II SA/Kr 1180/15

PostanowienieWSA w Krakowie2016-03-17

Skład orzekający: Renata Ranicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącej, obejmująca dochód z emerytur, posiadany majątek (dom, gospodarstwo rolne) oraz wykazane koszty utrzymania, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ po odliczeniu wykazanych wydatków koniecznych od dochodu skarżącej i jej męża, pozostała kwota pozwala na wygospodarowanie środków na wpis od skargi. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony, gdyż jego koszt mógłby doprowadzić do uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny.
Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, a ich miesięczny dochód z emerytur wynosi 1.876 zł. Posiada dom, gospodarstwo rolne i budynki gospodarcze. Wykazała miesięczne koszty utrzymania w kwocie 880 zł.
Rozstrzygnięcie
I) oddalono wniosek skarżącej M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych; II) ustanowiono dla skarżącej M. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 lipca 2015 r. znak : [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej p o s t a n a w i a I) oddalić wniosek skarżącej M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącej M. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M. D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 lipca 2015 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Ich wspólny miesięczny dochód z tytułu pobieranych świadczeń emerytalnych wynosi 1.876 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 160 m2 , gospodarstwo rolne o pow. 1.02 ha, budynki gospodarcze. Obecnie 0,7 ha zostało wydzierżawione ze względu na zaprzestanie działalności rolniczej. Skarżąca oświadczyła, iż ponosi w miesiącu następujące koszty utrzymania koniecznego: koszty leczenia - 300 zł, ogrzewanie - 200 zł, energia elektryczna i gaz - 150 zł, telefon, woda i śmieci - 80 zł. Dodatkowo skarżąca ponosi koszty ubezpieczenia budynków i podatku - 50 zł oraz koszty utrzymania budynków -100 zł. Łącznie jest to w miesiącu kwota 880 zł. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącej, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżąca posiad stały miesięczny dochód, bez obciążeń, podobnie jej mąż z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Po odliczeniu wykazanych wydatków koniecznych pozostała kwota pozwala na wygospodarowanie 100 zł celem wniesienia stosownego wpisu od skargi. W tym zakresie orzekający wniosku skarżącej nie uwzględnił Co do wniosku o ustanowienie adwokata, orzekający uznał, iż przy wykazanym przez skarżącą dochodzie i wydatkach miesięcznych ustanowienia pełnomocnika z wyboru mogłoby doprowadzić do uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Stąd decyzja o uwzględnieniu wniosku w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło