II SA/Kr 1180/15

Kraków, dnia 19 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M.D. od postanowienia referendarza sądowego WSA w Krakowie z dnia 10 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1180/15 w sprawie ze skargi M.D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia opinii technicznej postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krakowie postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2016 r. w pkt 1 umorzył postępowanie w sprawie wniosku M.D o ustanowienie adwokata, a w pkt 2 oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wydanego postanowienia referendarz sądowy wskazał, że w sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie w tym przedmiocie. Zatem postępowanie dotyczące ponownego wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy powinno mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności faktyczne bądź prawne, które były podstawą odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy prawomocnym postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. Referendarz sądowy uznał, że okoliczności powołane w ponownie złożonym wniosku były niemalże tożsame z tymi, które skarżąca podnosiła w pierwotnie złożonym wniosku. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej. Jednocześnie referendarz podniósł, że należało umorzyć postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata z urzędu. Jak wynika bowiem z akt sprawy, postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 marca 2016r. sygn. akt II SA/Kr 1180/15 -skarżącej M.D. został przyznany adwokat z urzędu. Zarządzeniem Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia 30 marca 2016 r. dla wnioskodawczyni została wyznaczona adwokat A.M , wykonująca swój zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w K. W ustawowym terminie M.D. wniosła sprzeciw od wyżej wskazanego postanowienia mylnie nazywając go "zażaleniem". W jego uzasadnieniu wskazała, że niskie dochody sprawiają, że niezwykle trudno jej się utrzymać, gdyż dysponuje kwotą 30 zł dziennie. Stwierdziła, że w przedstawionej sytuacji materialnej zwolnienie od kosztów sądowych jest jak najbardziej uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., póz. 718 ze zm. -dalej powoływana jako P.p.s.a.), sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, Sygn. akt II SA/Kr 1180/15 w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw wniesiony w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowieniem z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1180/15 referendarz sądowy WSA w Krakowie oddalił wniosek M.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącej adwokata, którego wyznaczyła Okręgowa rada Adwokacka w K. Niniejsze postanowienie nie zostało zaskarżone, a zatem uzyskało walor prawomocności. W takim stanie sprawy wniosek skarżącej z dnia 3 sierpnia 2016 r. należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 17 marca 2016 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014r, sygn. akt. II OZ 746/14). Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te okoliczności są bowiem decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. W związku z tym, że skarżącej przyznano już pełnomocnika z urzędu, dodatkowe jej zwolnienie od kosztów postępowania byłoby przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc 3 Sygn. akt II SA/Kr 1180/15 pod uwagę uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd winien zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy w okresie po wydaniu postanowienia z dnia 17 marca 2016 r. sytuacja materialna skarżącej uległa zmianie, a jeśli tak, to czy zmiana ta uzasadnia przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z akt sprawy wynika, że taka zmiana nie nastąpiła. We wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, skarżąca nie podała nowych okoliczności, które pozwoliłyby stwierdzić, że jej sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny jej zdolności płatniczych. Należy także dodać, że strona występując o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy sama winna wskazać wszelkie okoliczności uzasadniające tę zmianę. Sąd, czy też rozpoznający wniosek referendarz, nie mają obowiązku poszukiwania przesłanek, uzasadniających taką zmianę. Ciężar wykazania przemawiających za tym zdarzeń spoczywa bowiem w całości na wnioskodawcy, który wywodzi z nich korzystne dla siebie skutki prawne. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 17 marca 2016 r. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.