II SA/Kr 1182/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.F. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 czerwca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej P.F. o zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 3 września 2012 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek P.F.o zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 4 października 2012 r. w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2012 r. We wniosku tym skarżąca oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Ich miesięczny dochód wynosi 2.399,84 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości [...] zł oraz dochód syna z pracy dorywczej w wysokości [...]zł. W składa majątku skarżącej wchodzi dom o pow. 84 m2 oraz działka o pow. 451 m2. Innego majątku ruchomego ani nieruchomości skarżąca nie wykazała. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniósł, iż jej miesięczny dochód jest niski a wydatki i choroba pochłania jego większość. Syn T.F. nie posiada żadnego wartościowego majątku. W ocenie referendarza informacje przedstawione przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, w związku z czym działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 24 września 2012 r. wezwano ją do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji : - przedłożenia zaświadczenia z właściwego Wydziału Komunikacji o pojazdach mechanicznych zarejestrowanych na nazwisko skarżącego lub osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym; - udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym kserokopii rachunków i faktur za media za ostatni okres rozliczeniowy oraz innych potwierdzających wydatki konieczne; - przedstawienie zeznania podatkowego za rok 2011; - przedstawienie historii rachunku bankowego prywatnego i firmowego za ostatnie trzy miesiące; - oświadczenie jaki rodzaj działalności prowadzi, oraz przedłożenie deklaracji VAT za miesiące sierpień i wrzesień 2012 r. - oświadczenie czy skarżąca korzysta z pomocy opieki społecznej, jeśli tak to w jakim zakresie. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca w piśmie z dnia 4 października 2012 r. oświadczyła, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Przedstawiła kserokopię zeznania podatkowego za rok 2011. oraz zestawienie miesięcznych wydatków koniecznych, na które składają się opłaty za energię elektryczną w wysokości 106,71 zł, za dostawę gazu za okres od czerwca do sierpnia 2012 r. – 359,23 zł, woda ścieki – 653,4 zł, wywóz śmieci - 41,48 zł, rata pożyczki – 669,14 zł. Skarżąca dołączyła plik faktur za zakup leków za okres od czerwca do września 2012 r. Ponadto skarżąca przedstawiła dowody wpłat podatku od nieruchomości, który w miesiącu wrześniu 2012 r. wynosił 66,00 zł – nieruchomość przy ul. [...] oraz za nieruchomość przy ul. [...] 33,00 zł. Zgodnie z wezwaniem dołączyła również wyciągi z konta bankowego za okres od czerwca do sierpnia 2012 r. Oświadczyła też, iż jej działalność polega na handlu kwiatami. Przedstawiła zaświadczenie z Urzędu Komunikacji z dnia 4 października 2012 r., z którego wynika, iż jest ona właścicielem czterech samochodów a syn T. jednego samochodu. Jednocześnie do ww. zaświadczenia dołączyła ona oświadczenie, że pojazdy ujawnione w zaświadczeniu dawno już zbyła tylko nie dopełniła formalności zgłoszenia tego faktu do urzędu a umów kupna sprzedaży tych pojazdów już nie posiada. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowy poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie zaś z treścią art.. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.). W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie. Skarżąca posiada stały miesięczny dochód w postaci świadczenia emerytalnego, prowadzi też działalność gospodarczą w postaci handlu kwiatami. Dodatkowo domowy budżet zasila syn skarżącej, który z pracy dorywczej uzyskuje dochód w wysokości 500 zł. Skarżąca w miesiącu ponosi koszty związane z opłatą rachunków oraz spłatą kredytu na łączną kwotę 2.160,93 zł. Wykazując wydatki konieczne skarżąca nie ujęła wydatków na żywność, środki czystości czy ubrania. Koszty te po dodaniu powyższych okazałaby się znacznie wyższe. Poza tym decydując się na zaciągnięcie pożyczki skarżąca musiała liczyć się ze stałym obciążeniem miesięcznym w postaci raty, która jest znacznym wydatkiem w domowym budżecie. Musiała więc przewidzieć, iż jej dochód miesięczny będzie na tyle wysoki, iż będzie mogła podołać takiemu zobowiązaniu. W opinii orzekającego skarżąca nie wykazała wszystkich źródeł swojego miesięcznego dochodu. Jej wydatki wykazane oraz te, których nie ujęła przekraczają znacznie deklarowany miesięczny dochód. Należy mieć na względzie, iż udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, iż ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo - administracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to, sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego może być stosowane tylko w tych przypadkach, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z ich bowiem środków pieniężnych pochodzą dochody budżetu państwa, z którego pokrywane są koszty postępowania sądowego w razie zwalniania strony od obowiązku ich ponoszenia. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).