......08.2006 r. odnosić się może tylko do okresu zasiłkowego rozpoczynającego się z dniem 1 września 2006 r. Naruszenie ww. przepisów postępowania należy ocenić jako mające istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję organu l instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło